Ο τραπεζίτης και ο πρωτομάστορας

  • Μαθητικός Ιψεν της Σαουμπίνε κι ένα γερό «Γεφύρι» προς τιμήν της Κύπρου
  • Του Γιαννη Bαρβερη, Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, 22-08-10
  • Ερρ. Ιψεν: «Τζον Γαβριήλ Μπόρκμαν». Σκηνοθεσία: Τόμας Οστερμάιερ. Θέατρο: Σαουμπίνε Μπερλίν (Πειραιώς 260, Φεστιβάλ Αθηνών)
  • «Το Γεφύρι της Αρτας». Σκηνοθεσία: Μιχάλης Πιερής. Θέατρο: ΘΕΠΑΚ Κύπρου

Η ιστορία του «εραστή» ορυχείων μετάλλου και νυν παρακμία τραπεζίτη που θυσιάζει τα πάντα, ακόμα και τη γυναίκα που τον αγάπησε αληθινά, στον βωμό μιας ανθρωπιστικών καταγωγών κεφαλαιοκρατικής απληστίας, ο Μπόρκμαν που, προδομένος καταχραστής, ύστερα από πενταετή φυλάκιση, κλείνεται στο καβούκι του, ονειροπολώντας δικαίωση και, έστω καθυστερημένη, ικανοποίηση των προσδοκιών του, είναι ένα δράμα με σφιχτά και σκληρά δεμένες τις εξαρτήσεις των ηρώων γύρω απ’ το κεντρικό πρόσωπο, δράμα ολκής που μόλις αγγίζει τα όρια της τραγωδίας.

Και λέω τα αγγίζει άρα δεν τα φθάνει επειδή, άμα τη ενάρξει του έργου, η λύση των παθημάτων είναι συντελεσμένη και απομένει το οικτρό τέλος του Μπόρκμαν, ανάμεσα στην αμετανόητη έπαρσή του και στην εχθρότητα ή αδιαφορία των τυπικά «δικών του» ανθρώπων, εκτός από την ακόμα ερωτευμένη μαζί του γυναικαδέλφη του Ελλα.

Κύριε Οστερμάιερ, εκτός από την παθιασμένα συμμετοχική Ελλα, της Αντζελα Ουίνκλερ και τους ατμοσφαιρικούς φωτισμούς του Εριχ Σνάιντερ, πώς μπορέσατε να μας παρουσιάσετε αυτό το αριστούργημα σε μια τόσο πλαδαρή, πληκτική ώς το τελευταίο λεπτό παράσταση; Πώς μπορέσατε να μικρύνετε τόσο τους ήρωες με πρώτον, αβαρή και αβαθή, τον Μπόρκμαν, που περιεφέρετο σαν δικηγορίσκος της δεκάρας στη σκηνή; Πώς μπορέσατε, στο μίνιμαλ σκηνικό «πάγου» του Γιαν Πάπελμπαουμ, να μη θερμάνετε καμιά στιγμή, ενώ ξεφυσούσατε αλειτούργητους «καπνούς» από παντού, όπως γίνεται στις μαθητικές παραστάσεις ή στους ταχυδακτυλουργούς των λαϊκών αναψυκτηρίων; Πώς επιτρέψατε την άσχετη, «αντίπαλη» στο όλον μουσική του Νιλς Οστεντορφ; Ο Ιψεν μιλάει για γερο-Φόλνταλ. Τι δουλειά είχε ο ζωηρός πενηντάρης που διαλέξατε; Αν σας δανείζαμε τον Μοσχίδη απ’ την παρασάγγες απέχουσα παράσταση του δυνατού Μπόρκμαν Μιχαλακόπουλου (αφήνω εκείνην του Μινωτή). Τι είδους νεωτερισμός να εμφανίσετε τον διεκδικούμενο από πολλούς υιό Μπόρκμαν ως «Μπόμπο» στα όρια της καθυστέρησης; Πώς θα πάρει επαναστατικές πρωτοβουλίες και ιδίως γιατί να τον ερωτευθεί η ελευθεριάζουσα Φάννυ Βίλτον; Τυφλή είναι;

Αυτά όμως παθαίνουν οι Ηρακλείς της απο (σο) δόμησης όταν αποφασίζουν κλασική γραμμή. Μοιάζουν με τους αφηρημένους ζωγράφους που αγνοούν το κλασικό σχέδιο, κι όταν τους ζητάς να φτιάξουν έναν άνθρωπο, σου σερβίρουν έναν «σκαληνό» Πινόκιο.

  • Το κυπριακό «Γεφύρι»

Με την ποιητική, διαρκώς να υπερτερεί της «αποτρόπαιης», φύση της παραλογής του «Γεφυριού της Αρτας», ο Κύπριος ποιητής και καθηγητής Μιχ. Πιερής γιόρτασε τα 50 χρόνια της Κυπριακής Δημοκρατίας στο έξοχο αίθριο του φιλόξενου Μορφωτικού Ιδρύματος της Εθνικής Τράπεζας που παρεχώρησε ο διευθυντής του, ποιητής Διονύσης Καψάλης. Συνδυάζοντας τις πολλαπλές παραλλαγές, ο Πιερής συνέθεσε ένα κινούμενο, άρα θεατρικό, αλλά και τραγικής κατεύθυνσης, άρα συλλογικά ορχούμενο (Αρ. Οικονόμου) και παραδοσιακά μελισμένο (Ευ. Καραγιώργης) δρώμενο. Από τα υπερυψωμένα μπαλκόνια του χώρου καταιονίστηκαν σκοινιά (Χρ. Λυσιώτης) ως άκρως εντυπωσιακή εικαστική ισοδυναμία της «στοιχείωσης» της γυναίκας (τρεις, εδώ) του πρωτομάστορα. Το εκλεκτά οργανωμένο απ’ τον Πιερή όλον χάρισε την ατμοσφαιρική εκείνη πλευρά του άδικου πένθους που αναπόφευκτα μας μεταπηδά μέσω της ιστορικής «γέφυρας» από τη δημοτική μας παράδοση στο αιμάσσον κυπριακό τραύμα. Πάντα, λοιπόν, κάποιος, πρέπει να θυσιάζεται…

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: