ΘΕΑΤΡΟ ΓΙΑ ΠΑΙΔΙΑ: Ονειρο, νοσταλγία και υπερρεαλισμός


«Το αγόρι που μιλούσε με τα πουλιά»
  • ΚΡΙΤΙΚΗ
  • ΘΑΝΑΣΗΣ ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΗΣ
  • ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ, Παρασκευή 27 Μάρτη 2009
  • ΑΘΗΝΑ. ΓΙΩΡΓΟΣ ΦΡΑΤΖΕΣΚΑΚΗΣ «Το αγόρι που μιλούσε με τα πουλιά» στο θέατρο «ΑΝΕΣΙΣ», από την Παιδική Σκηνή «ΚΙΒΩΤΟΣ
  • Ηταν έξυπνη η ιδέα του σκηνοθέτη της παράστασης, Γιώργου Φρατζεσκάκη, να συγγράψει θεατρικό κείμενο για παιδιά με θέμα τα παιδικά χρόνια του συνθέτη Σταύρου Κουγιουμτζή. Βασικό βιογραφικό στοιχείο του μεγάλου συνθέτη είναι το γεγονός ότι από μικρός αγαπούσε τη μουσική και έγραψε τα πρώτα του τραγούδια (στίχους και μουσική). Η φαντασία του κάλπαζε. Αφουγκράστηκε τα σμυρνέικα τραγούδια των προσφύγων στη Θεσσαλονίκη και αργότερα και άλλα λαϊκά, με αποτέλεσμα να επηρεαστεί βαθιά.
  • Την παράσταση διαπερνά μια λυρική και νοσταλγική διάθεση της γειτονιάς και της κοινωνικής ζωής των μεταπολεμικών χρόνων. Η υπόθεση του έργου διαθέτει κοινωνικά θέματα, όπως είναι: Η γνήσια ανθρώπινη επικοινωνία και αλληλεγγύη, η ονειροπόληση και η αισιοδοξία, ο άδολος, αγνός έρωτας και η αγάπη, η ευαισθησία των ανθρώπων και η ζωντανή, ακόμη, αφήγηση των λαϊκών μας παραμυθιών.
  • Τα ιστορικά και δραματικά στοιχεία είναι έκδηλα, με αποτέλεσμα να δημιουργούν συναισθηματική φόρτιση, ιδιαίτερα στους εκπαιδευτικούς και γονείς, που παρακολουθούν την παράσταση. Τα παιδιά, εκ των πραγμάτων, βρίσκονται μακριά από την εποχή εκείνη και τα συμφραζόμενά της. Αδυνατούν να αισθανθούν τη μουσική και τους στίχους του Σταύρου Κουγιουμτζή, αλλά και άλλων λαϊκών τραγουδοποιών, όπως αυτά τα στοιχεία διαμορφώθηκαν στο κοινωνικο-πολιτικό πλαίσιο της μεταπολεμικής εποχής και των χρόνων της δικτατορίας του 1967. Προϋπόθεση για κάτι τέτοιο είναι η ανάλογη, προϋπάρχουσα βέβαια, μουσική και ιστορική παιδεία, στην οικογένεια και στο σχολείο.
«Παραμύθια από την καλή και την ανάποδη»
  • Η σκηνογραφία είναι λιτή και αρκετά αφαιρετική. Τα κοστούμια της Χριστίνας Κωστέα παραπέμπουν στη γνωστή ενδυματολογική αντίληψη της δεκαετίας του ’60, οι χορογραφίες κινούνται στα πλαίσια του ύφους του λαϊκού μας τραγουδιού. Η διασκευή των τραγουδιών έγινε από τον Κώστα Χαριτάτο. Τα θαυμάσια κοστούμια των πουλιών και της μάγισσας σχεδίασε ο Σάββας Πασχαλίδης. Τους ρόλους ερμηνεύουν αρκετά καλά οι: Σάκης Τσινιάρος (Μάρκος), Κων/νος Λεβαντής (Σταύρος), Στεφανία Φιλιάδη (Αγγελικούλα, πουλί α), Ρένα Σφηνιά (Κυρα-Λένη, πουλί β΄), Κορίνα Αλεξανδρίδου (Κυρα-Βάσω, Μάγισσα), Γιάννης Τσιώμου (Κυρ-Κωστάκης), Μάριον Τσιτσέκα (Φωτεινή). Οι όποιες αδυναμίες ορισμένων από αυτούς είναι δυνατό να βελτιωθούν με την απαιτούμενη προσπάθεια. Πρέπει ν’ αντιληφθούν ότι το κείμενο που οι ίδιοι έχουν απομνημονεύσει είναι άγνωστο για τους θεατές και ως εκ τούτου πρέπει ν’ αποδίδεται με ευκρίνεια, αργά και δυνατά, τονισμένο ανάλογα, ώστε να κατανοείται από το κοινό. Σε διαφορετική περίπτωση, νομίζω ότι αδικείται ένα τόσο ωραίο θεατρικό κείμενο κατά την απόδοσή του. Το έργο παίζεται για 2η θεατρική περίοδο και αυτό είναι απόδειξη ότι αγαπήθηκε.
  • ΓΙΩΡΓΟΣ ΦΡΑΤΖΕΣΚΑΚΗΣ «Παραμύθια από την καλή και από την ανάποδη», από την Παιδική Σκηνή «ΚΙΒΩΤΟΣ», στο θέατρο «ΜΠΡΟΝΤΓΟΥΑΙΗ»
«Παράξενο δεν είναι;»

  • Βάση του μύθου η τηλεοπτική εκπομπή «Πάμε πακέτο». Ολα τα στοιχεία είναι παραμυθιακά. Ηρωες: Η Σταχτοπούτα, η Χιονάτη, η Ωραία Κοιμωμένη, η Κοκκινοσκουφίτσα, ένας Πρίγκιπας, ένας συγγραφέας παραμυθιών. Η πλοκή στηρίζεται στην ανατροπή των μύθων, στην αναθεώρηση των ρόλων, στην αντισυμβατικότητα των παραμυθιακών καταστάσεων, όπως αυτές διατηρούνται στη γηγενή και αλλοδαπή λαϊκή παράδοση.
  • Το έργο αφήνει, με διακριτικότητα και χιούμορ, υπονοούμενα και σατιρικές αιχμές για μεγαλοεκδότες και μεγαλοκαναλάρχες. Αναφέρονται οι θεατρικές διασκευές και σκηνοθετικές δουλειές της Κάρμεν (Ρουγγέρη), οι «κάμερες/ χαφιέδες», που χρησιμοποιεί ο συγγραφέας Χανς Κάρολ Γκριμ. Αυτόν αναζητά ο Γιώργος Φρατζεσκάκης για να του δώσει την άδεια για ν’ ανεβάσει με το θίασό του το τελευταίο έργο του. Ο συγγραφέας αρνείται επίμονα την επικοινωνία μαζί του. Οπως και η Κάρμεν αρνείται να σκηνοθετήσει έργο του εν λόγω συγγραφέα. Ετσι, αφήνεται να εννοηθούν οι σχέσεις συγγραφέων και σκηνοθετών στο θέατρο κ.λπ. Επίσης, εκθέτει τη μοντέρνα άποψη να γράφουν μαζί οι ηθοποιοί με τον σκηνοθέτη το έργο, να αυτοσχεδιάζουν σ’ ένα βασικό θεματικό κορμό κ.λπ. Οι παραμυθιακοί ήρωες κλήθηκαν να συγγράψουν ένα νέο αντι-παραμύθι. Οι μετα-μοντέρνες ιδέες του συγγραφέα Χανς Κάρολ Γκριμ, τελικά, αποτυγχάνουν, καθώς θριαμβεύει η κλασική παραδοσιακή γραφή και τα κλασικά λαϊκά μοτίβα των παραμυθιών. Ο Γ. Φρατζεσκάκης θέτει προβληματισμούς και σατιρίζει τα θεατρικά πράγματα με την ευαισθησία που τον διακρίνει και με το πρωτογενές θαυμάσιο κείμενό του και με την ενδιαφέρουσα σκηνοθεσία του. Οι επιχειρούμενες ανατροπές της υπόθεσης των λαϊκών παραμυθιών αναπτύσσουν τη φαντασία των παιδιών.
  • Τη μουσική και τα τραγούδια έγραψε ο Κώστας Χαριτάτος, τους στίχους των τραγουδιών ο Γ. Φρατζεσκάκης, τις χορογραφίες επιμελήθηκε η Ιωάννα Καμπυλαύκα και την επιμέλεια σκηνικού και κοστουμιών είχε η Χριστίνα Κωστέα. Τους ρόλους απέδωσαν οι ηθοποιοί: Αλ. Μαχαίρας, Μαρία Καμακάρη, Κυριακή Γάσπαρη, Μαρία Παπαδοπούλου, Τζένη Οικονόμου και Ν. Πυροκάκος, ένας – δύο με μέτρια απόδοση. Κατά τη γνώμη μου, ο διάλογος με τα παιδιά πρέπει να αποφεύγεται, διότι δημιουργείται οχλοβοή, γεγονός που διαταράσσει την ατμόσφαιρα της παράστασης σε συναισθηματικό και νοητικό επίπεδο, όταν μάλιστα στην πλατεία βρίσκονται εκατοντάδες παιδιά.
  • ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ. ΜΑΡΙΑ ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗ «Παράξενο δεν είναι;», στο θέατρο «ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟΝ», από το «ΝΕΟ ΘΕΑΤΡΟ»
  • Εξαρχής, δίνω κάποιες πληροφορίες για το «ΝΕΟ ΘΕΑΤΡΟ»: Κλείνει 26 χρόνια παρουσίας και προσφοράς στο θέατρο για παιδιά, για εφήβους και για ενηλίκους, με 30 θεατρικές παραγωγές, 3.600 παραστάσεις, κυρίως στη Θεσσαλονίκη, από τις οποίες όμως οι 760 δόθηκαν σε 57 πόλεις της Βόρειας Ελλάδας, 2 θεατρικά σεμινάρια, 5 εκθέσεις βιβλίου και μια σειρά διαλέξεων με τη συμμετοχή καλλιτεχνών, συγγραφέων, εκπαιδευτικών και μαθητών. Εύχομαι να τα εκατοστίσει!
  • Η παρούσα παράσταση είναι μαγευτική! Σχεδόν, όλα λειτουργούν στην εντέλεια, από αισθητική άποψη, όσο αυτό είναι δυνατό. Ολοι οι συντελεστές της παράστασης έχουν συνεργαστεί πολύ καλά, με τις οδηγίες του σκηνοθέτη Κυριάκου Αργυρόπουλου, ο οποίος κατόρθωσε να δημιουργήσει ένα ονειρικό αισθητικό αποτέλεσμα. Βέβαια, σημαντική συμβολή στην επιτυχία έχουν και: Ο Θάνος Μικρούτσικος με τη χαρούμενη, αλέγκρο, μελωδική και ρυθμική μουσική του (με στίχους των: Γιάννη Ρίτσου, Ναζίμ Χικμέτ, Νίκου Καββαδία, Μελίνας Καρακώστα και Μαρίας Παπαγιάννη), η δραματουργός Μαρία Παπαγιάννη μ’ ένα πρωτογενές έξυπνο θεατρικό κείμενο, το οποίο διαθέτει ρεαλισμό, λυρισμό και υπερρεαλιστικά δραματικά στοιχεία.
  • Το έργο αρχίζει μ’ έναν σουρεαλιστικό πρόλογο, όπου μπερδεύονται οι μαγειρικές συνταγές, το ποδόσφαιρο, οι κακίες μιας μάγισσας και μια ασυναρτησία, που επικρατεί γενικώς… Το κυρίως έργο είναι ένα θαυμάσιο παραμύθι, με φανταστικά και ονειρικά στοιχεία από την Ελληνική Μυθολογία και τα λαϊκά μας παραμύθια, με υπερβάσεις στο χρόνο, στο χώρο, στο λόγο και στην υπόθεση. Σαν ένας ανεμοστρόβιλος συμπαρασύρουν τους μικρούς θεατές της παράστασης και τους ταξιδεύουν σε μαγικούς κόσμους με διάφορα μέσα και τρόπους: Χορογραφίες, τραγούδια, ά-λογες λέξεις, μπαλέτο, πολυφωνική μουσική, ίσκιους, βίντεο, με θαυμάσια σκηνοθετικά και σκηνογραφικά ευρήματα, με ενδυματολογικές εκπλήξεις, με στοιχεία της κομέντια ντελ άρτε, με μήλα που πέφτουν από την οροφή της σκηνής, με πειρατές και πλοία επί σκηνής, με φαντάσματα, με γιγαντόκουκλες, με στοιχεία όπερας, με τσίρκο σε πλήρη δράση κ.ο.κ. Το χιούμορ είναι δομικό και βασικό στοιχείο του δραματικού κειμένου και ασφαλώς της ίδιας της παράστασης.
  • Τα σκηνικά και τα κοστούμια είναι της Svila Velichkova, οι χορογραφίες της Κατερίνας Αντωνιάδου, και υπεύθυνοι είναι: για τους φωτισμούς η LimeLight, για τις εικαστικές κατασκευές η SotiArt, για τη διδασκαλία τραγουδιών η Ρένα Μαύρου και για τα βίντεο ο Γιάννης Πειραλής. Τους ρόλους αποδίδουν υπέροχα, κατά σειρά εμφάνισης οι: Γιώργος Επιτροπίδης, Γιάννης Καραούλης, Βασιλική Τζάμου, Βιβή Παντελίδου, Δαμιανός Νικολαΐδης, Αμάντα Καταρτζή, Λίνα Καλπαζίδου.
Advertisements