Alarme: Τα απειλητικά πρόσωπα της εξουσίας

Η ΑΥΓΗ: 23/01/2011

  • Της Μαρίας Μαρή*

Η παράσταση του Θεάτρου Άττις δεν είναι καθόλου τυχαία, καθώς ο εμπνευστής και δημιουργός του θεάτρου Θεόδωρος Τερζόπουλος επέλεξε να ανεβάσει επί σκηνής ένα κείμενο βασισμένο στην αλληλογραφία δύο γυναικείων προσωπικοτήτων που ήρθαν σε αντιπαράθεση μέχρι θανάτου. Alarme, συναγερμός, γιατί οι καιροί έχουν τομές και ο φθόνος, η διάθεση αρπαγής και επιβολής, τώρα παρά ποτέ είναι εμφανείς.

Το κείμενο της παράστασης υπογράφει ο Θανάσης Αλευράς και βασίζεται στα στοιχεία που προκύπτουν απ’ την ιστορία και την αλληλογραφία της Μαρίας Στιούαρτ με τη βασίλισσα Ελισάβετ Α’, δίνει όμως εναύσματα για να εξυπηρετηθούν οι σκηνοθετικές προθέσεις του Θ. Τερζόπουλου, ο οποίος δεν πέφτει βέβαια σε μικρές, φθηνές πολιτικολογίες, παρά δημιουργεί μια υπέροχη εικαστικά περφόρμανς, τοποθετώντας τα δύο γυναικεία κορμιά σε κεκλιμένο επίπεδο σαν αντωπές σφίγγες, σαν αιμοβόρα ερπετά που ανασηκώνονται από την αρχική θέση τους, πρηνηδόν, και εξοβελίζουν προσβολές, απειλές, σε σημείο που καταλύεται η γλώσσα, για να επικρατήσει η απειλητική κίνηση των χειλιών με ήχο ή χωρίς, τελικά η απόλυτη βία, που όμως εκκολάπτει τον έρωτα για τον αντίπαλο, αυτή η αέναη μάχη επιβολής του αρσενικού στο θηλυκό ή ακόμα αυτή η εσωτερική πάλη που βιώνει ο άνθρωπος με τον εαυτό του.

Υπάρχει ωστόσο και ένα ακόμα κεκλιμένο επίπεδο, που φιλοξενεί έναν άντρα, τον αποδέκτη της έντασης, το θύμα που, στο τέλος, μετά τον αβυσσαλέο, θρασύ, ατέρμονο λυσσαλέο πόλεμο των δύο γυναικών, των δύο όψεων της ίδιας εξουσίας, του αντρικού και του θηλυκού προτύπου, αναφωνεί: «Πού πας; Πού με πας;»

Στο μαύρο κουτί της σκηνής το κρώξιμο των πουλιών, σύμβολο της σαρκοφαγίας, έρχεται σε αντίστιξη με τους ελισαβετιανούς ύμνους, υποδεικνύοντας τον ιστορικό λόγο διαμάχης των λαών για επιβολή δογμάτων, στη συγκεκριμένη περίπτωση τις θρησκευτικές σκοπιμότητες που υπηρετούσε η Ελισάβετ, αλλά και μια γενικευμένη διάθεση επικράτησης, δημιουργώντας ένα ηχητικό τοπίο που ακολουθεί την πρόθεση της παράστασης, κάτω από την επίβλεψη του Παναγιώτη Βελιανίτη.

Η σχέση των δύο αυτών γυναικών, ο τρόπος που απευθύνεται η μία στην άλλη, η απειλή, η αυξανόμενη ένταση, η συντονισμένη κίνηση σαν να επρόκειτο για ερωτική πράξη, επικυρώνεται με την κίνηση του σώματος του άντρα στο κάτω κεκλιμένο επίπεδο. Πόλεμος, έρωτας. Φθόνος, λατρεία. Ύβρις, θαυμασμός.

Η γλώσσα κινείται εκτός των χειλιών με γρήγορες και νευρικές κινήσεις, προφανώς εξοβελίζοντας βρισιές σ’ ένα αυτί που δείχνει να απολαμβάνει ν’ ακούει. Σκηνή που εναλλάσσεται στις δύο γυναίκες και συντονίζεται από το leitmotiv απ’ το στόμα του άντρα: «Πουτάνες!»

Η μία θεωρεί ότι η άλλη της απέσπασε την εξουσία. Μετά το παιχνίδι όπου η ταυτότητα καταργείται με επανειλημμένη εκατέρωθεν αναφώνηση: «Εγώ! Εσύ!», ακολουθεί η σκηνή της «θείας» κοινωνίας, καθώς η μία παραδίδει στην άλλη, την κοινωνεί τρόπον τινά, μία όστια που συνοδεύεται από αρχικά ήρεμο και έπειτα επιθετικό διάλογο: «Λάβε το αίμα που χύθηκε για σένα!», «Δώσε το αίμα που χάθηκε για σένα!» Η συναλλαγή συνοδεύεται με το ηχηρό γράπωμα της «όστιας» με τα δόντια.

Η Στιούαρτ οδηγείται στον θάνατο. Η Ελισάβετ περνά από πάνω της, σαν να επρόκειτο για φίδι του καταβροχθίζει το θήραμά του ή σαν φίδι που αλλάζει δέρμα. Η εξουσία είναι μία, το ίδιο απειλητική γι’ αυτόν που την ασκεί, την αποδέχεται ή την υφίσταται.

Ο φωτισμός, που έχει επιμεληθεί ο ίδιος ο σκηνοθέτης Θεόδωρος Τερζόπουλος μαζί με τον Κωνσταντίνο Μπεθάνη, παίζει τον ρόλο του, ακολουθεί ή ερμηνεύει τη δράση. Το ιλαρό φως στη μαύρη σκηνή προσθέτει ένα ύφος μυστικισμού. Άλλοτε η παράλληλη διαγράμμιση του φόντου της σκηνής δηλώνει την έλλειψη τομής των δύο προσωπικοτήτων και την παράλληλη πορεία τους. Το ημίφως δημιουργεί τις κατάλληλες σκιάσεις, κάνοντας απειλητικό το στόμα ή τα αδηφάγα μάτια.

Τα κοστούμια της Λουκίας, ακολουθώντας τη γραμμή του σώματος, μαύρα με ανάγλυφες χρυσές λεπτομέρειες, αποκαλύπτουν τη φύση του ερπετού των γυναικείων ρόλων, σε αντίθεση με τα ταπεινά ρούχα του άντρα, του ταλαίπωρου λαού, βορά στα καπρίτσια της εξουσίας.

Η ερμηνεία των ηθοποιών έξοχη. Και η Σοφία Χιλλ (Ελισάβετ) και η Αγλαΐα Παππά (Μαρία Στιούαρτ) έφεραν σε πέρας και σωματικά και λεκτικά έναν άθλο. Η Αγλαΐα Παππά ιδιαίτερα εύστοχη στην εκτόξευση του δηλητήριού της, αλλά και η Σοφία Χιλλ σε θέση ετοιμότητας, με βασιλική πυγμή, έτοιμη να καταβροχθίσει την αντίπαλο.

Ο Τάσος Δήμας, ο άντρας στο κάτω επίπεδο, ερμηνεύει ουσιαστικά τις προθέσεις των γυναικών και από την άλλη ενσαρκώνει την απειλή που προέρχεται από αυτόν που έχει γίνει θύμα εκμετάλλευσης. Στο τέλος αποτραβιέται στην άκρη της σκηνής, το πρόσωπό του φωτίζεται με φως ιλαρό ετοιμοθανάτου. Η σκιά του στον τοίχο κάνει εντελώς αισθητό το έσχατο τέλος, το οποίο επισφραγίζεται, στο πάνω επίπεδο, από ένα όχι παθιασμένο αλλά αιματηρό φιλί κατασπάραξης, πνιγμένο στο κόκκινο φως.

Πρόκειται για μία παράσταση ανοιχτή σε διαφορετικές ερμηνείες και σκέψεις, ένα αριστοτεχνικό σκηνοθετικό, ερμηνευτικό και εικαστικό εγχείρημα.

* Η Μ. Μαρή είναι θεατρολόγος και εκπαιδευτικός

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: