«Phobia: ένα θέαμα» Εθνικό – Group Hostel

  • Αγοραφοβικοί, αλλά υποσχόμενοι

  • «Phobia: ένα θέαμα» Εθνικό – Group Hostel
  • Του ΓΡΗΓΟΡΗ ΙΩΑΝΝΙΔΗ
  • Ελευθεροτυπία, Σάββατο 5 Ιουνίου 2010

Με ούριο άνεμο προσήλθε η μικρή αλλά δυναμική ομάδα Vasistas στο Group Hostel του Εθνικού. Με δεδομένο τον πολυεθνικό της χαρακτήρα (συγκροτείται από Ελληνες και ξένους καλλιτέχνες), με ένα μέρος των προηγούμενων εγχειρημάτων της να βασίζεται στην ανοιχτή προβληματική του σωματικού θεάτρου, οι Vasistas έθεσαν αυτή τη φορά στο κέντρο της θεατρικής έρευνας το ζήτημα της «φοβίας», ως αντικείμενο της Ψυχιατρικής αλλά και σαν μοχλό της «κοινωνίας του θεάματος».

Ηθοποιοί με φρεσκάδα και σοβαρότητα

Ηθοποιοί με φρεσκάδα και σοβαρότητα

Αν και το θεωρητικό υπόβαθρο του εγχειρήματος παραμένει εν πολλοίς ασαφές και ανολοκλήρωτο, η παρέα των Vasistas καταθέτει παρ’ όλα αυτά μια ενδιαφέρουσα σκηνική πρόταση, που -το πλέον σημαντικό για μια νεανική ομάδα- δείχνει να πάλλεται από τις ερωτήσεις και τις δονήσεις των καλλιτεχνών της.

Μπροστά στο τυπικό πάνελ ενός (τηλεοπτικού) προσφερόμενου θεάματος, σε μια συνεχή αλληλοδιαδοχή θέσης και αντίθεσης, οι ηθοποιοί συνθέτουν (ή αφήνουν στον θεατή να συνθέσει), πέρα από την έννοια, την εικόνα και, ακόμα, το κοινωνικό και υπαρξιακό σύνδρομο της Φοβίας. Το κέντρο βάρος πέφτει στην αγοραφοβία, στον φόβο δηλαδή που εμφανίζεται και συνδέεται με την παρουσία του υποκείμενου στον δημόσιο χώρο. Η παράσταση στην πραγματικότητα προχωρεί πέρα από τη σκηνική επεξεργασία του δημόσιου φόβου και του πανικού, στην επίδειξη, στο «θέαμα» της εσωτερικής βασάνου του ανθρώπου. Σταδιακά οι ηθοποιοί εγκλωβίζονται και οι ίδιοι σε μια φοβική περσόνα, σε ένα είδος παράκρουσης που τους εμποδίζει να εκτελέσουν σωστά τον ρόλο τους: μια αυτοαναφορά είναι οπωσδήποτε παρούσα εδώ· εκθέτει τη θέση, τον ρόλο αλλά και την ενδιάθετη αγοραφοβία του καλλιτέχνη μπροστά στο κενό.

Υπάρχει στην παράσταση ένα ειρωνικό στοιχείο που επιδρά καταλυτικά στο ύφος της. Είναι κατ’ αρχήν που οι καλλιτέχνες συνειδητοποιούν ότι η «φοβία» σχετίζεται με σωματικά τικ, τα οποία πλησιάζουν, αν δεν εισέρχονται κιόλας, στη χώρα του κωμικού. Αυτός είναι ο λόγος που ο φοβικός γίνεται περίγελος μιας κοινωνίας που ελάχιστα νοιάζεται για τα ψυχικά νοσήματά της. Είναι, ύστερα, που ο φόβος αποτελεί παράγοντα τόσο αποτρεπτικό όσο και βασικό του κοινωνικού ιστού, της ηθικής και του κανόνα της ορθής ενηλικίωσης. Είναι αυτός ο λόγος που ο φοβικός ή μάλλον το θέαμα του φόβου στηρίζουν την κοινωνία. Είναι, τέλος, που η αγοραφοβία γεννιέται αλλά και κρύβεται πίσω από τη γλώσσα. Η πολυγλωσσία της παράστασης αποτελεί από αυτή την άποψη απτή έκφραση της ελλειπτικής μετάδοσης του νοήματος, αισθητικοποίηση του γλωσσικού πανικού που τρέφει η αγοραφοβία του καλλιτέχνη.

Από εκεί και πέρα η όποια φιλόδοξη διερεύνηση της ομάδας προς το ηθικό πεδίο της φοβίας παραμένει ανολοκλήρωτη και η όποια σχετική διαχείριση του υλικού γίνεται επίπεδη και αφοριστική. Πιο σοβαρό ωστόσο είναι κάτι που αφορά την ίδια την προσέγγιση του θέματος. Είναι το ζήτημα μιας δυσπιστίας που εκτρέφει η επίκληση και αποδελτίωση εκ μέρους νέων καλλιτεχνών κειμένων τόσο απαιτητικών, όπως του Γκι Ντεμπόρ… Κατά τ’ άλλα, η ίδια η σκηνική υλοποίηση αφήνει υποσχέσεις για το μέλλον. Η σύλληψη, η δραματουργία και η μουσική ανήκουν στην Ομάδα, η σφιχτή σκηνοθεσία, στην Αργυρώ Χιώτη, ο σκηνικός χώρος της φορμαλιστικής κενότητας, στην Εύα Μανιδάκη, η ενδιαφέρουσα ευρυθμική, στη Σοφία Μαυραγάνη. Οι ηθοποιοί έχουν φρεσκάδα και αντιμετωπίζουν τον ρόλο τους με σοβαρότητα. Δεν έχουν όμως όλοι αναπτύξει στον ίδιο βαθμό τις δεξιότητες που απαιτεί ένα ολικό θέατρο: Ευθύμης Θέου, Ναϊμά Καρμπαχάλ, Αριάν Λαμπέντ και Πέτρος Σταθακόπουλος.*

Advertisements