«ΘΕΑΤΡΟ ΝΟΤΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ» Οι ακροβολιστές

  • Του Κώστα Γεωργουσόπουλου

  • ΤΑ ΝΕΑ: Δευτέρα 4 Οκτωβρίου 2010
  • Είδα µια απολαυστική επιθεώρηση σε κείµενα Ναπολέοντα Ελευθερίου µε τον τίτλο «Με φασόλια και φακές πάµε για δηµοτικές»

Μεγάλωσα στην εµφυλιακή και µετεµφυλιακή ελληνική επαρχία και έµαθα θέατρο από το κρατικό ραδιόφωνο και τους περιοδεύοντες θιάσους. Δύο ειδών ήταν οι περιοδεύοντες τότε θίασοι, τα µπουλούκια και οι αθηναϊκοί, που µετά το τέλος της χειµερινής σεζόν και πριν από το θέρος µετέφεραν το ρεπερτόριό τους στις κινηµατογραφικές χειµερινές αίθουσες της επαρχίας που πρόχειρα διαµορφώνονταν σε σκηνή θεάτρου. Ετσι είδα τον Κατράκη, τον Καρούσο, την Παπαθανασίου, τον Βασίλη Διαµαντόπουλο, τη Βαλάκου και το θέατρο Κοτοπούλη (µε τη Μαρίκα, τον Ηλιόπουλο, τη Συνοδινού). Τα µπουλούκια στη δεκαετία του ‘50 δεν είχαν το ύφος και το ήθος των παλιών µπουλουκιών που έπαιζαν στις τέντες και στα καφενεία. Ηταν επαγγελµατίες ταµένοι στην αποκέντρωση και απευθύνονταν κυρίως στο µικροαστικό και µεσοαστικό κοινό. Εξοχοι ηθοποιοί, συχνά µε µεγάλη καριέρα στο παρελθόν και στην αθηναϊκή σκηνή: η Νίτσα Γαϊτανάκη, ο Λάµπρου, ο Λουκάς Μυλωνάς, ο Χρέλιας, ο Πλατής, ο Χριστοφορίδης. Σπάνια µας επισκέπτονταν επιθεωρησιακοί θίασοι, γιατί το κόστος, υποθέτω, ήταν µεγάλο, αφού η τότε δοµή απαιτούσε µπαλέτο και µικρή έστω ορχήστρα, τραγουδίστρια και ικανό θίασο για τα νούµερα. Παρ’ όλα αυτά και τον νάνο Αποστολάκη είδα, και τον Τζιφό, και τον Μεσολογγίτη, και τον Ζανίνο, και τον Ζαζά!

Οι επισηµότεροι θεσµικά έπαιζαν το χειµερινό τους ρεπερτόριο (είδα τον Κατράκη και την Παπαθανασίου «Ευγενία Γκραντέ», τον Καρούσο «Σάυλωκ», τη Γαϊτανάκη «Βιολάντη», τον Διαµαντόπουλο «Φιόρο του Λεβάντε», την Κοτοπούλη «Μις Μέιµπλ», τον Ηλιόπουλο και τη Συνοδινού σε Σακελλάριο, Γιαννακόπουλο, τη Βαλάκου «Κληρονόµο» κ.λπ.).

Τα σεµνά µπουλούκια έπαιζαν συνήθως κωµωδίες που είχαν επιτυχία στην Αθήνα, του Αργυρόπουλου, του Λογοθετίδη, γι’ αυτό και όταν ο λαϊκός κινηµατογράφος αποτύπωνε αυτές τις κωµωδίες (που διαρκούν έως σήµερα) στην οθόνη, αυτοί οι περιοδεύοντες θίασοι αραίωσαν και σιγά σιγά εξαφανίστηκαν.

Με την ίδρυση των ΔΗΠΕΘΕ άλλαξε τελείως το τοπίο και µόνο οι λεγόµενες αρπαχτές δηµοφιλών και τηλεοπτικών συχνά λυµαίνονται την επαρχία. Κι όµως, δίπλα στα ΔΗΠΕΘΕ και κάτω από το χαλί των αρπαχτών υπάρχουν ακόµη κάποια σπάνια αλλά πολύτιµα κατάλοιπα της παλιάς περιοδεύουσας θεατρικής πρακτικής.

Χειµώνα – καλοκαίρι άκρως επαγγελµατικών προδιαγραφών θίασοι, µε άψογη παραγωγή, σκηνικά και κοστούµια, µελετηµένα κείµενα και σύνθεση από έµπειρους του είδους αλλά και ταµένα φιντανάκια, περιοδεύουν σ’ αυτό που θα ονόµαζα θεατρική άγονη γραµµή. Σε αποµακρυσµένα νησιά, σε επαρχιακές µικρές κωµοπόλεις, σε θέρετρα. Κόβουν τον οµφάλιο λώρο του σύγχρονου µικροαστού µε το αφιόνι της τηλεόρασης, µε θεατές κατασκηνωτές ή συµπαθή ΚΑΠΗ, αποµονωµένες γειτονιές αλλά και συνοικίες της µείζονος Αθήνας ανάµεσα σε τσίκνες κοκορετσιών και φαστφουντάδικα, αυτοί οι ακροβολιστές, οι τελευταίοι κονκισταδόροι µιας συντεχνίας µίµων που διασχίζουν τα βουνά, τις θάλασσες και τους κάµπους, αφιερωµένοι σ’ ένα τριήµερο αλλά πάντα γοητευτικό για το κοινό θέαµα και ακρόαµα. Εχω κι άλλες φορές παρακολουθήσει σε αποµακρυσµένες γειτονιές της Αθήνας, του Πειραιά αλλά και της νησιωτικής Ελλάδας (Ρόδος, Σάµος κ.λπ.) τον θίασο µε την επωνυµία «Θέατρο Νοτίου Αιγαίου»… Δεν κατοικοεδρεύει µόνο στα νησιά. Γυρίζει στην Πελοπόννησο, στην Αττική, στα θέρετρα και στις λουτροπόλεις το καλοκαίρι. Και παλιότερα έπαιζε αστικό δράµα, Αριστοφάνη για τους ξένους τουρίστες, τραγωδία και κωµωδία ηθών. Τα τελευταία χρόνια παίζει επιθεώρηση ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ – το τονίζω. Με βολικά, κοµψά και επαρκή σκηνικά, µε κοστούµια (µέτρησα στις νεαρές κοπέλες του θιάσου την αλλαγή σε µια παράσταση δέκα κοστουµιών η κάθε µία!!).

Η ποιότητα εν πρώτοις των κειµένων οφείλεται σε έναν µάστορα του είδους που έφυγε ήδη από τη ζωή! τον Ναπολέοντα Ελευθερίου. Τα νούµερα που έγραψε πριν από 10 και πάνω χρόνια (µερικά ειδικά γι’ αυτόν τον θίασο, είχα µάλιστα την τιµή να µιλήσω σε µια τιµητική για εκείνον παράσταση πριν από χρόνια) αντέχουν ακόµα. Και αντέχουν διότι δεν απασχολούνται µε την τρέχουσα επικαιρότητα, η σάτιρά τους είναι ανθεκτική διότι ξεµπροστιάζει τα ήθη, τις συµπεριφορές, την κοινωνική παθογένεια, την κρατική και ιδιωτική ανοµία, τη µόδα, τη στρεβλή εκπαίδευση, τον µαϊµουδισµό, αλλά και την ξενοφοβία.

Είδα στο Χαϊδάρι, σε µια θαυµάσια αίθουσα του Πολιτιστικού Κέντρου, µια απολαυστική επιθεώρηση σε κείµενα Ελευθερίου µε τον τίτλο «Με φασόλια και φακές πάµε για δηµοτικές». Τα νούµερα του αείµνηστου φίλου Ναπολέοντα, λίγο µόνο τροποποιηµένα, κάνουν θραύση σ’’  ένα κοινό απόµαχων συµπολιτών µας αλλά και νέων έως εφήβων.

Η έξοχη µουσική, µε τέλεια ενορχήστρωση µεγάλης ορχήστρας, οφείλεται στον µέγιστο συνθέτη και µαέστρο του είδους, τον τελευταίο των Μοϊκανών Ζακ Ιακωβίδη. Και µόνο την έναρξη να ακούσετε, µια µοντέρνα ποπ και τζαζ εκδοχή, θα αντιληφθείτε πόσα από τα ιερά θηρία της παλιάς επιθεώρησης ήταν βαθιά µορφωµένα και ενήµερα µουσικά.

Η σκηνοθεσία ανήκει στον θιασάρχη Ζαχαρία Αγγελάκο, µια παλιά καραβάνα του είδους, και η χορογραφία στον πράγµατι πρωτότυπο και εµπνευσµένο, άλλον αυτόν παλαιό ταξιδιώτη του είδους, Γιάννη Χριστόπουλο.

  • Εφάµιλλο των παλαιών επιθεωρήσεων

Βασικοί νουµερίστες του θιάσου ο Αγγελάκος (σ’ ’ ένα νούµερο, «Κάτσε κάτω από την µπάρα», έδωσε δείγµατα σπάνιας µιµικής και σάτιρας ενός αγέλαστου Μπάστερ Κίτον), ο Σταµάτης Τζελέπης (σπάνιας επικοινωνιακής µορφής µε το κοινό και αυτοσχεδιασµών), ο Σταύρος Καλλιγάς, ο δαιµόνιος ερασιτέχνης Τάσος Τσάκωνας. Η έµπειρη και κεφάτη Κατερίνα Αναστασίου, η σπάνια ακρίβεια και ο ρυθµός της Μαρίας Δρακοπούλου, το κέφι της Στέλλας Γρίβα και η χάρη της Κατερίνας Ροδίτη χαρίζουν ένα επιθεωρησιακό απάνθισµα εφάµιλλο των παλαιών κεντρικών επιθεωρησιακών προγραµµάτων. Η σάτιρα του Ελευθερίου και η εύστοχη εκτέλεσή της αποδεικνύουν άλλη µια φορά ότι η επιθεώρηση είναι και λαϊκό και πολιτικό θέατρο. Και µε παντελή έλλειψη βωµολοχιών και οικογενειακό θέαµα και ακρόαµα. Τα σκηνικά και τα κοστούµια ήταν της Ελένης Λύρα.

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: