Άλλοτε και τώρα

 

 

Δεν είχα δει την πρώτη εκδοχή της Σαμίας του Μένανδρου, πριν είκοσι χρόνια, πάλι από τον ΘΟΚ, με τους ίδιους σχεδόν συντελεστές. Είχα δει τους λίγο μεταγενέστερους Επιτρέποντες, πάνω στην ίδια πετυχημένη συνταγή, μεταφρασμένους από τον Γιάννη Βαρβέρη, και έγραφα στην κριτική μου της Αυγής (25 Αυγούστου 1996), ανάμεσα σε άλλα, τα πιο κάτω:

«Εκπρόσωπος της μετά τον Αριστοφάνη κωμωδίας, εξαιρετικά δημοφιλής στον καιρό του, πολυγράφοτατος, μας ήταν γνωστός μέχρι πρόσφατα μόνο ως όνομα. Σήμερα, με τα νεότερα παπυρικά ευρήματα, κατέχουμε τέσσερις πλήρεις κωμωδίες του και μπορούμε να διαπιστώσουμε πόσο ‘μοντέρνος’ είναι, μάλιστα στην εποχή του μοντέρνου, το οποίο διαμορφώθηκε σχεδόν ερήμην του. Λέω σχεδόν επειδή είχε προλάβει να επηρεάσει, μέσω των Ρωμαίων μιμητών του, του Πλαύτου και ιδίως του Τερέντιου, το νεότερο ευρωπαϊκό μας θέατρο με αιχμή τον Μολιέρο. Ανάγνωση του υπολοίπου άρθρου

Advertisements

Μνημονιακή… συνηγορία ο κατά Σαββόπουλον «Πλούτος»

Η Αθηναϊκή Δημοκρατία έπεσε και από τα δικά της λάθη, αλλά όχι αποκλειστικά από αυτά. ΄Εχουμε πολλές φορές την τάση να ξεχνάμε ότι αντιμετώπιζε τη θηριώδη αντίδραση της ολιγαρχικής παράταξης, που δεν το έβαζε με τίποτα κάτω, που ήθελε οπωσδήποτε να ξανακερδίσει τα χαμένα της προνόμια και που δεν έπαψε ούτε μια στιγμή να την υπονομεύει φανερά ή κρυφά. Ένας από τους κύριους υπεύθυνους γι’ αυτή τη μεροληπτική άποψή μας της Ιστορίας… είναι και ο Αριστοφάνης. Συντηρητικός μεν, αλλά όχι αντιδραστικός, ούτε «φασίστας» με τη σημερινή έννοια του όρου.

Το κύριο ζήτημα είναι να δούμε πώς μας μιλούν τα έργα του θεατρικά. Ποια είναι η «φαεινή ιδέα» τους που μπορεί σήμερα ακόμα να στηρίξει μια παράσταση. Ανάγνωση του υπολοίπου άρθρου

Από τη θυσία στην αυτοθυσία

Η «Αντιγόνη» του Σοφοκλή είναι μια σημαίνουσα στιγμή της Τραγωδίας, επειδή ετοιμάζει το πέρασμα του ήρωα από την τελετουργική θυσία στην αυτο-θυσία. Όλα όσα έχουν έως τώρα γραφεί, για τήρηση «ίσων αποστάσεων», από τον ποιητή, ανάμεσα στην Αντιγόνη, εκπρόσωπο του «Φυσικού Δικαίου», και τον Κρέοντα, εκπρόσωπο του «Δικαίου της Πόλεως», είναι παρωχημένες αντιλήψεις. Συνιστούν ιστορικό αναχρονισμό. Η έννοια του Φυσικού Δικαίου είναι άγνωστη στην ελληνική αρχαιότητα και ο Κρέων δεν αντιπροσωπεύει κανένα δίκαιο, δρώντας απ’ την αρχή ως το τέλος ώς ένας τυπικός αυταρχικός τύραννος.

Το έργο μεροληπτεί σχεδόν σκανδαλωδώς υπέρ της «αντάρτισσας» Αντιγόνης και το ζήτημα δεν είναι ποιός έχει το νόμο δικό του, αλλά ποιος έχει τα κότσια να τον κάνει! «Ουχ οι ακροαταί του νόμου αλλ’ οι ποιηταί ούτοι δίκαιοι παρά τω Θεώ κριθήσονται…», θα πει ένας άλλος, αργότερα. «Ζωντανός Θεός της Τραγωδίας είναι ο Διόνυσος. ΄Ενας τρομερός θεός με δύο όψεις: χαρά της ζωής και πένθος του θανάτου. Φως της συνείδησης και καταβύθιση στον Άδη του μη συνειδητού. Σε κάνει ικανό να τολμήσεις τα ατόλμητα (Αντιγόνη) ή σε ρίχνει στην άβυσσο (Αγαύη). Αναλόγως πώς τον υποδέχεσαι. ‘Τρομερόν εμπεσείν ες χείρας Θεού ζώντος’, θα πει πάλι, αργότερα, ο άλλος, που ξέρει. Ανάγνωση του υπολοίπου άρθρου

Μεγαλειώδης, ιψενική μεταφορά

 

 

  • «Ο εχθρός του λαού», αφορμή για πολιτική σκέψη περί αλήθειας, κριτικής και δημοκρατίας
  • Της Αννυς Κολτσιδοπουλου, Η Καθημερινή, 21/7/2013

ΕΡΡΙΚΟΣ ΙΨΕΝ

Ο εχθρός του λαού

σκηνοθ.: Τόμας Οστερμάιερ

θέατρο: Σάουμπινε

(Φεστιβάλ Αθηνών, Πειραιώς 260)

Κρούσματα τύφου και δυσεντερίας σε νορβηγική λουτρόπολη κάνουν τον αυτοθαυμαζόμενο για τον ιδεαλισμό του γιατρό των λουτρών δρα Τόμας Στόκμαν να ερευνήσει αυτεπάγγελτα ποιότητα νερών και εγκαταστάσεων. Η χημική ανάλυση, καταπέλτης. Χαβούζα τα λουτρά χάριν των οποίων η πόλη ευημερεί. Εναντίον αντιδρώντων πολιτικών και πολιτών ο γιατρός, χαιρέκακος και αφελής στην αυτοπεποίθησή του συγκρούεται με τοπικά συμφέροντα εκπροσωπούμενα: από τον πραγματιστή δήμαρχο και αδελφό του Πέτερ, δύο άνευρους συντάκτες τοπικής εφημερίδας, τον γλοιώδη εκδότη της και τον φασίζοντα πεθερό του, έναν από τους βιομηχάνους που ρυπαίνουν τα λουτρά. Ανάγνωση του υπολοίπου άρθρου