«Λυσιστράτη» Εθνικό Θέατρο – Φεστιβάλ Επιδαύρου

  • «Αναρχική» Λυσιστράτη, μεταμοντέρνας εκδοχής

  • «Λυσιστράτη» Εθνικό Θέατρο – Φεστιβάλ Επιδαύρου
  • Του ΓΡΗΓΟΡΗ ΙΩΑΝΝΙΔΗ
  • Ελευθεροτυπία, Δευτέρα 19 Ιουλίου 2010

Από τις περιπτώσεις όπου τα ελαττώματα μιας παράστασης βρίσκονται δίπλα στις αρετές της. Ο Γιάννης Κακλέας προσήλθε σαν έτοιμος από καιρό στην Επίδαυρο, κουβαλώντας στις αποσκευές του το περίφημο εκείνο στιλ της ελεγχόμενης εξέγερσης που τον έκανε πριν από χρόνια θρύλο στις τάξεις των νέων, αλλά και ιδέες για το αριστοφανικό έργο. Πολλές ιδέες. Πάρα πολλές ιδέες.

Πανδαισία χρωμάτων αλλά και ιδεών από το υπό Κακλέα Εθνικό Θέατρο.  Να και οι φωτογραφικές αποδείξεις του χαρούμενου «πλουραλισμού» τους.  Κάτω, ο Βασίλης Χαραλαμπόπουλος ως «Λυσιστράτη»

Πανδαισία χρωμάτων αλλά και ιδεών από το υπό Κακλέα Εθνικό Θέατρο. Να και οι φωτογραφικές αποδείξεις του χαρούμενου «πλουραλισμού» τους. Κάτω, ο Βασίλης Χαραλαμπόπουλος ως «Λυσιστράτη»

Ιδέες για θέατρο βιωματικό, εκρηκτικό, ποιητικό, ανοικτό και αντι-αστικό, ιδέες για σατιρικό, ανατρεπτικό, πανσεξουαλιστή Αριστοφάνη, ιδέες για λαϊκή, ελιτίστικη Επίδαυρο κ.ο.κ. Τόσες ιδέες, ώστε φαίνεται πως δεν χωρούν όλες στο έργο και ο σκηνοθέτης προσθέτει δικά του εμβόλιμα. Το αποτέλεσμα είναι ένας αχταρμάς από μπαλέτο, πρελούντια, ιντερμέδια, χορικά, νατουραλιστικές παρεμβολές, εξπρεσιονιστικές ανατάσεις, με δεσπόζον το drag-show σε ψηλοτάκουνα από τους άνδρες ηθοποιούς, αλλά και τη λαϊκοπόπ σκηνογραφική φαντασμαγορία του Μανώλη Παντελιδάκη. Με άλλα λόγια, αν κάποιος θέλει να δει την πιο μεταμοντέρνα εκδοχή της «Λυσιστράτης» των τελευταίων χρόνων, σε όλες τις κλιμακώσεις του καλού, μέτριου και κακού γούστου, η παράσταση του Εθνικού προσφέρεται για το εγχείρημα.

Το ερώτημα που προκύπτει είναι πώς από αυτό το αισθητικό τούτι φρούτι ο Κακλέας καταφέρνει να εξάγει γέλιο, συγκίνηση, όπως και μια διόλου ασήμαντη ερμηνεία του έργου. Φαντάζομαι γιατί το ανοικονόμητο πολύποδο που απλώνει στη σκηνή έχει για κέντρο βάρους το πανηγύρι των χρωμάτων, την πανδαισία από ρυθμούς και χρώματα, που εγκαταλείπει την ιδέα της αρμονίας για χάρη της συμφιλίωσης με τον αριστοφανικό εαυτό μας.

Για να κατανοήσουμε τον Κακλέα, θα πρέπει ίσως να αναλογισθούμε ότι χώρια από τις εμπορικές συνεργασίες του, η ίδια η εμφάνιση του, γερόλυκου ροκά και θαυμαστή του Αρτό, σκηνοθέτη με το Κρατικό στην Επίδαυρο θα μπορούσε να εκληφθεί από μερικούς παλιούς φίλους του σαν συμβιβασμός. Προτιμώ να τον φαντάζομαι αλλιώς: σαν το παιδί που χώθηκε κάτω από το τραπέζι για να τραβήξει το τραπεζομάντιλο την κρίσιμη στιγμή του σερβιρίσματος. Ετσι αντιλαμβάνομαι την καταπληκτική φάρσα του με το κοινό στην αρχή της παράστασης, αλλά και το μείζον: πως με ό,τι και να προσάψει κανείς στο εγχείρημα, δεν μπορεί να του αρνηθεί μια νέα ανάσα, ελεύθερη από κουνικά και σολομικά κεκτημένα.

Με δυο λόγια, ο Κακλέας εντοπίζει στο έργο, πίσω από την επίκαιρη παρουσία του πολέμου που μαστίζει τον ελληνικό κόσμο, μια βαθύτερη, το ίδιο πολιτική, αλλά περισσότερο διαχρονική και φιλοσοφική, ερμηνεία του ολοκληρωμένου ανθρώπου. Η διάσταση του ελληνικού σώματος μεταφέρεται ποιητικά ως μεταφορά του σπαραγμένου ερωτικού σώματος και η διαμάχη του ελληνικού γένους γίνεται διαμάχη των φύλων, αλλά και εσωτερική μάχη για την κατάκτηση της ταυτότητας. Ούτε λίγο ούτε πολύ, η Λυσιστράτη ζητάει τη συμφιλίωσή μας με τα πάντα: με τους εξωτερικούς και εσωτερικούς εχθρούς, με τον άλλο και τον εαυτό, με τον πόλεμο και τον έρωτα.

Ποιος αρνείται ότι πρόκειται για σοβαρή ερμηνεία, που λαμβάνει υπόψη της τη δυσπρόσιτη «ποιητική διάσταση» του Αριστοφάνη, αφήνοντας κατά μέρος τα επιθεωρησιακά νουμεράκια της τρέχουσας παραγωγής; Και ποιος αρνείται την κατά τόπους απογείωση του αριστοφανικού λόγου στο επίπεδο μιας αληθινά ποιητικής αλληγορίας; Το να λες όμως πολλά είναι άλλο από το να λες πολλά λόγια. Ομολογώ ότι αναγκάστηκα να παρακολουθήσω την παράσταση με το πρόγραμμα διαρκώς ανοιγμένο στα χέρια μου, προκειμένου να βάλω κάποια τάξη στο χάος. Τα χορευτικά, τα ζευγάρια των εραστών, τα επεισόδια που διαλύονται και ανασυντίθενται, οι χοροί μέσα στους χορούς και τέλος, αυτή η αοριστία στο ποιος είναι άνδρας και ποιος γυναίκα (και ποιος κάνει τον καθένα χωριστά) είναι λογικό να δημιουργούν σύγχυση. Οχι δημιουργική σύγχυση – απλώς, σύγχυση. Νομίζω δεν υπάρχει καλύτερη απόδειξη για το όλο κομφούζιο από την αλλαγή κάποια στιγμή της Μυρρίνης σε Κινησία, ώστε να έλθει από το βάθος μια άλλη Μυρρίνη, που παίζει με τον νυν Κινησία.

Η παράσταση νομίζω πρέπει να τιμηθεί από το συνδικαλιστικό όργανο των ηθοποιών για τη συμβολή της στην καταπολέμηση της ανεργίας που μαστίζει τον κλάδο. Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν διαθέτει κωμικούς πρώτης τάξης. Η Λυσιστράτη του Βασίλη Χαραλαμπόπουλου είναι γλυκιά και αιχμηρή (και τόσο σταθερή σε αυτά τα τακούνια και το κεκλιμένο σκηνικό!), έχει φέγγος και πίσω από το πείσμα της, μια αξιοπερίεργη, θαυμάσια, ντροπαλοσύνη.

Θα μου επιτραπεί όμως να εκθειάσω χωριστά την εμφάνιση του Χρήστου Χατζηπαναγιώτη. Ο Πρόβολός του («θέλω τα λεφτά!»), μακριά από κάθε λαϊκισμό και ευκολία, ανασαίνει την άγρια μανία της εξουσίας, αγγίζει τον Μπρεχτ και το πολιτικό του βάρος. Επειτα είναι ο Κινησίας του Παπαδημητρίου και η χυμώδης Μυρρίνη της Κοκκίδου. Αρκεί να πω ότι μέσα μου εκπροσωπούν το καλύτερο δίδυμο της τόσο γνωστής μπαλαφάρας εντός του έργου.

Δεν μπορώ εδώ να επεκταθώ στους άλλους. Αρκεί όμως να διαπιστώσω πως πρόκειται για ομάδα συνόλου, χωρίς τον παραμικρό πρωταγωνισμό. Για το σκηνικό, ας προστεθεί ακόμα πως οφείλουμε να σεβόμαστε τη σωματική ακεραιότητα των ηθοποιών. Πουθενά, ούτε στον Αριστοφάνη, δεν διασκεδάζουμε με τα εργατικά ατυχήματα. *

Advertisements

2 Responses to «Λυσιστράτη» Εθνικό Θέατρο – Φεστιβάλ Επιδαύρου

  1. Σακκα Μυρσίνη says:

    εμας μας άρεσε, οι κριτικοί να μην την δουν

  2. Emmanuel Rovythakis says:

    ουδεν

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: