Να διασχίσει την οροφή

  • «Φρεναπάτη» του Πιερ Κορνέιγ στο Εθνικό Θέατρο- Κεντρική Σκηνή, σε σκηνοθεσία Δημήτρη Μαυρίκιου

Μέσα στο ανθρώπινο σώμα βρίσκεται ένα άλλο σώμα του ιδίου περίπου μεγέθους και σχήματος, φτιαγμένο όμως από πιο ανάλαφρο υλικό. Δεν είναι βέβαια «αληθινό», αλλά ούτε το άλλο μας σώμα είναι.

Ο ερωτευμένος Κλίνδωρ αποφασίζει να αγνοήσει τον δεσμό αίματος και να αφοσιωθεί στον δεσμό ψυχής. Να εγκαταλείψει τον πατέρα του Πριδαμάντη και να δοθεί στην πολυαγαπημένη του Ισαβέλα.

Αυτό, το εσώτερο σώμα του Μάγου που είναι γνωστό και ως Φωτεινό Σώμα, μπορεί να εξασκήσει δυνάμεις που το φυσικό του σώμα δεν μπορεί. Οπως για παράδειγμα να περάσει μέσα από ύλη και να κινηθεί ελεύθερα προς κάθε κατεύθυνση μέσα στον χώρο.

Ο Κλίνδωρ περιπλανιέται σε βουνά και σε λαγκάδια, δουλεύοντας ακόμη και ως βαλές, «ακόλουθος ενός αλλοπαρμένου, σαλεμένου παραμυθά», του Ματαμόρου. Αυτό το φίνο σώμα αντιλαμβάνεται ένα σύμπαν που συνήθως δεν εμπίπτει στην αντίληψή μας. Ταυτόχρονα μπορεί να μην αντιλαμβάνεται όσα οι κανονικοί άνθρωποι: έτσι, μπορεί με το Φωτεινό Σώμα να διασχίσω την οροφή, δεν σημαίνει απαραίτητα όμως ότι θα μπορώ να σας πω τι καιρό κάνει έξω. Ενδέχεται να μπορώ, ενδέχεται και όχι. Αν δεν μπορώ, δεν σημαίνει ότι αυταπατώμαι και δεν έχω περάσει από την οροφή. Το Φωτεινό Σώμα λοιπόν είναι καλύτερα προικισμένο να αντιλαμβάνεται αντικείμενα της δικής του τάξης και συγκεκριμένα οράματα της «άλλης» διάστασης.

Ο Μάγος Αλκανδρος υπόσχεται στον ανήσυχο Πριδαμάντη να του φανερώσει τα ίχνη του γιου του που έχει εξαφανιστεί. Μέσα από τη μαγική σφαίρα αναδύονται ο Κλίνδωρ, ο Ματαμόρος και η όμορφη Ισαβέλα, αντικείμενο πόθου τριών ανδρών που τη διεκδικούν με πάθος.

Υπάρχουν πολλοί τρόποι για να αποκτήσεις τη Δύναμη. Κοίταξε μέσα σε μια κρυστάλλινη σφαίρα ή σε μια λιμνούλα μελάνι στη χούφτα σου ή μέσα σε έναν καθρέφτη ή μέσα σε ένα φλιτζάνι τσάι. Αυτές οι μέθοδοι όμως δεν πετυχαίνουν πάντα. Και το χειρότερο, είναι καθαρά παθητικές: βλέπεις μόνο αυτό που σου δείχνουν.

Ο Αδραστος επιθυμεί και αυτός την Ισαβέλα ενώ η υπηρέτρια της Ισαβέλας λαχταράει τον Κλίνδωρα, αγαπημένο της κυράς της. Σε αυτό το ερωτικό γαϊτανάκι όλοι προσπαθούν να μπουν ανάμεσα στους δύο εραστές, αυτοί όμως γνωρίζουν πως έχουν την τύχη με το μέρος τους.

Η καλύτερη μέθοδος είναι η εξής: να αναπτύξεις το Φωτεινό Σώμα ώσπου να είναι για σένα τόσο αληθινό όσο και το φυσικό σου σώμα. Δίδαξέ το να ταξιδεύει προς κάθε επιθυμητό σύμβολο και να εκτελεί όλες τις απαραίτητες τελετουργίες και επικλήσεις. Με λίγα λόγια, εκπαίδευσέ το. Απόκτησέ μαζί του οικειότητα όπως με το σάρκινο σώμα σου. Μόλις αισθανθείς άνετα μαζί του, άσ΄ το να ανασηκωθεί στον αέρα.

Λατρεύω την υποκριτική, είχε πει ο Οσκαρ Γουάιλντ, είναι περισσότερο αληθινή από τη ζωή. Αυτό το μάθημα εισπράττει ο στενόμυαλος Πριδαμάντης χάρη στη δαιμόνια παρέμβαση του Μάγου Αλκανδρου. Ο Κλίνδωρ σκηνοθετεί την ιστορία του με τέλος λυπητερό- τον ίδιο του τον θάνατο- και το κάνει τόσο καλά ώστε γεννάει τον τρόμο στην καρδιά του πατέρα του.

Οταν ο Κορνέιγ έγραφε το 1660 ότι η ευχαρίστηση οφείλει να είναι ο μοναδικός σκοπός της δραματικής ποίησης προκαλούσε αντιδράσεις στους πνευματικούς κύκλους της εποχής του. Με τη «Φρεναπάτη», έργο του 1635, στοχεύει ακριβώς εκεί: συνθέτει ένα γοητευτικό παραμύθι με μάγους και πριγκιποπούλες, έρωτες και δούλες, προδοσίες και μονομαχίες, μια απολαυστική φαντασμαγορία, ένα ευφρόσυνο παιχνίδι ανάμεσα στη μυθοπλασία και στην πραγματικότητα. Οι δύο αυτές διαστάσεις μάλιστα μπλέκονται τόσο αρμονικά ώστε ο ανυποψίαστος θεατής πέφτει στη θεατρική παγίδα όπως και ο Πριδαμάντης. Επειτα από όλη αυτή τη γλυκιά παραζάλη της περιπλάνησης ο συγγραφέας κάνει τα αποκαλυπτήρια και καλεί τον ανακουφισμένο πλέον θεατή να συνειδητοποιήσει ότι η μαγεία του θεάτρου δεν έχει όρια: βρίσκεται παντού, ανά πάσα στιγμή.

Την παραζάλη αυτή δεν μπόρεσε να προκαλέσει με τη σειρά του ο σκηνοθέτης της παράστασης Δημήτρης Μαυρίκιος. Αντί για ευφορία, μια αίσθηση γλυκερή και παλιομοδίτικη διαπερνά την αισθητική του εγχειρήματος. Παιδικά τραγουδάκια και μαριονέτες ξεθάβονται από τα μπαούλα ως σύμβολα άλλης εποχής. Το «μουσικό κουτί» αναδύεται και αυτό μέσα από την αχλύ του παρελθόντος. Να και ο Μάγος με τα μακριά κρόσσια στο κεφάλι, σαν σαμάνος από το Νεπάλ. Το φιλμάκι με τη μητέρα-τέρας του Χρήστου Δήμα (που προβάλλεται σε τεράστια οθόνη στο άνοιγμα της σκηνής) μάλλον επιδεινώνει την κατάσταση με την προχειρότητα και την αφέλεια των συμβολισμών του. Και το χειρότερο όλων, οι ηθοποιοί μοιάζουν να βρίσκονται υπό την επήρεια αναισθητικών φίλτρων: στέκονται χωρίς ενθουσιασμό και λειτουργούν διεκπεραιωτικά. Ακόμη και οι πιο ταλαντούχοι ανάμεσά τους, όπως ο Χρήστος Λούλης στον ρόλο του Κλίνδωρα, αποδεικνύονται απλώς επαρκείς. Φωτεινή εξαίρεση ο Γιώργος Γάλλος, ιδανικός ενσαρκωτής του miles gloriosus, δηλαδή του ανόητου, καυχησιάρη στρατιώτη. Γοητευτική, ακόμη, η φωνή και η παρουσία της Εμιλυς Κολιανδρή (Ισαβέλα). Το πιο ζωντανό κομμάτι της βραδιάς όμως αποδεικνύεται η μετάφραση, που φέρει την υπογραφή του σκηνοθέτη. Η εξαιρετική αυτή δουλειά επιδεικνύει όλα τα χαρίσματα που απουσιάζουν από την παράσταση: κέφι, χαρά, πνεύμα περιπετειώδες, διάθεση κυματιστή. Τι κρίμα που δεν κατάφεραν τα δύο πνεύματα, του μεταφραστή και του σκηνοθέτη, να συναντηθούν…

ΥΓ.: Τα αποσπάσματα που παρατίθενται με πλάγια γράμματα είναι από το βιβλίο Μagick:Βook 4, Liber Αba του Αλαστερ Κρόουλι, άγγλου μυστικιστή που έδρασε στις αρχές του 20ού αιώνα και είχε χαρακτηρισθεί από εφημερίδα της εποχής «ο πιο κακός άνθρωπος στον κόσμο».

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: