Ιχνευτές του Σοφοκλή

  • Ίχνη

  • Ελευθερία Ράπτου, Η ΑΥΓΗ: 28/11/2010

Το Αρχαίο δράμα, είναι η συνηθέστερη σκηνοθετική επιλογή για τα καλοκαιρινά φεστιβάλ. Οι συντελεστές ανεβάζουν μια παράσταση που θα κινείται είτε σε γνώριμα ευσεβιστικά μονοπάτια, είτε αποφασίζουν να «πρωτοτυπήσουν» φασκιώνοντας τον λόγο με «νέα» μηνύματα και επινοήσεις, που συχνά αποδεικνύονται κενά νοήματος και εξαντλημένα ως εκφραστικά μέσα. Για κάποιους λόγους τη χειμερινή περίοδο οι παραστάσεις αρχαίου δράματος είναι πολύ λίγες. Και όμως η αναμέτρηση με το αρχαίο δράμα σε συνθήκες κλειστού χώρου δίνει τη δυνατότητα τόσο στους συντελεστές της παράστασης, όσο και στους θεατές να διευρύνουν και να εξελίξουν την εμπειρία τους, να δουλέψουν πάνω σε καινούργιες σκηνοθετικές προτάσεις και να δώσουν νέα πνοή στο αρχαίο δράμα, χωρίς το άγχος του ανοιχτού, αρχαίου οικοδομήματος και των αναπόφευκτων συνδηλώσεων που κηδεμονεύουν χωρικά και νοηματικά κάθε προσπάθεια.

Η σκηνοθετική προσέγγιση του Δήμου Αβδελιώδη στους Ιχνευτές του Σοφοκλή (μετάφραση- διασκευή: Γιάγκος Ανδρεάδης) αποτελεί σαφώς προσπάθεια διαχείρισης και ανάδειξης του θεματικού και εννοιολογικού πυρήνα του έργου στα σύγχρονα δεδομένα, σε συνθήκες κλειστού χώρου, χωρίς να αποκόπτει το θεατρικό γεγονός από την καταγωγή του και χωρίς να φορτώνει την παράσταση με άσκοπες συνδηλώσεις. Στο σατυρικό δράμα Ιχνευτές το σοφόκλειο ύφος ανοίγει την δραματουργική προοπτική. Αν και σώζεται σε αποσπασματική μορφή, τόσο η σωζόμενη έκταση όσο και η αναφορά του μύθου στον Ομηρικό Ύμνο για τον Ερμή συνθέτουν ένα ικανό προς παράσταση δραματουργικό καμβά. Στους Ιχνευτές ο Σοφοκλής χειρίζεται αριστοτεχνικά το κωμικό και το μπολιάζει με γερές δόσεις θεϊκού τρόμου, δημιουργώντας έτσι ένα κείμενο με ρυθμό, ένταση, γέλιο, δράση, αγωνία, παραμυθία. Στην απλή υπόθεση του έργου ο χορός των Σατύρων με αρχηγό τον γέρο –Σιληνό βρίσκουν τον ένοχο της κλοπής και σφαγής των βοδιών του θεού Απόλλωνα, που δεν είναι άλλος από τον θεό Ερμή. Ο Ερμής όμως με τη βοήθεια της μουσικής εξευμενίζει τον Απόλλωνα χαρίζοντας τη λύρα του, την οποία έφτιαξε από τη σφαγή ενός βοδιού και μιας χελώνας, ενώ οι Σάτυροι κερδίζουν την ελευθερία τους και το χρυσό στεφάνι του θεού.

Ο Αβδελιώδης ακουμπά πάνω στο υλικό με εμπρόθετη αμφισημία και λιτότητα, παρουσιάζοντας μια παράσταση που αν και ολοκληρωμένη, εντούτοις είναι εκκρεμής ως προς την τελική της μορφή. Με αυτόν τον τρόπο διαχειρίζεται τη ζωντάνια του σοφόκλειου έργου, αναδεικνύοντας ακριβώς το παιχνίδι μεταξύ του ιερού και του ωραίου, του υψηλού και του λαϊκού, καταλήγοντας στη δύναμη της παράστασης όχι ως φόρμας αλλά ως ουσίας. Λειτουργεί σχολιαστικά καθώς η θεϊκή δύναμη, η οργιαστική φύση των σάτυρων, τα πρωταρχικά ένστικτα του θανάτου και της ηδονής παρασταίνονται και κυρίως νοούνται ως παράμετροι του έργου τέχνης και ως αναγκαίοι σταθμοί στην πορεία μετάβασης από το ιερό στο αισθητικό και το αντίστροφο.

Βυζαντινοί τρόποι, σύγχρονοι ρυθμοί, παραδοσιακά ακούσματα σε συνδυασμό με τη στυλιζαρισμένη εκφώνηση των θεών, την άτακτη γλωσσική εκφορά των σατύρων και την πληθωρική κινησιολογία δημιουργούν ένα ελκυστικό σύνολο, το οποίο αποτελεί προϊόν έλλογης σύνθεσης και όχι προαποφασισμένης επινόησης. Η ομάδα των ηθοποιών εξελίσσει εκπληκτικά και ρυθμικά την παράσταση μέσα στο δεδομένο χρόνο ( μόλις εβδομήντα λεπτά), δίνοντας έτσι χωρική και χρονική πυκνότητα στο παραστασιακό γεγονός. Η μουσική και η χορογραφία (Ξ. Συμβουλίδης και Δ.Αβδελιώδης αντίστοιχα), καθώς και τα ευρηματικά κοστούμια που φτιάχτηκαν με απλά υλικά ( Μ. Γεράρδη-Πασσαλή) διαστέλλουν το χώρο και υποστηρίζουν συνθετικά το αμφίρροπο κείμενο.

Το γεγονός ότι το κείμενο σώζεται μερικώς αποτελεί το διαβατήριο για την ανοιχτή σκηνοθετική και υποκριτική «αντιπαράθεση» με αυτό. Στην περίοδο που διανύουμε η επανεύρεση, ο πειραματισμός και η επανοικειοποίηση των πολιτιστικών μας ιχνών στα νέα πολιτικά και πολιτιστικά δεδομένα ίσως μας εξασφαλίσει τουλάχιστον την πνευματική ελευθερία.

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: