Studio Oyunkulari – Φεστιβάλ Αθηνών

  • «How to forget in 10 steps (Anti-Prometheus)»

  • Studio Oyunkulari – Φεστιβάλ Αθηνών
  • Του ΓΡΗΓΟΡΗ ΙΩΑΝΝΙΔΗ, Ελευθεροτυπία, Σάββατο 24 Ιουλίου 2010

Από μόνος του ο τίτλος τοποθετεί την παραγωγή της Τουρκάλας σκηνοθέτιδας στο χώρο του devised theatre.

Η Σάικα Τεκάντ διατηρεί ανοιχτό δίαυλο με τον αρχαίο λόγο: στιγμιότυπο από τον «Αντι-Προμηθέα» της

Η Σάικα Τεκάντ διατηρεί ανοιχτό δίαυλο με τον αρχαίο λόγο: στιγμιότυπο από τον «Αντι-Προμηθέα» της

Οπως πάντα, η Σάικα Τεκάντ διατηρεί έναν ανοικτό δίαυλο με τον αρχαίο λόγο -κυρίως, με τη ρυθμική αγωγή του. Η Τεκάντ έχει διαμορφώσει με τα χρόνια μια άκρως ενδιαφέρουσα προσέγγιση του κλασικού (και όχι μόνο) θεάτρου, προσωπική και ιδιόμορφη μάλλον, αν και η ίδια ισχυρίζεται πως αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης «μεθόδου». Στο κέντρο των ερευνών της βρίσκεται η έννοια της μήτρας (matrix), ενός εσωτερικού αλγόριθμου που υπόκειται του σκηνικού δημιουργήματος και παράγει επί σκηνής κάθε φορά νέες «συντεταγμένες».

Δύστροπα ασφαλώς πράγματα, ώς ένα σημείο μια νέα έκφραση του παλιού «κονστρουκτιβισμού». Τελικά -όπως πάντα- είναι ζήτημα γούστου. Στις καλύτερες στιγμές του το σωματικό θέατρο της Τεκάντ αφήνει τον θεατή του άναυδο με την ενέργειά του. Στις μετριότερες, του θυμίζει -έντονα- Τερζόπουλο με φωτορυθμικά.

Το «How to forget in 10 steps» δεν είναι η άλλη όψη του Προμηθέα, αλλά η αντιστροφή της τραγικότητάς του. Οι πάντα εξαιρετικά ασκημένοι ηθοποιοί-περφόρμερ της ομάδας κινούνται συνεχώς από το ένα μέρος της φωτιστικής τρίλιζας που στήνει στην Πειραιώς η Τεκάντ σε άλλο, άλλοτε αποφεύγοντας και άλλοτε κυνηγώντας τις υποδείξεις του φωτός. Στη θέση του ενός Προμηθέα βρίσκονται πολλά, σπαρασσόμενα πρόσωπα. Στην ακινησία του αντιπαρατίθεται η νευρωτική, απελπισμένη υπερκινητικότητα των πολλών. Και ο ηρωικός λόγος του υποχωρεί στο ασυνάρτητο από τη νεύρωση παραλήρημα της καθημερινότητας. Εδώ βρίσκεται και η κεντρική σκέψη της παράστασης: η συγκέντρωση, η αφοσίωση, η υπέρβαση εκφυλίζονται από τις αδιέξοδες σπατάλες του βίου. Ισως, λέει η Τεκάντ, είμαστε εκδοχές της Ιούς, κεντημένοι και καταδικασμένοι από τον οίστρο του λησμονημένου εαυτού μας.

Στις παραστάσεις της Τεκάντ υπάρχουν αφανείς ήρωες: πρόκειται για τους χειριστές της κονσόλας φωτισμού (Selen Kartay και Nilgun Kurtar), που αποκτούν ρόλο ενορχηστρωτή της οπτικής παρτιτούρας. Με άλλα λόγια, η δουλειά της Τεκάντ αποτελεί από μόνη της αλληγορία της παρέμβασης των πολυμέσων στη σύγχρονη σκηνή. Στην Πειραιώς όμως οι υπέρτιτλοι (προϊόν και αυτοί της τεχνολογίας) αποτελούν την αχίλλειο πτέρνα της προσπάθειας. Χωρίς αμφιβολία, είναι δύσκολο να παρακολουθήσει κανείς τον καταιγισμό από τις σύντομες εικόνες και τις απότομες εναλλαγές του φωτός, διαβάζοντας στα μόνιτορ κατεβατά σε ρυθμό πολυβόλου. Οπως είναι φυσικό, μετά από λίγο επέρχονται κούραση και κορεσμός.

Υπάρχει ωστόσο ένα άλλο πρόβλημα που πρέπει να απασχολήσει όσες ομάδες εφαρμόζουν τις επιταγές του θεάτρου επινόησης. Είναι που το να παρουσιάσεις μια ιδέα δεν είναι ποτέ αρκετό. Χρειάζεται μια κλιμάκωση, μια μετακίνηση, ένα πέρασμα από κάτι σε κάτι άλλο. Αλλιώς μένεις ακίνητος στη «διαπίστωση», σε μια σκέψη άλλοτε περισσότερο και άλλοτε λιγότερο ενδιαφέρουσα, ποτέ όμως αληθινά συναρπαστική. Οπως τελικά και η παράσταση της Τεκάντ: προτείνει μια δυναμική φόρμα, όχι όμως ένα διάλογο με το θέμα της. *

Advertisements