«Αμλετ» Θέατρο Κολιάντα – Φεστιβάλ Αθηνών Πειραιώς 260

  • Φαινόμενο Κολιάντα

  • Του ΓΡΗΓΟΡΗ ΙΩΑΝΝΙΔΗ
  • Ελευθεροτυπία, Σάββατο 16 Ιουλίου 2011

Αν διέκρινα καλώς, μάλλον αμηχανία έφερε στην κοινότητα του Φεστιβάλ η εμφάνιση του ρωσικού θεάτρου Κολιάντα με τον αποδομικό, έως διαλύσεως, «Αμλετ» του. Αισθανόμαστε ότι κάτι τρέχει με την παράσταση, ακούμε και διαβάζουμε για την ανορθόδοξη μέθοδο προσέγγισης του κλασικού έργου κι ωστόσο μπροστά στο ίδιο το άναρχο δημιούργημα αντιδρούμε θυμικά και καχύποπτα. Είναι άραγε, σκεπτόμαστε, δικαιολογημένος ο τόσος θόρυβος για το «φαινόμενο Κολιάντα»;.. Αντιδρούμε.

Ο Αμλετ του Κολιάντα δεν είναι ένας όμορφος μελαγχολικός πρίγκιπας. Κάτι βάρβαρο, απολίτιστο, ζωογόνο πλαισιώνει την παράσταση. Ρωσικό πράγμα

Ο Αμλετ του Κολιάντα δεν είναι ένας όμορφος μελαγχολικός πρίγκιπας. Κάτι βάρβαρο, απολίτιστο, ζωογόνο πλαισιώνει την παράσταση. Ρωσικό πράγμα

Δεν πειράζει. Αυτός είναι ο σκοπός της πρωτοπορίας και αξίζει να επανερχόμαστε σε αυτόν με αφορμή το Φεστιβάλ και τις παραστάσεις του. Αυτό που είδαμε στη σκηνή της Πειραιώς είναι τόσο ρωσικό στη σύλληψη όσο και πολυσυλλεκτικό στην εκτέλεση. Κάτι από Γκροτόφσκι κι από Μπρουκ, μια στάση στο νταντά και μια πρέζα… εννοιολογικής πρόσληψης της τέχνης τοποθετούν τον σκηνοθέτη Νικολάι Κολιάντα στην παράδοση ενός θεάτρου που ζητάει για τον εαυτό του να λειτουργεί σαν το σπίρτο. Να αναφλέγεται, να αναλώνεται, να πυρπολεί. Οσο και να ακούγεται παράξενο, υπάρχει κι εδώ το γνώριμο κλίμα του μυστικισμού, της ζωής στην τέχνη, που τόσο πολύ καλλιέργησε το ανατολικό θέατρο για χάρη όλης της υφηλίου.

Οι περισσότεροι βέβαια δικαιολογημένα επιμένουν να βλέπουν στη σκηνή τον «Αμλετ» ή τέλος πάντων ό,τι απομένει από αυτόν. Δεν βρίσκεται όμως εδώ το προκείμενο. Εκτός από μια ακόμη -εκατομμυριοστή- «άποψη» για το σεξπιρικό αριστούργημα, οφείλουμε να επικεντρώσουμε την προσοχή μας στην ενέργεια που μεταφέρει και εκλύει η ομάδα, στη σύνθεση των επιλεκτικών στοιχείων που επιχειρεί για χάρη μιας δυναμικής, ευέλικτης και αναγνωρίσιμης φόρμας.

Μπορούμε να πούμε τουλάχιστον τι δεν είναι ο Αμλετ του Κολιάντα και του σπουδαίου Ολέγκ Γιαγκοντίν. Δεν είναι έργο τέχνης, δεν είναι ένας όμορφος και μελαγχολικός πρίγκιπας και δεν είναι διόλου βολικός ρόλος. Είναι ένα σκηνικό θηρίο που υπακούει στις εσωτερικές του παρορμήσεις, κάποιος τρελός, αποσυνάγωγος και ανυπότακτος. Ανήκει σε έναν κόσμο σάπιο στις ρίζες και όχι μόνο στα φυλλώματα. Τριγύρω κινείται ένας Χορός από μυστήρια πλάσματα που μεταφέρουν στη σκηνή το ρυθμό και την ενέργεια μιας άγριας χαράς, μιας συλλογικής φρικίασης. Δίπλα σε ευτελή αντικείμενα, ρεπλίκες της Μόνα Λίζα και σκουπίδια -η «τελευταία βαθμίδα της πραγματικότητας»-, ζει ακόμα ένα θέατρο φτωχό σε υλικά, πλούσιο σε βιταλισμό. Κάτι το βάρβαρο, απολίτιστο και μαζί ζωογόνο πλαισιώνει την παράσταση και καθαρίζει σε βάθος τη διανοουμενίστικη κυριαρχία του λόγου. Αυτό που ακούγεται σαν ελιτισμός της πρωτοπορίας κρύβει στο βάθος την πρόθεση της φυλής να ξαναθυμίσει το άγριο πανηγύρι της. Ρωσικό πράγμα. Το είδαμε παλιότερα με τη «Μήδεια» του Βασίλιεφ στην Επίδαυρο, το βλέπουμε ξανά με τον «Αμλετ» του Κολιάντα.

Μέχρι εκεί φτάνουν τα καύσιμα του θιάσου. Αν με ρωτήσετε, προσωπικά διέκρινα από ένα σημείο και μετά μια κάμψη του ενδιαφέροντος. Μου φαίνεται πως η παράσταση φτάνει γρήγορα στα σκηνικά ζητούμενα και πως απουσιάζει η εξέλιξη, μια κίνηση που θα έφερνε τα πράγματα κοντά στην ανατροπή τους. Μάλιστα, μετά το διάλειμμα το κείμενο μοιάζει να επανακάμπτει και η παράσταση γίνεται ακόμη μια, έστω κάπως περισσότερο πειραγμένη κι ανορθόδοξη, «μεταδραματική» του παρουσίαση.

Γι’ αυτό κρατώ μικρότερο καλάθι από άλλους. Μικρότερο κι ωστόσο γεμάτο καρπούς. Είναι αυτό το γνώρισμα του ρωσικού θεάτρου. Διόλου απίθανο να δούμε σε μερικά χρόνια τα πορίσματά του μεταποιημένα από το αμερικανικό σύστημα. Ως γνωστόν, στο θέατρο συνήθως οι Ρώσοι φτιάχνουν τις μήτρες και οι Αμερικανοί τα αντίτυπα. *

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: