Εταιρεία Θεάτρου Χώρος, Recycle, σκην.: Σίμος Κακάλας

  • Σκέψεις για τη βία, τα θανάσιμα αμαρτήματα και θεωρίες περί καταστροφής του κόσμου
  • Ενα θολό μεγαλόστομο «περίπου»
  • Του Σπυρου Παγιατακη, Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, 21/03/2010
  • Εταιρεία Θεάτρου Χώρος, Recycle, σκην.: Σίμος Κακάλας. Θέατρο: Εθνικό

Ασκηση πρώτη: Σηκωθείτε όρθιος στα νύχια των ποδιών. Προσπαθήστε να κρατήσετε το κεφάλι ψηλά -σαν να είναι κολλημένο στο ταβάνι- και κατεβάστε τις φτέρνες σιγά σιγά προς το πάτωμα διατηρώντας πάντα το κεφάλι ψηλά. Μ’ αυτή την πρώτη -και βασική- άσκηση αρχίζει το πρακτικό μάθημα της παντομίμας που αποσκοπεί να αποκτήσει ο μαθητής τον έλεγχο του κορμιού του. Ακολουθούν άλλες ασκήσεις ειδικά για όσους θέλουν να εντρυφήσουν στην παντομίμα. Στην τρίτη δεκαετία του περασμένου αιώνα ο Ετιέν Ντεκρού ίδρυσε την πρώτη σχολή παντομίμας στο Παρίσι και έβαλε τις βάσεις για μια τεχνική «καθαρής παντομίμας» η οποία έχει πλέον ανεξαρτητοποιηθεί από τον χορό και την ακροβασία. Στη θεωρία του Ντεκρού υπάρχουν στοιχεία από το θέατρο του Μαξ Ράινχαρντ,  του Μπρεχτ και του Μάγιερχολντ, θεατράνθρωποι οι οποίοι υποστήριζαν πως οι κινήσεις του ηθοποιού στη σκηνή πρέπει να δείχνουν περισσότερο στυλιζάρισμα παρά φυσικότητα. Οι πιο διάσημοι μαθητές της Σχολής ήταν ο ηθοποιός Ζαν Λουί Μπαρό, ο οποίος ενσωμάτωσε τις θεωρίες του Ντεκρού στη σκηνική ερμηνεία του, όπως και ο Μαρσέλ Μαρσό που έκανε μία μοναδική παγκόσμια καριέρα ως  «καθαρός μίμος».

  • «Μέθοδος Μαρσό»

Υπήρξαν και λίγοι Ελληνες οι οποίοι  πέρασαν από τις «κλασικές» σχολές παντομίμας στο Παρίσι, στην Ελβετία και στο Βερολίνο. Αυτή τη στιγμή μου έρχεται στο μυαλό η Ασπασία Κράλλη, η οποία μάλιστα δίδαξε τη «μέθοδο Μαρσό» και στην Αθήνα με καλά αποτελέσματα. Ενώ υπάρχουν και αρκετοί συμπατριώτες μας που φοίτησαν στη σχολή του Ζακ Λε Ντου στο Παρίσι. Λοιπόν, πρώτα -και πάνω- απ’ όλα για να κάνεις παντομίμα πρέπει να γνωρίζεις την τεχνική. Βασικό. Μετά -κι όπως στη σκηνή δεν υπάρχουν συγκεκριμένα σκηνικά ή αντικείμενα- ο δημιουργός πρέπει να «νιώθει» το τι και το πώς, όπως και να διαθέτει ξεκάθαρη αίσθηση της κατάστασης στην οποία βρίσκεται.  Επίσης, οφείλει και να έχει την ικανότητα να μεταδίδει -ως επί το πλείστον δίχως κείμενα- στο κοινό του ό, τι θέλει να πει. Δίχως αυτές τις βασικές προϋποθέσεις κάθε απόπειρα παντομίμας στη σκηνή καταλήγει μοιραία στη μουντζούρα, στην τσαπατσουλιά, και το χειρότερο σ’ έναν ασυγχώρητο ερασιτεχνισμό.

Δυστυχώς, αυτά τα απευκταία στοιχεία πλήθαιναν σε μία λίαν φιλόδοξη «πειραματική» παράσταση της Εταιρείας Θεάτρου Χώρος με τίτλο «Recycle» που φιλοξενήθηκε από το Εθνικό Θέατρο σε μία από τις περιφερειακές του σκηνές (Group Hostel – Σύγχρονο Θέατρο Αθήνας). Επαναλαμβάνω και τονίζω το «δυστυχώς» επειδή πιστεύω ότι ο 34χρονος Θεσσαλονικιός Σίμος Κακάλας ήταν (είναι πάντα;) από τις στέρεες ελπίδες του θεάτρου μας. Τουλάχιστον αυτό έδειχνε με τη μέχρι σήμερα δημιουργία του. Αρχικά μ’ ένα ανατρεπτικό  «Golfo Project» και τελευταία με μία ρεαλιστική ιστορία πάθους του Σάκη Σερέφα το «Λιωμένο Βούτυρο» γεμάτη στραγγαλισμούς, ματωμένα σεντόνια και αδέσποτες ψυχές. Ανάμεσα σ’ αυτά υπήρξαν και κάποιοι άλλοι ενδιαφέροντες σκηνοθετικοί πειραματισμοί όπως μια Reloaded «Γκόλφω», κι ένας «Απόκοπος» του Μπεργαδή. Και τώρα αυτό!

Τώρα η τσαπατσούλικη μουντζούρα το «Recycle», ένα θολό  «περίπου», δίχως ξεκάθαρο στόχο αλλά με μεγαλόστομες αξιώσεις όπως αυτές ιστορούνται με μεγαλόστομα κείμενα του Αντρέι Ταρκόφσκι στο πρόγραμμα της παράστασης («Το Να συνδέσεις το ανθρώπινο με το σύμπαν είναι κάτι το αδιανόητο. Το ίδιο συμβαίνει με την αλήθεια». Τέτοια!). Πάνω σ’ ένα απλοϊκό «σενάριο» -όπως ονομάζουν μια ιδέα τους που βασίζεται σ’ ένα σκαρίφημα ανθρώπινων σχέσεων- ο Σίμος Κακάλας και η Μαργαρίτα Κρανά αναπτύσσουν, σύμφωνα με δηλώσεις τους, σκέψεις για τη βία, τα θανάσιμα αμαρτήματα μέχρι και θεωρίες περί καταστροφής του κόσμου. Ολα δυσνόητα, μουντζουρωμένα, φλύαρα και, κυρίως, πρόχειρα στην εκτέλεσή τους.

  • Πλάσματα με σακούλες

Εξι νέοι ηθοποιοί (Δήμητρα Κούζα, Μένη Κωνσταντινίδου, Ανδρέας Κωνσταντίνου, Ελενα Μαυρίδου, Θοδωρής Οικονομίδης, Γιώργος Συμεωνίδης) με καλυμμένα τα πρόσωπά τους αγωνίζονται να εκφράσουν καταστάσεις και συναισθήματα με παντελή έλλειψη της αναγκαίας τεχνικής – που λέγαμε παραπάνω. Κι όπως δεν υπάρχει καν λόγος στην παράσταση, παρά άναρθρες κραυγές («Αφαιρέσαμε τον λόγο για να δούμε τα πράγματα από πιο κοντά…») το μπέρδεμα και η απλοϊκή απλούστευση κάνουν την όλη υπόθεση να βουλιάζει μέχρι το λαιμό στη σύγχυση και την επανάληψη και το χειρότερο, σ’ έναν εφηβικό σχεδόν ερασιτεχνισμό.

Επειδή οι στόχοι της ομάδας είναι μάλλον σοβαροί και βρίσκονται αναμφίβολα ψηλά, κι επειδή ο σκηνοθέτης Σίμος Κακάλας έχει ήδη δηλώσει πως «Τα πλάσματα με τις σακούλες στο κεφάλι είναι ένα στοιχείο που μας ενδιαφέρει να υπάρχει με κάποιον τρόπο και στις επόμενες δουλειές μας. Γι’ αυτό θα θέλαμε να το εξελίξουμε ακόμα περισσότερο». Γι’ αυτό θα ήταν πραγματικά κρίμα να γίνεται δουλειά εβδομάδων με εμφανή την άγνοια της καθοριστικής τεχνικής για το συγκεκριμένο είδος.

Advertisements