Απάντηση [του Γ. Βέλτσου] σε θεατρική κριτική [της Λ. Αρκουμανέα]

ΤΟ ΒΗΜΑ:  18/08/2013

Από τον καθηγητή κ. Γιώργο Βέλτσο πήραμε την παρακάτω επιστολή σχετικά με την κριτική της κυρίας Λουίζας Αρκουμανέα που δημοσιεύθηκε στο «Βήμα» την Κυριακή 11 Αυγούστου 2013. «Το Βήμα», εννοείται, δεν υιοθετεί το εκφραστικό ύφος του συγγραφέα, ωστόσο, για λόγους δεοντολογίας, δημοσιεύουμε το κείμενο.
Μου κακοφάνηκε αυγουστιάτικα που η Λουίζα Αρκουμανέα («Το Βήμα», 11.8.2013) καταπιάστηκε με τη θεατρική μου Φωνή. Είναι σαν να αμφισβήτησε τη φωνή μου.
Και αυτό δεν το συγχωρώ.
Επειδή όμως θεωρώ ότι η γραφή είναι «σύμπτωμα» του ανθρώπου, δεν θα κρίνω μόνο τη γραφή της αλλά και την ίδια, κατά παράβαση της αρχής ότι «πρέπει να τελειώνουμε με την κριτική».
Θεωρώ τη Λουίζα Αρκουμανέα ένα caso!
Αναιδής, ημιμαθής, ατάλαντη, ανθρακεύει την υστερία της με τα κείμενα που κατ’ εξακολούθησιν δημοσιεύει.
Και ενώ υποτίθεται ότι ξεμπροστιάζει, ξεμπροστιάζεται.
Ορίζω ως caso τον ματαιόδοξο κριτικό ο οποίος ντρέπεται να καταθέσει τη δικαιολογημένη άγνοιά του για θεατρικούς κώδικες που τον ξεπερνούν αισθητικά. Εν προκειμένω, δεν κατανοεί ότι το θέμα του έργου μου δεν είναι η σχέση των φύλων αλλά, όπως σημειώνει η Πατεράκη («Εφ», 27.6.2013), η βάσανος «στον κλειστοφοβικό χώρο του μυαλού που δεν έχει καμία διέξοδο, εκτός από τον θάνατο και τον φόβο του θανάτου», ίδιον της δημιουργίας.
Η έμφυλη σχέση και τα ιψενικά τρίγωνα δεν συνιστούν το «εγώ», «εσύ», «αυτός» της κριτικής της Αρκουμανέα αλλά δηλώνουν τις αντιμεταθέσεις του ρόλου ενός και του αυτού προσώπου. Ούτε όμως τη σκηνοθεσία της Πατεράκη ανέγνωσε. Διότι οι κινήσεις των ηθοποιών, που τις αντιλαμβάνεται ως απόδοση του «ποιητικοφανούς ναρκισσισμού των ηρώων» (sic), υπηρετούν τη μόνη δυνατή επαφή: οι ανθρώπινες σχέσεις να διαμεσολαβούνται από αντικείμενα.Τα «πράγματα» που ο  σκηνογράφος  Γιάννης  Σκουρλέτης τοποθέτησε στη σκηνή λειτούργησαν σκηνοθετικά αντί προσώπων. Οταν η εποχή δεν επιτρέπει την επικοινωνία «προσώπου με πρόσωπο», η μόνη σχέση με τον άλλον εαυτό  γίνεται μέσω εικόνων της Τέχνης.

Με την ένδειά της η Αρκουμανέα υποστηρίζει εν τέλει την υστερία. Εκτός από το «πιστοποιητικό φύλου» που εκδίδει εβδομαδιαίως, εμφανίζει και ένα πιστοποιητικό απορίας προς όσους προσεταιρίζεται για τις αποτυχημένες καλλιτεχνικές της απόπειρες. Αλλά «αυτό που αρθρώνει η υστερική είναι πως σε ό,τι αφορά την κατασκευή τού καθεάνδρα είναι εξίσου ικανή με τον ίδιο τον καθεάνδρα (…). Ως εκ τούτου δεν τον έχει ανάγκη…» (Λακάν). Και  αυτό συμβαίνει στην «περίπτωση».
Τώρα ο ισχυρισμός της Αρκουμανέα ότι «ο κριτικός λόγος δυσκολεύεται να βρει χαρακτηρισμούς για τη Φωνή» αφορά τη δική της δυσκολία και όχι της Καλτάκη και του Τσατσούλη  που διαθέτουν τον οπλισμό για να την προσεγγίσουν.
Ομολογώντας έτσι άθελά της την ανικανότητά της να εννοήσει συμπληρωματικά νήματα στα κείμενα που κατα-κρίνει, γίνεται προφανές γιατί αποθρασύνεται. Θα ήταν σε θέση να υποψιαστεί τι της συμβαίνει; Η έλλειψη κάθε αναγνωστικής γενναιοδωρίας! Παρά ταύτα, αμετανόητη, αγενής αναγνώστης κειμένων και παραστάσεων, συνεχίζει λόγω της σιωπής των αμνών…
Υπηρετεί το θέατρο η αγένειά της;
Ενδιαφέρει το θέατρο η ξανθιά περσόνα που επιλεκτικά εμφανίζεται στις αίθουσες; Η κριτική της δεν συμβάλλει στην κατασκευή του αναγκαίου μηχανισμού  παραπλάνησης από μια φασίζουσα κοινωνία που κοροϊδεύει τους μορφωμένους; Εν ονόματι αυτού του λαϊκισμού γράφει η  Αρκουμανέα; Και ποιος τη δικαιοδοτεί να χρησιμοποιεί στα κείμενά της το «εμείς»; Ποιοι «εμείς»; Ο πληθυντικός της αγένειας;
ΥΓ.:  Τις προάλλες «κατεδάφισε» και τον Οστερμάιερ γράφοντας πως παρεμβάλλει στο έργο του Ιψεν τις «αμπελοφιλοσοφίες» του, ενώ ο ίδιος είχε δηλώσει ότι ο λόγος του γιατρού Στόκμαν αντικαταστάθηκε για ευνόητους λόγους από ένα απόσπασμα του βιβλίου Η επικείμενη εξέγερση (L’ insurrection qui vient, εκδόσεις La Fabrique, 2007).
Θα της το χαρίσω.
Γιώργος Βέλτσος
Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: