Κοπί «Η νύχτα της κυρίας Λουσιέν», Νίκου Βασιλειάδη «Ο συµβολαιογράφος»

  • Ποικιλία προσωπείων

  • Του Κώστα Γεωργουσόπουλου, ΤΑ ΝΕΑ: Δευτέρα 20 Δεκεμβρίου 2010

  • Στο θέατρο «Πρόβα» η οµάδα «ΠροβάroomΕ;» ανέβασε την εξωφρενική κυνική σάτιρα του Κοπί «Η νύχτα της κυρίας Λουσιέν»

Θα µε απασχολήσουν σήµερα δύο παραστάσεις που διαφέρουν τελείως µεταξύ τους και στη γραφή, και στο ύφος,και στην ιδεολογία, και στη σκηνική αισθητική. Εστω ένα δείγµα, µικρό δείγµα, του δραµατολογικού φάσµατος στη µοναδική, πιθανόν παγκοσµίως, θεατρική µας αγορά και στον πλουραλισµό της. Στο θέατρο «Πρόβα» στην οδό Ηπείρου και Αχαρνών µια νεοπαγής οµάδα µε φανερά φιλόδοξα αλλά και απαιτητικά σχέδια µε τον τίτλο «ΠροβάroomΕ;» (προβάρουµε;) παίζοντας εµφανώς µετην έδρα τους («Πρόβα»), το θέατροδωµατίου (room) και µε ένα ειρωνικό ερωτηµατικό ανέβασαν την εξωφρενική κυνική σάτιρα του Κοπί «Η νύχτα της κυρίας Λουσιέν».

Εν πρώτοις, έχω την υποψία πως ο δαιµόνιος αυτός λογοπαίκτης παραλλάσσει τον τίτλο του έργου του κλείνοντας το µάτιστο έργο – φάρσα– του Λαµπίς «Η υπόθεση της οδούΛουρσίν». Και στα δύο υπόκειται ένας φόνος καιοι περί αυτόν αδιέξοδες έρευνες. Και τα δύο, ανεξαρτήτωςτεχνικής και σχολής, είναι φάρσες.

Τέλος πάντων, ο Κοπί, σύγχρονός µας αργεντίνος συγγραφέας που έγραψεγαλλικά, αφού έζησε από νεαρός έως τον πρόωρο θάνατό του (1939-1987) στη Γαλλία είναι περισσότερο γνωστός, τουλάχιστον στο τόπο µας και στους φανατικούς του είδους ως κοµίστας πουφιλοξενήθηκε στα ειδικά έντυπα που κυκλοφορούν στην Ελλάδα. Αλλά και ως θεατρικός συγγραφέας ξεχώρισεκυρίως σε σκηνές εναλλακτικού θεάτρου που απευθύνεται σε ειδικό κοινό και κυρίως στη νεολαία και στα ήθη της, ανατρεπτικά και παράδοξα.

Ο Κοπί έγραψε θέατρο που εκκινεί από τον καταγωγικό µοντερνισµό του Αλφρέδου Ζαρρύ και του νεανικού αριστουργήµατός του «Βασιλιάς Υµπύ».

Το έργο αυτό µιας δεκαπεντάχρονης ευφυΐας θεωρείται η γενέθλια βίβλος του υπερρεαλιστικού θεάτρου τριάντα πέντε χρόνια πριν από τα µανιφέστα της σχολής και τα πρώτα θεατρικά της βήµατα µε τον Βιτράκ, τον θεατρικόΠικάσο, και το θέατρο της σκληρότητας. Οµως η ιδιαίτερη καταγωγή του Κοπί από τη νοτιαµερικανική γη τον προίκισε µε ταιδιόµορφα εκφραστικά και φανταστικά σύνδροµα αυτών των περιοχών απ’ όπου ξεκίνησε και ο άλλος πρόδροµος του υπερρεαλισµού και της ωµότητας – σκληρότητας ποιητής (κι αυτός έφηβος) Ισίδωρος Ντυκάς, «Κόµης του Λωτρεαµόν». ∆εν θα ήτανεπίσης σχολαστικισµόςαν θεωρούσα πωςο Κοπί αναδύεται ως θεατρικός συγγραφέας στη Γαλλία µετά την ανακάλυψη του µεταφυσικού υπερρεαλισµού των πολωνών δραµατουργών, του Βίτκιεβιτς (του «Μοσχαριού µετα δύο κεφάλια») και του Γκοµπρόβιτς, χωρίς να αγνοούµε καιτον φουτουρισµό του Μαγιακόφσκι (του «Κοριού») και του Κρόµελινκ αλλά και του κοντινότερου όλων, του Γκέλντεροντ. Τίποτε στην τέχνη δεν είναι προϊόν παρθενογένεσης ως γνωστόν.

Πάντως, όλες αυτές οι εκδοχές του υπερρεαλισµούκαι ορισµένων έργων του λεγόµενου παραλόγουέρχονται σε σύγκρουση ευθεία και κάθετη µε τη γαλλική παραδοσιακή καρτεσιανή λογική της δραµατουργίας του «καλοφτιαγµένου» έργου. Οπως οι προλαλήσαντες, ο Κοπί ανατρέπει τη λογική, υπονοµεύει τα χρηστά ήθη, αποκαλύπτει τιςραφές του µικροαστικού ενδύµατος, βγάζει τη γλώσσα στον καθωσπρεπισµό και κυριότατα αποµυθοποιεί τις τέχνες (πράγµα που πρώτοι έκαναν οι ντανταϊστές) καιακολουθώντας τονσχετικισµό του Εβρέινοφ και του Πιραντέλο, ακροβατεί ανάµεσα στην αλήθειακαι στο ψεύδος,στο πραγµατικό και το φανταστικό, το ενστικτώδες και τολογικό. Εξάλλου,όλο το µεταπολεµικό θέατροείναι άκρωςεπηρεασµένοαπό τηνερµηνευτική των ονείρων του Φρόιντ.

Ολα αυτά τα δοµικά υλικά υπόκεινται στο έργο του Κοπί, αλλά δεν είναι απαραίτητο ούτε να τα γνωρίζει ούτε να τα χρειάζεται ένας σύγχρονος θεατής. Λειτουργούν υπογείως και είτε γοητεύουν είτε ειρωνεύονται είτε και τροµοκρατούν τουλάχιστον όσους ταυτίζουν το θέατρο µε την ψευδαίσθηση ή τους συγκινησιακούς µηχανισµούς.

«Η νύχτα της κυρίας Λουσιέν» είναι µια θεατρική φάκα, µια παγίδα,µια ξόβεργα όπου θέατρο και ζωή αλληλοπεριχωρούνται, και για να χρησιµοποιήσω µια νεοφανή ψυχιατρική ορολογία αλληλοκαθρεφτίζονται. Ολα τα µοτίβα του γοτθικού, του θρίλερ, του µακάβριου, του µυστικιστικού θεάτρου ανακατεύονται για να συγκροτήσουν έναγοητευτικό αλλά και συνάµα κυνικό παιχνίδι µε τον θεατή. Ο Κοπί, γράφοντάς το λίγο πριν πεθάνει από την ερωτική νόσο του αιώνα, βγάζει τη γλώσσατου στη ζωή, προκαλεί τον Θεό, τον θάνατο, την αρετή, την τέχνη και την ανθρώπινη αλληλεγγύη. Αλλά στο βάθος ξορκίζει τα πάντα αναθεµατίζοντάς τα.

Ο Νεκτάριος-Γεώργιος Κωνσταντινίδης που το µετέφρασε έχει γλωσσική ευφορία, ρυθµό και δραστικό λόγο. Ο Σωτήρης Τσόγκας το σκηνοθέτησε µε µια εσωτερική σ’ αυτό το είδος λογική χαλαρότητα. Ενώ διακρίνει κανείς στη διδασκαλία ένα στέρεο σχέδιο βάθους, κυριαρχεί µια ελεγχόµενη αυτοσχεδιαστική ελευθεριότητα. Μια µίµηση ζωής και συνάµα µια θεατρικότητα µιµητικής πράξης. Ενα θέατρο – ζωή και µια ζωή – θέατρο.

Η Τώνια Ράλλη σχεδίασε στοιχειώδη και χρειώδη θεατρικής αίσθησης σκηνικά και κοστούµια, ο Νίκος Χαριζάνος συνέθεσε µουσικές υπογραµµίσεις και φώτισε ο Γιάννης Μανιµανάκης δηµιουργώντας όγκους στον χώρο. Οι πέντε νέοι ηθοποιοί δίνουν ρέστα και φανερώνουν πωςδιαθέτουν γερή τεχνική και εκφραστική άνεση σ’ ένα δύσκολο είδος όπου η υποκριτική ταύτιση είναι προσωπείο της ζωής και η ζωή µάσκα θεάτρου. Η Ράνια Παπαδάκου, ο Γιάννης Μοσχίδης, ο ∆ηµήτρης Παπαδάτος, η Πολυξένη Καρακατσάνη µε την Κοραλία Τσόγκα, που για τις ανάγκες του έργου τσαλάκωσε την ειδή της, αποτελούν ένα ικανό και αναγκαίο κουιντέτο που έπαιξε θέατρο «δωµατίου» µε ρυθµό πρόβας χωρίς ερωτηµατικά!!!

INFO

  • «Η νύχτα της κυρίας Λουσιέν» στο θέατρο «Πρόβα» (Ηπείρου 36, Αχαρνών. τηλ.
    210-88.18.326)

Η Κοραλία Τσόγκα µε τον  Γιάννη Μοσχίδη στην παράσταση «Η νύχτα της κυρίας  Λουσιέν» που σκηνοθέτησε  ο Σωτήρης Τσόγκας

Μονόλογος γεµάτος χυµούς, λαϊκό οίστρο και λαγνεία

Στη Μικρή Σκηνή του «Νέου Ελληνικού Θεάτρου» του Γ. Αρµένη στην οδό Σπ. Τρικούπη, ο Γιώργος Καραµίχος στην πρώτη του σκηνοθεσία και ως διασκευαστής, µαζί µε την Εµµανουέλα Αλεξίου, της νουβέλας του Νίκου Βασιλειάδη «Ο συµβολαιογράφος» δίδαξε µε χιούµορ, ελεγχόµενο πάθος και ισορροπηµένη τόλµη την Υρώ Μανέ σ’ έναν σπαρταριστό, σκαµπρόζικο µονόλογο γεµάτο χυµούς, λαϊκό οίστρο, λαγνεία και επαρχιακή µικροαστική ηθική µε τις κρυφές της διαστροφές και τα θυµόσοφα ήθη της.

Μέσα στον λιτό σκηνικό χώρο της Χριστίνας Κωστέα και τα λιτότερα κοστούµια της Ελ. Παπά, που φώτισε η ευαισθησία της Κατ. Μαραγκουδάκη, η Μανέ έδειξε ένα απροσδόκητο σε ευθυβολία, λαϊκότητα, ειλικρίνεια και υποκριτική αλήθεια πρόσωπο που χρόνια το έκρυβε η έως τώρα καριέρα της. Μια ζουµερή υποκριτικήστιγµή, εύφορη και απολαυστική, µε σκηνικά εφόδια, µια σοβαρή λειτουργία ενός κριτικού νεορεαλισµού.

INFO

  • «Ο συµβολαιογράφος» στο «Νέο Ελληνικό Θέατρο – Γιώργος Αρµένης» (Σπύρου Τρικούπη 34 και Κουντουριώτου, Εξάρχεια. Τηλ. 210-82.53.489)
Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: