«Όροι συμβολαίου» και «Forever yours»: Επικίνδυνα παιχνίδια

  • Πολενάκης Λέανδρος
  • Η ΑΥΓΗ: 06/06/2010
  • Και πάλι στο δραστήριο, πολυδύναμο «Στούντιο Μαυρομιχάλη». Αυτή τη φορά για την παράσταση από τον Θεατρικό Οργανισμό Νέος Λόγος, του έργου του σύγχρονου Βρετανού Μάικ Μπάρτλετ, με τον τίτλο «Όροι συμβολαίου». Γραμμένο το 2009, είναι μια σχεδόν ντοκουμενταρίστικη «απομαγνητοφώνηση» του τι συμβαίνει σήμερα μέσα στις πολυεθνικές εταιρείες και έχει αποτέλεσμα τις ολοένα αυξανόμενες αυτοκτονίες υπαλλήλων τους.
  • Αυτό που συμβαίνει πράγματι στις εταιρείες αυτές είναι ότι ακόμη και οι στυγνότερες δομές ενός ξέφρενου, αχαλίνωτου καπιταλισμού, που έχει σαν μοναδικό σκοπό του το χωρίς όρια κέρδος, έχουν πια ξεπεραστεί και ήδη ανατέλλει ένας καινούργιος ζοφερός Μεσαίωνας, καθώς οι δομές της φεουδαρχίας αναβίωσαν πλήρως, επαναφέροντας, άτυπα επί του παρόντος, το δικαίωμα του (αόρατου και ανώνυμου) εργοδότη επάνω στη ζωή και τον θάνατο των «υποτελών» του εργαζομένων! Με την έννοια ότι ο εργαζόμενος σε αυτές, αν δεν απεμπολήσει «με τη θέλησή του» και τα ελάχιστα ανθρώπινα δικαιώματα που του απομένουν, καταδικάζεται να πεθάνει από την πείνα, διότι απειλείται με άμεση απόλυση χωρίς εκείνη τη «συστατική επιστολή» του πρώην «αφέντη» που θα του επέτρεπε ίσως να βρει αλλού δουλειά στον χώρο της παγκοσμιοποιημένης πλέον εργασίας – σκλαβιάς. Διότι σε τι άλλο χρησιμεύει σήμερα η κατοχή μιας «θέσης εργασίας» από το να τη βάλει ο μέσος εργαζόμενος «ενέχυρο» σε μια τράπεζα και να πάρει δάνειο, δουλεύοντας εφεξής ως άμισθος – μισθωτός στις θυγατρικές των τραπεζών και μεγαλώνοντας τα χρέη του; Και σε τι τάχα διαφέρει αυτό το σύστημα από την κανονική δουλειά;
  • Παλιότερα, πριν εγκατασταθεί το «σύστημα», κάποιες τράπεζες συνήθιζαν να ασκούν παράνομα την τοκογλυφία μέσω ορισμένων υπαλλήλων τους. Αυτά τα ξέρω καλά, επειδή στην αρκετά μακρόχρονη δικηγορική θητεία μου, είχα δουλέψει και ως συνήγορος υπεράσπισης των θυμάτων τους και «μπήκα» στα κόλπα. Σήμερα όλες οι τράπεζες ασκούν αυτή την κοινωφελή δραστηριότητα, και με τον νόμο. Πρόκειται, με άλλα λόγια, για το μεγάλο κόλπο του αιώνα, που έχει στόχο του την επαναφορά της δουλείας με άλλο όνομα, και με έξοδα των ίδιων των σκλάβων, οι οποίοι χρεώνονται τις αλυσίδες τους σαν να ήταν από χρυσάφι! Ε, όχι!
  • Αυτό το απερίφραστο όχι προφέρει το έργο εκθέτοντάς μας την «υποδειγματική» περίπτωση μιας «υπάκουης» υπαλλήλου, που, λίγο – λίγο, στις διαδοχικές συναντήσεις της με την προσωπάρχη της εταιρείας, βαδίζοντας από υποχώρηση σε υποχώρηση, χάνει την ανθρώπινή της υπόσταση και μεταβάλλεται σε ένα άψυχο πράγμα, σε ένα κενό δοχείο. Πρόκειται για ένα θέατρο πολιτικό, άμεσο, ευθύγραμμο, χωρίς ανατροπές και με κείμενο αιχμηρό και σκληρό σαν ατσάλι, που δεν κάνει παραχωρήσεις.
  • Ο Φώτης Τερζάκης, που σκηνοθετεί, δεν λειαίνει τις άκρες του, αλλά, αντίθετα, τις ακονίζει σκηνοθετικά, ώστε να χτυπήσει το μαχαίρι στο κόκαλο. Με κοφτούς ακαριαίους ρυθμούς, που σφυροκοπούν ασταμάτητα τις αισθήσεις ναρκωμένες από την παντοδυναμία κάποιων ΜΜΕ, τα οποία με το αζημίωτο «σερβίρουν» το άθλιο σύστημα ως έναν δήθεν υποχρεωτικό «μονόδρομο».
  • Η παράσταση, σε καίρια και ζωντανή μετάφραση της Χριστίνας Μπάμπου – Παγκουρέλη, με γυμνό «ξερό» ασχολίαστο ύφος, με κάθετους ανηλεείς φωτισμούς του Παναγιώτη Μανούση και ωραία μουσική επιμέλεια (Νίκος Βίττης), με σημαίνοντα σκηνικά – κοστούμια και δρώντα σκηνικά αντικείμενα του Γιώργου Ζιάκα, διαθέτει επίσης δύο πολύ ικανές ηθοποιούς που τη στηρίζουν. Η Στέλλα Κρούσκα χαράζει με δύναμη και ορμή τη σκληρή προσωπάρχη και η Εκάβη Ντούμα δίνει πνιγμένα, υπόκωφα, τους απελπισμένους σπασμούς του ανίσχυρου, πιασμένου στη θηλιά, θύματος.

***

  • Με ένα δικό της έργο… με τον αγγλοπρεπή τίτλο «Forever yours – π2», κάνει το ντεμπούτο της ως συγγραφέας ή ηθοποιός και σκηνοθέτις Στέλλα Μαρή στο Θέατρο «Ράγες». Το έργο επικεντρώνεται στις αντίρροπες δυνάμεις της φιλότητας και τους νείκους, οι οποίες υπάρχουν ταυτόχρονα σε κάθε ερωτική σχέση που θέλει να σέβεται τον εαυτό της!
  • «Ένα ερωτικό τρίγωνο επί σκηνής… δύο άντρες και μια γυναίκα ερωτεύονται, επιλέγουν, αρνούνται να επιλέξουν, πονούν, προδίδουν, συγχωρούν…», αντιγράφω από το πρόγραμμα. Το παιχνίδι αυτό του έρωτα και του πόθου, ένα παιχνίδι εξουσίας που κρύβει το όνομά του, εισάγεται εξ αρχής από τη συγγραφέα ως ένα δήθεν αθώο, σχεδόν παιδικό παιχνίδι, «τηλεοπτικό» με διαρκείς μεταμορφώσεις των μελών του: ένα «κρυφτό», ένα «εγώ είμαι – δεν είμαι εγώ», με συμμετόχους τους ίδιους τους θεατές. Κάτι που, προσωρινά, καταργεί την απόσταση ανάμεσα στη σκηνή και την πλατεία δημιουργώντας μια ευεργετική αύρα ή όσμωση. Ώς πότε όμως; Και πού θα καταλήξει αυτή η μείξη πραγματικότητας και θεάτρου;
  • Πρόκειται, υποθέτω, για την πρώτη εκδοχή ενός φιλόδοξου πειράματος, με προοπτικές εξέλιξης, ώστε να δούμε κάποτε και το «τέλος». Συνεργάζεται για την υλοποίησή του μια πολυπρόσωπη ομάδα. Ευρηματική σκηνοθεσία της συγγραφέως, κίνηση του Γιάννη Μάντση, video των Περικλή Καραθανάση και Βίκυς Γκαδανίδου, σκηνικά του Γιώργου Σταματάκου, κοστούμια της Ελένης Παπά, ήχοι του Αλβίνου Βασιλειάδη, φωτισμοί της Εβίνας Βασιλακοπούλου…
  • Οι τέσσερις ηθοποιοί (Στέλλα Μαρή, Άννα Μιχελή, Φίλιππος Φραγκούλης, Σωτ. Χατζηνικολάου), αρμονικά και συντονισμένα, συνεργάζονται με κέφι και χιούμορ… για να αποδείξουν θεατρικά το αδύνατο του τετραγωνισμού του κύκλου (π2) ή αλλιώς «το αδύνατο της εκλογίκευσης και οριοθέτησης του ερωτικού φαινομένου».
Advertisements