«Ο Φώντας»

getImageΜετά τη μεταπολίτευση, κατά τις δεκαετίες του 1970 και 1980, η απαλλαγμένη από τη χουντική λογοκρισία ελληνική δραματουργία μπόρεσε να ανασάνει, να ελευθερωθεί θεματολογικά, μορφολογικά και γλωσσικά, να πει ιστορικές, κοινωνιολογικές και ανθρωπολογικές αλήθειες, που επί δεκαετίες δεν τολμούσε ή δεν την άφηναν να πει για τα μύρια κακώς κείμενα που όχι μόνο κατά το παρελθόν, αλλά και μεταπολιτευτικά βασάνιζαν, πλανούσαν, διαστρέβλωναν, διέβρωναν, διέφθειραν την ελληνική κοινωνία, την ανθρώπινη ζωή και συνείδηση. Χάρη στο πρωτοπόρο (από τη δεκαετία του 1950 και τις επόμενες) στη στήριξη της σύγχρονης ελληνικής δραματουργίας «Θέατρο Τέχνης» και στο θέατρο «Στοά» (από τη μεταπολίτευση και εντεύθεν), δόθηκε η δυνατότητα να πρωτοδοκιμαστούν αρκετοί νέοι συγγραφείς και μερικοί από αυτούς να εξελιχθούν και να καταξιωθούν. Μεταξύ των καταξιωμένων ήταν και ο πρόωρα αποβιώσας Μήτσος Ευθυμιάδης. Μετά το – σαφώς επηρεασμένο (θεματολογικά και μορφολογικά) από το «Μεγάλο μας τσίρκο» του Ιάκωβου Καμπανέλλη – εξαιρετικό (ποιητικο-ρεαλιστική σάτιρα, ιστορικο-πολιτικού περιεχομένου, εμπλουτισμένη με τραγούδια – σχόλια) παρθενικό έργο του, «Προστάτες» (1974), που ανέβασε το «Θέατρο Τέχνης» (1975), ο Ευθυμιάδης εντάσσεται στο αναπτυσσόμενο από άλλους συγγραφείς «ρεύμα» του νατουραλισμού, που καυτηρίαζε διάφορα «άνθη του κακού» (ατομικά και συλλογικά ήθη, φαινόμενα, συμπεριφορές, αντιλήψεις, «αξίες», στάσεις, τρόπους ζωής, ακόμη και γλωσσικά ιδιώματα), που σταδιακά, ανεπαισθήτως, μετά τη μεταπολίτευση «μόλυναν» το «σώμα» του ελληνικού λαού, που θάρρεψε ότι «απελευθερώθηκε» από τον από συστάσεως του ελληνικού κράτους κύριο υπαίτιο των δεινών του. Ενα καθεστώς στηριζόμενο στην πολύμορφη εκμετάλλευση ανθρώπου από άνθρωπο. Το δεύτερο έργο του Ευθυμιάδη, το μονόπρακτο «Ο Φώντας» (πρωτοπαίχθηκε στη «Στοά», το 1977), ανέβασε ο θίασος «Βήματα» (Ελένη Γερασιμίδου – Αντώνης Ξένος). Ο συγγραφέας, ξέροντας ότι εκμετάλλευση ανθρώπου από άνθρωπο εκκινώντας από την κορυφή, την αστική τάξη, εκδηλώνεται και στη βάση της κοινωνικής πυραμίδας, στα φτωχότερα λαϊκά στρώματα, έπλασε μια – δυστυχώς συχνή στα λαϊκά στρώματα – εκμετάλλευση του πιο αδύνατου «κρίκου» – της γυναίκας – από τον δυνατότερο – τον άντρα. Η Αριστέα, χρόνια πολλά, καθαρίζει σκάλες, για να ζήσει εκείνη και ο άντρας της, ο Βούλης. Ενας τεμπέλης, ένα παράσιτο, που συνειδητά, χωρίς να ντρέπεται, ζει σε βάρος της γυναίκας του, αραδιάζοντάς της ψέματα, γελοίες δικαιολογίες, απραγματοποίητες υποσχέσεις, φρούδες ελπίδες, ακόμα και «φαντάσματα» – ανύπαρκτα πρόσωπα που «θα» του βρουν δουλειά, για να κρατά «δέσμιο» το θύμα του. Νατουραλιστική ηθογραφία το έργο, καυτηριάζει τον κυνισμό του θύτη – Βούλη αλλά και την παθητικότητα του θύματος – Αριστέας, αλλά δεν υποδεικνύει κάποια διέξοδο, για το πώς ο εκμεταλλευόμενος – έστω ως άτομο – μπορεί να απαλλαγεί από τον εκμεταλλευτή του. Αυτή τη διέξοδο, με αντίσταση – ατομικά και συλλογικά – σε κάθε μορφή εκμετάλλευσης, «ανέλαβε» να υποδείξει η παράσταση του θιάσου «Βήματα», με πρόσθετο επίκαιρο πρόλογο και επίλογο που μνημονεύει παλιούς ηρωικούς απελευθερωτικούς και εργατικούς αγώνες του λαού μας, γραμμένο από την Αγγελική Ξένου, με βιντεοσκοπημένα σποτ και αρμόζοντες φωτισμούς (Κώστας Σταματόπουλος), με εύγλωττα λιτό σκηνικό – φτωχική καμαρούλα – με τα φτωχικά κοστούμια (Κώστας Βελινόπουλος), με τη δυναμικά «οργισμένη» μουσική του συγκροτήματος «Κοllektiva» και τη σκηνοθετική φροντίδα της Αγγελικής Ξένου. «Το μήλο έπεσε κάτω από τη μηλιά»… Η νεαρή ηθοποιός, πρωτοδοκιμαζόμενη στη σκηνοθεσία, τα κατάφερε πολύ καλά. Με «στυλοβάτη», βέβαια, τη σπουδαία υποκριτική της Ελένης Γερασιμίδου, η οποία, με πηγαία λαϊκότητα, φυσικότητα, αμεσότητα, ισόρροπη πρόσμιξη του δραματικού στοιχείου με υποδόριο χιούμορ, έπλασε τη βασανισμένη, δύστυχη, καλόψυχη, εύπιστη αλλά και αφελή Αριστέα, αλλά και με την πειθαρχημένη (πολύ περισσότερο από άλλες παραστάσεις του θιάσου) σατιρική ερμηνεία του Αντώνη Ξένου (Βούλης).

  • ΘΥΜΕΛΗ, Κυριακή 25 Αυγούστου 2013
Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: