«Cinemascope. Ενα ντοκιμαντέρ για το τέλος του κόσμου» Ομάδα blitz – BIOS – Φεστιβάλ Αθηνών

  • Ενας κόσμος που πεθαίνει σαν θέαμα

  • «Cinemascope. Ενα ντοκιμαντέρ για το τέλος του κόσμου» Ομάδα blitz – BIOS – Φεστιβάλ Αθηνών
  • Του ΓΡΗΓΟΡΗ ΙΩΑΝΝΙΔΗ
  • Ελευθεροτυπία, Σάββατο 19 Ιουνίου 2010

Σύλλας Τζουμέρκας και Μαργιαλένα Μαμαρέλη περιμένοντας το τέλος της  ανθρωπότητας

Σύλλας Τζουμέρκας και Μαργιαλένα Μαμαρέλη περιμένοντας το τέλος της ανθρωπότητας

Κανένας δεν μπορεί να αρνηθεί πως οι blitz έχουν καλές ιδέες. Στις μέχρι σήμερα προσπάθειές τους διακρίνει κανείς την ομάδα που έχει εξαρχής επενδύσει στη «φεστιβαλική» προσέγγιση της τέχνης, στη ριζική αναθεώρηση της σκηνικής πράξης, στον έλεγχο της σχέσης καλλιτέχνη και κοινού, στην επαναδιατύπωση της θεατρικής γλώσσας.

Αυτή τη φορά, όμως, ξεπέρασαν τον εαυτό τους. Η τελευταία παραγωγή τους για το Φεστιβάλ ξεπερνά τα εσκαμμένα και αφορά πια τον ίδιο τον ορισμό του θεάματος, καθώς και τον διάλογο της τεχνολογίας με τα μέσα της σκηνικής τεχνικής.

Στο «ντοκιμαντέρ» που στήνουν οι blitz το θέατρο ακολουθεί την κινηματογραφική τεχνική του μονόπλανου, εγγράφοντας στο εύρος και στην ανεπαίσθητη κίνησή του τη θεατρικότητα του Μαρτάλερ, τη διαδικασία του χάπενινγκ, την επέκταση του θεάτρου εκτός των τειχών του οίκου του. Η τεχνολογία των ασύρματων ακουστικών με τα οποία προμηθεύουν οι συντελεστές τους θεατές (ένα θαυμαστικό αξίζει εδώ, δίπλα από τα ονόματα των παραγωγών) δεν είναι μόνο μια καινοτομία: είναι ένα εύρημα που απλώνει και εμπλουτίζει το θεατρικό βλέμμα. Από μια άποψη πρόκειται για το παλιό εκείνο «κρυφοκοίταγμα», που τόσο αγαπάει το θέατρο. Οχι όμως ένα κρυφοκοίταγμα «προς τα μέσα», όπως το θέλησε κάποτε ο νατουραλισμός, αλλά «προς τα έξω», προς τον δρόμο που περικλείει το θέατρο, τους διαβάτες και τις μυστικές ζωές που διαφεύγουν την πραγματικότητά του.

Από εκεί και πέρα μπορούν να ειπωθούν πολλά. Οπως ότι η φωνή που φτάνει στα αυτιά μας απευθύνεται σε όλο το κοινό, όσο και στον καθένα ξεχωριστά, σε μια συλλογική εντύπωση ή σε μια εντύπωση που συντίθεται από μονάδες. Μια διπλή παραβίαση λοιπόν: Ακούμε τα μυστικά των προσώπων που διαβαίνουν στον δρόμο, και την ίδια στιγμή νιώθουμε ότι πλησιάζουν υπερβολικά κοντά, πως μιλούν στο αυτί, αποκλειστικά σε εμάς.

Είναι αυτά θέματα που ασφαλώς θα κερδίσουν εκτενείς αναφορές στις μελλοντικές αποτιμήσεις της παράστασης. Προς το παρόν ας περιοριστούμε στο ότι η ίδια υπηρετεί ένα εσχατολογικό θέμα: δείχνει τις τελευταίες μέρες της ανθρωπότητας, μια πορεία που αφορά όχι μόνο την κοινότητα, αλλά και τον άνθρωπο. Καθώς οι άνθρωποι έχουν χάσει την εσωτερικότητά τους, μένουν διάφανοι και ευάλωτοι, διαπερατοί στη φθορά και στο φως. Μοναδική παρηγοριά η λογοτεχνία, ίσως, ο κινηματογράφος, -και μαζί: η αυτοσκηνοθεσία του χαμού. Θαρρείς πως όλοι συμμετέχουν σε ένα μελοδραματικό τέλος ή πως φιλιώνουν με τον θάνατο ποζάροντας μπροστά στον φακό του. Είναι ένας κόσμος που πεθαίνει σαν θέαμα.

Το πρόβλημα με τους blitz είναι πως θέλουν να πουν πολλά, με την πρώτη. Η φαντασία τους εργάζεται ακατάπαυστα, δρα όμως με διασπαστικό τρόπο. Η ασάφεια επιτείνεται από τα επιμέρους θέματα, τις αναλύσεις, τον κύριο που μιλά «off-camera», τα μπρεχτικά κατ’ ιδίαν, τα ιντερμέδια… Η πρώτη εντύπωση ωστόσο παραμένει: ένα αληθινά σημαντικό πόνημα, κάτι επιτέλους που αξίζει να συζητηθεί στο Φεστιβάλ.

Το ότι το πράγμα βαίνει καλώς, το βλέπει κανείς στα μάτια των συντελεστών. Εχουν καταλάβει ότι βρήκαν λίθο πολύτιμο. Το τοπίο του «εντός δρόμου» σχηματίζεται από τους Θανάση Δεμίρη, Σιαμάκ Ετεμάντη, Βάσω Καμαράτου, Ελένη Καραγιώργη, Ελίνα Λούκου, Μιχάλη Μαθιουδάκη, Γιάννη Μαλογιάννη, Μαργιαλένα Μαμαρέλη, Σύλλα Τζουμέρκα και Μαρία Φιλίνη. Η σκηνοθεσία και η δραματουργία είναι συλλογικές, οι θαυμάσιοι φωτισμοί όμως του εξωτερικού χώρου ανήκουν στον Τάσο Παλαιορούτα.*

Κανένας δεν μπορεί να αρνηθεί πως οι blitz έχουν καλές ιδέες. Στις μέχρι σήμερα προσπάθειές τους διακρίνει κανείς την ομάδα που έχει εξαρχής επενδύσει στη «φεστιβαλική» προσέγγιση της τέχνης, στη ριζική αναθεώρηση της σκηνικής πράξης, στον έλεγχο της σχέσης καλλιτέχνη και κοινού, στην επαναδιατύπωση της θεατρικής γλώσσας.

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: