***«Ενα λεωφορείο» – διασκευή του έργου του Τένεσι Ουίλιαμς «Λεωφορείο ο Πόθος» / Φεστιβάλ Αθηνών

  • Τρέλα χωρίς πόθο

  • ***«Ενα λεωφορείο» – διασκευή του έργου του Τένεσι Ουίλιαμς «Λεωφορείο ο Πόθος» / Φεστιβάλ Αθηνών
  • Της ΣΩΤΗΡΙΑΣ ΜΑΤΖΙΡΗ, Ελευθεροτυπία, Σάββατο 10 Ιουλίου 2010

Ηδη από τα πρώτα λεπτά η παράσταση του Πολωνού Κρίστοφ Βαρλικόφσκι μοιάζει σχεδιασμένη να κάψει κάθε θύμηση από τον ιδρωμένο, λάγνο αμερικανικό Νότο των 50s, που χάραξε ανεξίτηλα στη μνήμη μας η αριστουργηματική κινηματογραφική μεταφορά του Ηλία Καζάν.

Η  Ιζαμπέλ Ιπέρ (Μπλανς), σκέλια ανοιχτά, βλέμμα απλανές, στριφογυρίζει σαν  ηρωινομανής

Η Ιζαμπέλ Ιπέρ (Μπλανς), σκέλια ανοιχτά, βλέμμα απλανές, στριφογυρίζει σαν ηρωινομανής

Η βραδιά ανοίγει με τη διαταραγμένη Belle του Τένεσι Ουίλιαμς σε ένα υπερυψωμένο γυάλινο κλουβί σαν εξωτικό έκθεμα, κάτω από ανελέητα νέον. Καθισμένη σε ένα ψηλό σκαμνί, κομπινεζόν, σκέλια ανοιχτά, βλέμμα απλανές, η Ιζαμπέλ Ιπέρ-Μπλανς φτύνει τις λέξεις στο μικρόφωνο, ενώ ξύνεται ακατάπαυστα, τινάζεται, στύβει τα στήθη της, στριφογυρίζει με απαίσιους σπασμούς, σαν ηρωινομανής.

Λίγο αργότερα, τη βλέπουμε να περιφέρεται μέσα στο παγερό σκηνικό της Μαλγκορζάτα Τσέσνιακ σε υπέρκομψο Ιβ Σεν Λοράν ταγιέρ, με ξανθή περούκα και 15ποντες γόβες. Εκφωνεί τον περίφημο μονόλογο, «μου είπαν να πάρω ένα λεωφορείο που το λένε Πόθο», σαν έτοιμη να ξεράσει, μετέωρη σε ένα απεχθές λίμπο. Τριγύρω καθρέφτες, διάφανα screens, στο βάθος μια τουαλέτα με θέα την κουζίνα, ως μίνιμουμ παραχώρηση ρεαλισμού. Μια αλλόκοτη σαγήνη αποπνέει το αποστεωμένο, χωρίς ηλικία κορμί και το αινιγματικό, απαθές πρόσωπο της Ιπέρ, μεγεθυσμένο σε διάφορες οθόνες.

Είναι φανερό ότι τον σκηνοθέτη δεν τον ενδιαφέρει ο Τένεσι Ουίλιαμς, μήτε οι τυχαίοι μικροαστοί που περιβάλλουν την αριστοκρατική, αλαφροΐσκιωτη Μπλανς Ντιμπουά καθ’ οδόν προς την τρέλα. Ολη η παράσταση θρέφεται από τον ζόφο των Μπλανς αυτού του κόσμου («ο ανθρώπινος πληθυσμός μοιράζεται ανάμεσα σε Μπλανς και Στέλλες», Βαρλικόφσκι), σε μια εξημμένη επιχείρηση βύθισης κάτω από την επιφάνεια του έργου όπως το γνωρίζουμε, στις ανεξερεύνητες νοητικές διαδρομές μιας συγκλονιστικά εύθραστης outsider, λίγο πριν από το ψυχιατρείο.

Ισως γι’ αυτό όλοι οι ηθοποιοί φαντάζουν χλομοί και ανούσιοι. Ακόμη και ο Αμερικανοπολωνός Κοβάλσκι του αληθινού Πολωνού Αντρέι Κίρα (που έμαθε γαλλικά για τον ρόλο) λίγη σχέση έχει με τον ζωώδη αισθησιασμό και την ιδρωμένη φανέλα του μυθικού Μπράντο. Η βραδιά ανήκει στην Ιζαμπέλ Ιπέρ και η Μπλανς, ραμμένη στα μέτρα της. Με την υπερπροβολή της, ο Βαρλικόφσκι συνέλαβε τουλάχιστον τη μεγαλομανία που την οδηγεί στην καταστροφή της.

Για να εμπεδώσουμε καλύτερα αυτή τη μακριά κάθοδο στην κόλαση, ο διασκευαστής Ουαζντί Μουαουάντ επέλεξε να διασπείρει το κείμενο με ετερογενείς μνείες σε Δουμά, Πλάτωνα, Ουάιλντ, Τορκουάτο Τάσο, μακρόσυρτες συζητήσεις, π.χ. περί «ερωτικού συμβιβασμού» και jazzy τραγούδια «με νόημα» και χωρίς τέλος μιας παράδοξα μη ελκυστικής ερμηνεύτριας (Ρενάτε Τζετ). Προσθήκες που, μετά το πρώτο ευχάριστο ξάφνιασμα, συμβάλλουν στον εξεζητημένο σταδιακό εκτροχιασμό της βραδιάς.

Το τρίωρο γεγονός συμπυκνώνεται στη μεγαλειώδη παρουσία μιας ηθοποιού που από μαγική διαίσθηση, απροσδιόριστα, ροκ, αθώα, πλησιάζει την αλήθεια της Μπλανς, ενάντια στον επιθετικό, εμμονικό μοντερνισμό της σκηνοθεσίας που ματαιώνει κάθε συναίσθημα και τριγυρίζει αναποφάσιστα έναν σκοτεινό, μίζερο ερωτισμό. Δύσκολο να εισχωρήσει κανείς στο δημιουργικό ντελίριο του Βαρλικόφσκι, όταν μετά 40 λεπτά και παρά την Ιπέρ αρχίζει να πλήττει αφόρητα. Κρίμα, γιατί μέσα στο υπερτροφικό, επιδεικτικό χάος του «Λεωφορείου» του, υπάρχει κάτι γνήσια ιδιοφυές και ανησυχαστικό. *

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: