Δικαιοσύνη και εξουσία…

Γ. Πυρπασόπουλος και Μ. Αυγερινού στα «Μάτια τέσσερα»

Της Ιωάννας Νταβαρίνου

Ο νόμος δεν είναι ίσος για όλους. Ισονομία δεν υπάρχει και δεν θα υπάρξει ποτέ σε ένα κράτος, όπως το δικό μας, με άπειρους ανεφάρμοστους ή επιλεκτικά εφαρμόσιμους ή απαρέγκλιτα εφαρμόσιμους νόμους, ανάλογα με το «ειδικό βάρος» του εκάστοτε παραβάτη. Ισονομία δεν υπάρχει όταν οι εκπρόσωποι της νομοθετικής και δικαστικής εξουσίας υπερβαίνουν ως πρόσωπα τον θεσμό που εκπροσωπούν και καρπώνονται τη δύναμη της εξουσίας που φέρουν. Ισονομία δεν υπάρχει όταν ο απρόσωπος νόμος εφαρμόζεται εξίσου απρόσωπα, αγνοώντας τις ειδικές παραμέτρους της παραβατικής συμπεριφοράς. Τρεις ομολογουμένως συγκλονιστικές διαπιστώσεις, λες και δεν φτάνει η πείρα της καθημερινότητας για να συντάξει, με πόνο ψυχής, τον επικήδειο της ασυμβίβαστης δικαιοσύνης.

Το έργο του Γιάννη Τσίρου Τα μάτια τέσσερα, που παίζεται από την αρχή της σεζόν και μέχρι τις 28 Μαρτίου στο Υπόγειο του Θεάτρου Τέχνης, δεν καταπιάνεται με το αυτονόητο αδιέξοδο των θεσμών που προστατεύουν μια «ευνομούμενη» πολιτεία. Η αδικία είναι βαθύτατα συνυφασμένη τόσο με την ανθρώπινη ύπαρξη όσο και με τον τρόπο που λειτουργούν οι κοινωνικές δομές. Το έργο του Τσίρου μιλάει για κάτι παραπάνω, για την οργή, τον συσσωρευμένο πόνο που έχει μετατραπεί σε μίσος, του ανθρώπου που βρίσκεται στο περιθώριο, γιατί εκεί τον ενέταξαν. Η Άννα, η κεντρική ηρωίδα, κλέβει ένα κραγιόν και, όταν την συλλαμβάνουν, αντιστέκεται και δραπετεύει. Η αστυνομία την καταδιώκει και τη συλλαμβάνει, τραυματίζοντάς την σοβαρά στο πόδι. Καταδικάζεται σε φυλάκιση, γιατί η αντίσταση κατά της αρχής δεν είναι μια εξαγοράσιμη ποινή.

Στην αγωνιώδη προσπάθεια του παππού της Άννας να σώσει την εγγονή του από τη φυλακή εστιάζουν τα τέσσερα μάτια, αναδεικνύοντας διαφορετικούς μηχανισμούς και πρόσωπα που εμπλέκονται έμμεσα και άμεσα στην υπόθεση. Η συνάντηση του παππού με την αστυνομικό που επιχείρησε να συλλάβει την Άννα. Ένας φέρελπις βουλευτής, που στο παρελθόν είχε βοηθήσει την Άννα και την οικογένειά της ως ένδειξη «ευγνωμοσύνης» στους ψηφοφόρους του, έρχεται σε σύγκρουση με τη γυναίκα του κατά τη διάρκεια μιας νύχτας αποκαλύψεων. Ένας παθιασμένος με το κυνήγι μεγαλοδικαστής και η οικιακή του βοηθός (γνωστή του παππού της Άννας), η οποία προσδοκά τη συνδρομή του. Τέλος, η ίδια η Άννα, σε αναπηρικό καρότσι, αντιμέτωπη με ένα δημοσιογράφο, που της τάζει δικαιοσύνη ενώπιον του πανελληνίου, με αντάλλαγμα μια αποκλειστική τηλεοπτική συνέντευξη.

Ο σκηνοθέτης Κωνσταντίνος Αρβανιτάκης έστησε μια παράσταση με νεύρο, επιλέγοντας να εστιάσει στην ανάδειξη των χαρακτήρων, πρόθεση που επαληθεύτηκε στο ακέραιο χάρη στην επιλογή των ηθοποιών. Ξεχωρίζει η ερμηνεία της Αλίκης Αλεξανδράκη στον ρόλο της οικιακής βοηθού που πασχίζει να αποσπάσει κάτι τι από την εύνοια του απρόσιτου δικαστή, χωρίς να τολμά να του το ζητήσει ευθέως. Η Αλεξανδράκη με την ερμηνεία της μιλάει χωρίς να αρθρώνει λόγο, οι φράσεις της είναι απλώς υπομνήσεις και τίποτα από όσα μας «λέει» δεν υπάρχει στο κείμενο του ρόλου της. Χτίζει μια τόσο αναγνωρίσιμη λαϊκή φιγούρα ενός φοβισμένου ανθρώπου, ώστε η αντιστικτική παρουσία της δίπλα στον εξίσου υπέροχα δοσμένο εκκεντρικό δικαστή του Δημήτρη Καμπερίδη να τους αναγάγει στο πιο συμπαγές υποκριτικά δίδυμο της παράστασης.

Όταν όλες οι μεσολαβήσεις, παρακλήσεις και ύστατες απόπειρες πέφτουν στο κενό, έρχεται ως αρωγός των κατατρεγμένων η εξουσία των μίντια. Η Άννα (πολύ καλή η νεαρή Μυρτώ Αυγερινού) συναντά ένα δημοσιογράφο της τηλεόρασης και του συμπεριφέρεται σαν ένα πληγωμένο αγρίμι, στρέφοντας εναντίον του όλη τη χολή, την απόγνωση που νιώθει. Λογικό, καθώς οι αγαθές προθέσεις των μίντια μόνο τη χλεύη μπορούν να προκαλέσουν. Ωστόσο το συγκεκριμένο επεισόδιο μοιάζει τελικά και το πιο ανώδυνο, καθώς η διάλυση ενός ανθρώπου έχει ήδη συντελεστεί με την ευγενική χορηγία των μηχανισμών εξουσίας που έχουν αναλάβει δράση νωρίτερα. Τα μίντια παρίστανται μόνο στη νεκροψία.

ΤΑ ΜΑΤΙΑ ΤΕΣΣΕΡΑ του Γιάννη Τσίρου. Σκηνοθεσία: Κωνσταντίνος Αρβανιτάκης. Σκηνικά – κοστούμια: Ελένη Μανωλοπούλου. Ερμηνεύουν: Αλίκη Αλεξανδράκη, Βαγγελιώ Ανδρεαδάκη, Μυρτώ Αυγερινού, Κλέων Γρηγοριάδης, Δημήτρης Καμπερίδης, Βασίλης Κολοβός, Έρρικα Μπίγιου, Γιώργος Πυρπασόπουλος. ΘΕΑΤΡΟ ΤΕΧΝΗΣ-ΥΠΟΓΕΙΟ.

Η ΑΥΓΗ: 19/03/2010
Advertisements