ΜΕΛΠΩ ΑΞΙΩΤΗ- Η μεταμόρφωση της Χρυσαλλίδας – ΑΥΤΟΒΙΟΓΡΑΦΙΑ (Τόμας Μπέρνχαρντ) από την Ομάδα MAG – Φεστιβάλ Αθηνών

 

  • Η ζωή είναι ένα ψέμα

  • Της ΣΩΤΗΡΙΑΣ ΜΑΤΖΙΡΗ
  • Ελευθεροτυπία, Σάββατο 16 Ιουλίου 2011

Ο μονόλογος στην Πειραιώς ήταν πράγματι μια ευκαιρία να (επαν)ανακαλύψουμε αυτή τη μοναχική, παραγνωρισμένη φυσιογνωμία των ελληνικών γραμμάτων, που ξεκίνησε τη ζωή της ως μυκονιάτικο αρχοντοκόριτσο, βίωσε την οικογενειακή έλλειψη, κατοχή, εξορία, περιπλανήθηκε σε διάφορα «κατώτερα» επαγγέλματα, πέρασε από τον «ορθόδοξο» κομμουνισμό με μακριές απουσίες στο ανατολικό μπλοκ και 60χρονη πλέον έκλεισε πρόωρα τη ζωή της σε απόλυτη ένδεια, «ολόγυμνη σαν το σκουλήκι» – πλην στα πάτρια εδάφη.

Εξαιρετικά ενσάρκωσε η Σοφία Σεϊρλή τη μοναχική, παραγνωρισμένη φυσιογνωμία των ελληνικών γραμμάτων

Εξαιρετικά ενσάρκωσε η Σοφία Σεϊρλή τη μοναχική, παραγνωρισμένη φυσιογνωμία των ελληνικών γραμμάτων

Εμβληματικά αποσπάσματα έργων που «αχνίζουν» αυτοβιογραφική αμεσότητα, είχαν την τύχη μιας αισθαντικής, λιτής θεατρικής αναβίωσης, σε σκηνοθεσία Νίκου Χατζόπουλου. Η Σοφία Σεϊρλή ανήκει στο είδος ηθοποιών ικανών να προσδώσουν χρώμα και ενδιαφέρον και σε έναν τηλεφωνικό κατάλογο. Πόσο μάλλον όταν καλείται να συνδιαλαγεί με μια ιδιόρρυθμη γυναικεία προσωπικότητα και μια γλώσσα μουσική, χυμώδη, άναρχη, με έντονα ιδιοσυγκρασιακή προφορικότητα, σαν ανεπαίσθητα παραλοϊσμένη.

Ανάμεσα στα καλυμμένα έπιπλα ενός έρημου σπιτιού (Μαγιού Τρικεριώτη), με φόντο ατμοσφαιρικά βίντεο παρθένου Αιγαίου και παλιάς μαυρόασπρης Ελλάδας (Χρήστος Δήμας), η ηθοποιός αναψηλαφεί το σουρεαλιστικά -ρεαλιστικό ταξίδι της Αξιώτη στο χρόνο και τις πληγές του, το οποίο καθιστούν ακόμη συγκινητικότερο η αθωότητα και το χιούμορ αυτής της υπέροχα στωικής μεγαλοκοπέλας.

Τα λογοτεχνικά κείμενα αποκτούν σκηνική υπόσταση μέσα από το διάλογο και τις συγκρούσεις της συγγραφέως με τον εαυτό της, με αφετηρία δύο οριακά πεζογραφήματά της. Το προπολεμικό πρωτόλειο «Δύσκολες νύχτες», μια μυθοποίηση του παιδικού παρελθόντος από τη σκοπιά της εύθραυστης, αλλά ακόμα μαχητικής 33χρονης Αξιώτη, και το κύκνειο άσμα της «Κάδμω», όπου η σωματικά και πνευματικά καταβεβλημένη συγγραφέας καταγράφει με σπαρακτική απλότητα απώλειες και γήρας, ανακαλώντας έναν κόσμο διά παντός χαμένο. Είναι αυτή η δεύτερη ηχογραφημένη φωνή της φθοράς που τορπιλίζει κάθε ψευδαίσθηση «επιστροφής» που εγείρει η ζωντανή φωνή της νιότης. Ενας εσωτερικός μονόλογος, μια μάχη με το χρόνο, θλιβερή και αδιέξοδη, όπως είναι αυτές οι αναμετρήσεις, με μόνη ανακούφιση το άφθαρτα ζωογόνο παιχνίδι με τις λέξεις.**Εξαιρετική (και οικονομική) η ιδέα του φεστιβάλ να δώσει βήμα σε πειραματικούς θιάσους σε απρόβλεπτους, μη θεατρικούς χώρους. Σε ένα προαύλιο της Σχολής Καλών Τεχνών, περιστοιχισμένο από άγρια γκραφιτο-ταπετσαρισμένους ψηλούς τοίχους με «καπάκι» έναν έναστρο ουρανό, συναντηθήκαμε με τον αυτοβιογραφούμενο Τόμας Μπέρνχαρντ ή, ακριβέστερα, με την αντίληψη τεσσάρων νεαρών περφόρμερ του ζόφου και του σύνδρομου καταδίωξης που ταλάνιζαν ισόβια τον σπουδαίο Αυστριακό συγγραφέα.

Μεγαλωμένος σε ιδρύματα και σανατόρια, λόγω νεανικής φυματίωσης, ο Μπέρνχαρντ παρέμεινε μέχρι τέλους ένα παραληρηματικά θυμωμένο παιδί, σε μόνιμη ρήξη με «έναν δόλιο και ηλίθιο κόσμο» και μια Αυστρία που δεν αποτοξινώθηκε ποτέ από το ναζισμό. Δριμύς κυνισμός και πνευματώδης, βιτριολική κακία, κρίσεις αυτοϋποτίμησης και μεγαλομανίας, συνθέτουν τα μηδενιστικά μανιφέστα του, απολαυστικά έξω φρενών, στα όρια της ελαφρότητας και μαζί ντοκουμέντα ενός συντριπτικού αισθήματος απελπισίας με συλλογικό αποδέκτη.

Σιωπές, άναρθρα κουρέλια λόγου, εναγώνιες σωματικές προσπάθειες επικοινωνίας ενός «νάνου» (Κώστας Κουτσολέλος) και ενός πρόσχαρου, υπέρβαρου συνοδού (Μάριος Παναγιώτου), που με διαχυτική αθωότητα επιδίδονται σε ταχυδακτυλουργικά και σλάπστικ, δίχως προφανή σχέση με τον Μπέρνχαρντ. Ομως οι τύποι είναι συγκινητικοί. Μια φωνή οφ διαβάζει ημερολόγια του συγγραφέα, καθώς δύο χαμογελαστές κοπέλες χορεύουν ή ακροβατούν (Ματίνα Περγιουδάκη, Ελενα Πολυγένη).

Εικόνες και μουσική έχουν κάτι φελινικό. Ανάλαφρα, μελαγχολικά, αλλόκοτα, οπτικοποιούν έλλειψη, θυμό, μοναξιά, ανημπόρια. Πλησιάζουμε τον Μπέρνχαρντ περιφερειακά, από αισθητηριακούς διαύλους. Μια πρωτότυπη, ποιητική βραδιά που μας αγγίζει, επιπλέον με αληθινά τριζόνια! *

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: