Το «Εldorado» του Μάριους φον Μάγιενμπουργκ στο θέατρο Χώρα

  • Εφιάλτης και αποσύνθεση
  • ΚΡΙΤΙΚΗ
  • ΕΛΕΝΗ ΠΕΤΑΣΗ
  • Η ΝΑΥΤΕΜΠΟΡΙΚΗ, Παρασκευή, 20 Μαρτίου 2009

Στιγμιότυπο από την παράσταση «Εldorado» που ανεβαίνει στο θέατρο Χώρα.
  • Με υποδόρια σχόλια που πονάνε καθώς θυμίζουν επώδυνα τη σύγχρονη συγκυρία, το «Εldorado» του Μάριους φον Μάγιενμπουργκ ανεβαίνει, στο θέατρο Χώρα, σε σκηνοθεσία του Κωνσταντίνου Γιάνναρη.

  • Λέγεται πως οι δρόμοι του μυθικού El Dorado, ήταν στρωμένοι με χρυσό. Το «Eldorado» του Μάριους φον Μάγιενμπουργκ ισοπεδωμένο από τον πόλεμο, έτοιμο να λεηλατηθεί, υπόσχεται χρυσές ευκαιρίες στους μεγαλοεπενδυτές που φιλοδοξούν να ικανοποιήσουν την απληστία τους χτίζοντας πάνω στα συντρίμμια του μια καινούργια πολιτεία. Αλλά όπως συμβαίνει στο φανταστικό El Dorado έτσι και στο έργο του πολυσυζητημένου νέου Γερμανού συγγραφέα, οι προσδοκίες διαψεύδονται εμπλέκοντας στο θανατηφόρο παιχνίδι τους μια δυσλειτουργική οικογένεια που καταστρέφει τα πάντα γύρω της αλλά και ταυτόχρονα αυτοκαταστρέφεται.

  • Οι ήρωες είναι αναγνωρίσιμοι. Ένας αδίσταχτος κτηματομεσίτης, ο Ασενμπρένερ, ετοιμάζεται να μετατρέψει την καμένη γη σε ακίνητα προς πώληση. Ο απατεώνας υπάλληλός του, ο Αντον, μετά από κάποια ατασθαλία, χάνει τη δουλειά του, γεγονός που δεν τολμά να αποκαλύψει στην έγκυο γυναίκα του. Εκείνη, μία πιανίστρια που δεν ενδιαφέρεται πια για τη μουσική, βυθίζεται στην παρανοϊκή ζήλια της. Η αλκοολική μητέρα της και ο νεαρός αριβίστας εραστής της πατάνε επί πτωμάτων προκειμένου να αυξήσουν τα έσοδά τους. Όταν, όμως, οι επαναστατημένοι ιθαγενείς καταφέρνουν να εξοστρακίσουν τους εισβολείς, ο Ασενμπρένερ αυτοκτονεί, ενώ ο Αντον, κάτω από την ανελέητη πίεση της οικογένειάς του, οδηγείται και αυτός στην παράκρουση και την αυτοκτονία.

  • Ο Μάγιενμπουργκ οικοδομεί ένα τοπίο φρίκης και ψυχικών διαταραχών που συγγενεύει με τη δραματουργία της Κάριλ Τσέρτσιλ και της Σάρα Κέιν. Η διογκωμένη νοσηρότητα των χαρακτήρων, η κανιβαλιστική τους διάθεση, τα τραγικά τους αδιέξοδα και η έλλειψη κάθε ηθικού φραγμού μπορεί να φτάνουν σε ακραία σημεία αλλά σίγουρα αντικατοπτρίζουν τη φθίνουσα σύγχρονη κοινωνία.

  • Ο άνθρωπος ως διαχειριστής του πλανήτη αποδεικνύεται ανίκανος σε κάθε επίπεδο και ταυτόχρονα γελοίος στην πτώση του. Σαν αστακός παγιδευμένος μέσα σε ένα ενυδρείο γίνεται ο ίδιος θύμα της άκρατης ματαιοδοξίας του. Το κείμενο, ωστόσο, παρ’ όλες τις περικοπές, παραμένει φορτωμένο με ρητορικά σχήματα και συμβολισμούς ενδίδοντας σε μια παραπλανητική φλυαρία.
Οι ηθοποιοί της παράστασης που σκηνοθετεί ο Κωνσταντίνος Γιάνναρης.

  • Ο Κωνσταντίνος Γιάνναρης, στην πρώτη του μεγάλη θεατρική προσπάθεια, δεν καταφέρνει να μεταδώσει τον εφιάλτη ενός κόσμου σε αποσύνθεση. Χωρίς εσωτερική ροή και συνοχή η παράσταση τεμαχίζεται σε μικρά ομιχλώδη επεισόδια απ’ όπου το λοξό χιούμορ απουσιάζει παντελώς. Επιπλέον υπονομεύεται από τις υποκριτικές αδυναμίες των ηθοποιών. Ο Θάνος Σαμαράς, αν και δεν είναι άμοιρος ικανοτήτων, υποδύεται μονοδιάστατα τον κεντρικό ήρωα. Η Γιώτα Φέστα ερμηνεύει με προσποιητή ένταση την κυνική μητέρα. Η Διώνη Κουρτάκη (σύζυγος) και η Γιούλη Τάσιου (απροσάρμοστη μαθήτρια) είναι απλώς δύο συμπαθητικές φιγούρες. Οι υπόλοιποι (Λεωνίδας Καλφαγιάννης, Κώστας Τριανταφυλλόπουλος) υπηρετούν συμβατικά τις προθέσεις της σκηνοθεσίας. Αισθητικά ενδιαφέρον ο σκηνικός χώρος (Σωκράτης Σωκράτους), παρότι η ιδέα της illustration πασαρέλας είναι μια πρόχειρη απάντηση στα φιλοσοφικά ερωτήματα του έργου.