«Αρχοντοχωριάτης» ΔΗΠΕΘΕ Κρήτης – Θέατρο Δόρας Στράτου

  • Μολιέρος χωρίς νεύρο και ενθουσιασμό

  • «Αρχοντοχωριάτης» ΔΗΠΕΘΕ Κρήτης – Θέατρο Δόρας Στράτου
  • Του ΓΡΗΓΟΡΗ ΙΩΑΝΝΙΔΗ, Ελευθεροτυπία, Σάββατο 25 Σεπτεμβρίου 2010

Ακόμη μια παράσταση από το ΔΗΠΕΘΕ Κρήτης, με όλα τα συμπαρομαρτούντα της θερινής παραγωγής δημοτικού φορέα: τον δημοφιλή πρωταγωνιστή, την επιμελημένη παραγωγή, τη συμβατική σκηνοθεσία και το απαραίτητο τρεχαλητό του θιάσου στην επικράτεια.

Πιατάς - Παλαντζίδης: όταν απομένουν οι δυο τους στη σκηνή, η παράσταση γίνεται επιτέλους πειστική και εύφορη

Πιατάς – Παλαντζίδης: όταν απομένουν οι δυο τους στη σκηνή, η παράσταση γίνεται επιτέλους πειστική και εύφορη

Δίνω ιδιαίτερη σημασία στο θέατρο της Κρήτης. Ξεχωρίζει από τα ανάλογα δημοτικά θέατρα, αν μη τι άλλο γιατί κατορθώνει να στηρίζει ακόμα το ίδιο τις παραγωγές του, επιδεικνύοντας σε καθεμιά την αξιοπρέπεια που χαρίζει η αυτονομία. Επειτα, πιστεύω πως η περίπτωσή του εκφράζει περισσότερο από κάθε άλλη τον μέσο όρο των δημοτικών θεάτρων, από πλευράς ποιότητας και παραγωγικότητας, μετά τα τόσα χρόνια της λειτουργίας τους.

Οι παραγωγές του, βέβαια, είναι άλλοτε περισσότερο και άλλοτε λιγότερο επιτυχημένες – το ζήτημα όμως δεν βρίσκεται εκεί. Είναι που, όπως γενικά συμβαίνει με τα δημοτικά θέατρα, δύσκολα διακρίνει κανείς την κάθε παραγωγή πίσω από τη ρουτίνα της επαναλαμβανόμενης καλλιτεχνικής «εξόρμησης». Το θέατρο της Κρήτης παράγει αναμφισβήτητα έργο -κάτι που στην κατάσταση που έχουν περιέλθει τα ΔΗΠΕΘΕ είναι και αυτό κάτι-, αν όμως κάποιος θέλει να διακρίνει πίσω από τις παραγωγές μια κάποια πρόταση, κάτι το καινούργιο, μια έκπληξη, θα περιμένει εις μάτην. Το ΔΗΠΕΘΕ Κρήτης έχει φτάσει στα όρια τού κανόνα που λέει τι μπορεί να περιμένει κάποιος από ένα δημοτικό θέατρο σε αυτή τη χώρα, με αυτές τις συνθήκες, με αυτούς τους συμβούλους, με αυτές τις δυνάμεις, με αυτές τις προοπτικές…

  • Κωμωδία – καθρέφτης

Στον «Αρχοντοχωριάτη» λοιπόν. Που με κέντρο τον Δημήτρη Πιατά περισσότερο, παρά τον σκηνοθέτη Γιάννη Καλατζόπουλο και τη σκηνοθεσία του, παρουσιάστηκε στο κοινό σε μια παράσταση χωρίς ιδιαίτερο νεύρο ή ενθουσιασμό, μπορώ να πω ακόμα και χωρίς ιδιαίτερες αξιώσεις από τη μεριά των ηθοποιών της. Κι όμως, ο «Αρχοντοχωριάτης» είναι μια κωμωδία που κανονικά ξεπερνάει τις προδιαγραφές του: ξεκινάει σαν κωμωδία-μπαλέτο, προκειμένου να εκμεταλλευτεί τη μόδα της εποχής για τον οθωμανικό εξωτισμό. Και γίνεται, με την ευφυΐα του Μολιέρου και τη μοναδική ικανότητά του να εισπνέει θεατρικούς τύπους και να εκπνέει ανθρώπους, ανατομία των απωθημένων της ανερχόμενης αστικής τάξης, σάτιρα του αριστοκρατικού τρόπου ζωής. Γίνεται καθρέφτης διπλός, που παραμορφώνει το είδωλο της πλευράς που κάθε φορά καθρεφτίζεται μέσα του.

Ποια να ήταν άραγε η ερμηνεία του νεόπλουτου κυρ Ιορδάνη στα αυλικά του ανεβάσματα: ασφαλώς η γελοιοποίηση των άξεστων αστών που αδυνατούν να ακολουθήσουν τα σπορ της αριστοκρατίας. Και όταν το ίδιο έργο ανεβαίνει στα θέατρα της εποχής, τι βλέπουν σε αυτό οι αστοί θεατές; Μα κάποιον αστό αγαθιάρη, που γελοιοποιείται ακριβώς γιατί αγωνίζεται να μιμηθεί τους γελοίους τρόπους ζωής των ευγενών…

  • Ο Πιατάς λαϊκίζει

Ο Δημήτρης Πιατάς έχει κατακτήσει τη θέση (ή τον τίτλο) του αναγνωρισμένου και αναγνωρίσιμου κωμικού ηθοποιού. Φέρει έναν προσωπικό υποκριτικό κώδικα, ώστε να αποτελεί ο ίδιος πια, πέρα από ερμηνευτή, χαρακτηριστικό «τύπο» του θεάτρου μας. Λίγοι ηθοποιοί μπορούν πράγματι να καυχηθούν για αυτό το εύφορο «γέμισμα» της σκηνής, το πρόβλημα όμως είναι για όσους αγωνίζονται να χωρέσουν στον εναπομείναντα χώρο. Ο σκηνοθέτης Γιάννης Καλατζόπουλος έχει μια γλυκιά, κάπως παιδική -δεν το λέω για κακό- συναίσθηση των πραγμάτων. Αφήνει τους ηθοποιούς να ακολουθήσουν ελεύθερα το παιχνίδι του θεάτρου. Καλό ίσως για θιάσους που διαθέτουν το ίδιο πάνω – κάτω δυναμικό ηθοποιών. Με ηθοποιούς όμως σαν τον Πιατά, η τακτική οδηγεί μοιραία σε ανομοιογένειες, γεγονός που τελικά δεν κάνει καλό ούτε στον ίδιο τον πρωταγωνιστή της παράστασης. Που, καθώς βρίσκεται απροσανατόλιστος στη σκηνή και δεν ακούει την ηχώ του γέλιου του στους άλλους, καταφεύγει στις έτοιμες παρακαταθήκες της τεχνικής και στα τεχνάσματα του κλάδου του. Με άλλα λόγια, καταλήγει να λαϊκίζει με τον Μολιέρο.

Είναι περιττό να περιμένουμε ενθουσιασμό από τους ηθοποιούς σε αυτή την αυστηρά επαγγελματική συνεργασία. Το πράγμα θυμίζει παιδικές παραστάσεις που έχω κατά καιρούς παρακολουθήσει: οι ηθοποιοί περιμένουν να διασκεδάσουν πρώτα τα παιδιά, για να διασκεδάσουν στη συνέχεια και οι ίδιοι… Επειτα είναι και η φανερή αδεξιότητά μας στο είδος του μουσικού θεάτρου, στο οποίο θεωρητικώς τείνει η σκηνοθεσία του Καλατζόπουλου. Αναμενόμενο. Πόσοι Ελληνες ηθοποιοί μπορούν να εκφραστούν με ένα σώμα που χορεύει, τραγουδά και υποκρίνεται σε ενιαία ερμηνευτική γραμμή, χωρίς παύσεις και χάσματα;

  • Ξεχωρίζει ο Παλαντζίδης

Θα μου επιτραπεί ωστόσο να εκθειάσω -δεν είναι η πρώτη φορά- χωριστά την παρουσία του Τάσου Παλαντζίδη. Από μια άποψη η παρουσία του στον ρόλο του Κοβιέλου ξενίζει. Είναι φανερά αταίριαστος ηλικιακά, αλλά και τυπολογικά με αυτό το πειραχτήρι της αυτοσχέδιας ιταλικής κωμωδίας. Κι ωστόσο, κατορθώνει να μεταφέρει στη μορφή του τη μουσικότητα του τύπου, τον ρυθμό και την ανάσα του μετρονόμου, που θέτει το κωμικό ως άρση και κατάφαση. Ισως γι’ αυτό, όταν απομένουν οι δυο τους στη σκηνή, Πιατάς και Παλαντζίδης, το θέατρο αποκτά -επιτέλους- την ενέργεια της πειστικής και εύφορης πραγματικότητας του Μολιέρου.

Δύο ακόμα επισημάνσεις. Πρώτα, για τα εντυπωσιακά κοστούμια της Βάλιας Μαργαρίτη, που αποδεικνύουν το μεράκι του ΔΗΠΕΘΕ στον τομέα της παραγωγής. Υστερα, για τα σκηνικά του Αντώνη Χαλκιά. Φιλοδοξούν να υπενθυμίσουν την παραμόρφωση του κόσμου από την αστική μέθη, ακόμα και αν μετεωρίζονται ασύμβατα με τη συνολική αισθητική της παράστασης. *

Advertisements

One Response to «Αρχοντοχωριάτης» ΔΗΠΕΘΕ Κρήτης – Θέατρο Δόρας Στράτου

  1. Δημητρης Ε. Λέκκας says:

    Ε, τι να πω πια τωρα; Ειμαι βετερανος κριτικος απο ραδιοφωνου, εκπλησσομαι παντα οταν παει ενας θεατρικος κριτικος σε μια παρασταση που εχει εφτακοσια τραγουδια και μουσικα νουμερα και δε δινει καμια σημασια, σα να μην τα ακουσε, μα δεν ηταν εκει;

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: