***Αγγελοι στην Αμερική του Τόνι Κούσνερ Φεστιβάλ Αθηνών

  • Κακές εποχές-καλές εποχές για αγγέλους-φύλακες

  • ***Αγγελοι στην Αμερική του Τόνι Κούσνερ Φεστιβάλ Αθηνών
  • Της ΣΩΤΗΡΙΑΣ ΜΑΤΖΙΡΗ
  • Ελευθεροτυπία, Σάββατο 12 Ιουνίου 2010

Το εκκωφαντικό μπαμ το 1992 του σημαντικότερου θεατρικού γεγονότος μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο («New York Times») συνόδεψαν κορυφαία βραβεία, διθυραμβικές κριτικές και μια ιλιγγιώδης διεθνής καριέρα.

Ο  Χρήστος Λούλης, ετοιμοθάνατος από AIDS

Ο Χρήστος Λούλης, ετοιμοθάνατος από AIDS

Οι ισχνές αναλαμπές έκτοτε του «μεσσία του αμερικανικού θεάτρου» δεν αλλοιώνουν το γεγονός ότι οι «Αγγελοι» ήταν μια ιστορική καταγραφή της ηθικής θερμοκρασίας ενός έθνους σε κρίση, με αλήθειες πρωτόφαντες για το θέατρο, που διακύβευε ζητήματα πολύ μεγαλύτερα από το μέλλον της σκηνικής τέχνης.

1985. Εποχή του μεγάλου σοκ της μάστιγας του αιώνα και των πιέσεων για νομιμότητα της κοινωνίας των ομοφυλόφιλων, που, απεγνωσμένη, μετρούσε τους νεκρούς της και αποκτούσε τώρα περίοπτο βήμα: ένα παράφορο σκηνικό έπος, σκανδαλώδες για τα γούστα της πουριτανικής Αμερικής, όμως ένας στρόβιλος θεατρο-κοινωνικής παρέμβασης σε εποχές παρακμής.

Εναν μικρό τετραγωνισμό του κύκλου επιχειρεί η δαιμόνια «γκέι φαντασίωση για εθνικά θέματα» (υπότιτλος) του άγνωστου τότε 36χρονου Τόνι Κούσνερ. Ζητήματα όπως AIDS, ομοφυλοφιλία, ηθική χρεοκοπία, εκκαθάριση λογαριασμών με τη ρεπουμπλικανική Αμερική, νοσταλγία της κοινωνίας «των προγόνων που δεν ήξεραν τι θα πει διαστροφή», πλέκονται με δοξασίες λύτρωσης από την Τιμωρία, φαντασιώσεις απόδρασης στη μεταφυσική, ουράνιες και επίγειες αγγελολογίες και μπόλικο εβραϊκό μυστικισμό. Ενα παράδοξο θεατρικό τοπίο: προσωπικό και επικό, ρεαλιστικό και παραισθησιογόνο, όπου άγγελοι και αντίχριστοι επικαλούνται το τέλος και την αναγέννηση του κόσμου.

Μας αφορά;

Ναι, γιατί, εκτός από συναρπαστικό θέατρο (αν εξαιρέσουμε τις χολιγουντιανές φαντασιοπληξίες που ο Μαστοράκης απέφυγε επιμελώς), περιγράφει έναν εφιάλτη που παγκοσμιοποιήθηκε. Το AIDS είναι πλέον μια χρόνια αρρώστια (τουλάχιστον στην πλούσια Δύση), η διαφορετικότητα κερδίζει ολοένα έδαφος, όμως η ηθική σήψη χτυπά κόκκινο, η ιδεολογία της κερδοσκοπίας που νομιμοποίησε η ρεπουμπλικανική Αμερική, βουλιάζει τον πλανήτη και ο πολεμοχαρής νεοφιλελευθερισμός μάς σέρνει στο «κατώφλι της Αποκάλυψης», που ενορά ο Κούσνερ.

Στην Πειραιώς ο Νίκος Μαστοράκης σκηνοθετεί με έκπαγλη μαστοριά έναν ουσιαστικό Κούσνερ, χωρίς φαντασμαγορία και μελοδραματισμούς (μετάφραση: Γιώργος Δεπάστας). Στην τεράστια σκηνή, με φόντο ένα νεκροταφείο συσκευών (σκηνικό Μανόλης Παντελιδάκης), ξετυλίγεται λακωνικά, με υποδόριο χιούμορ, φινέτσα και ερμηνείες μεγάλης θεατρικής διαύγειας, ένα πανόραμα ομοφυλόφιλων συμπεριφορών σε δύσκολους καιρούς.

Ενας Εβραίος γκέι (Οδυσσέας Παπασπηλιόπουλος) εγκαταλείπει τον εραστή του γιατί έχει AIDS (Χρήστος Λούλης, σχεδόν ετοιμοθάνατος και γκέι). Μια σαλταρισμένη μορμόνα νοικοκυρά (Ζέτα Δούκα) εγκαταλείπει τον κρυπτογκέι σύζυγό της (Θανάσης Ευθυμιάδης σε μορμόνικη και ετερόφυλη συστολή), καταφεύγοντας στην «Ανταρκτική» των βάλιουμ. Ο κομμουνιστοφάγος μεγαλοδικηγόρος επί Μακάρθι και διαπλεκόμενο ομοφοβικό γκέι καθίκι σε μετέπειτα δεξιές κυβερνήσεις δεν έχει κανέναν να εγκαταλείψει. Πεθαίνει από AIDS ως «ετερόφυλος που γαμάει άνδρες» (Δημήτρης Λιγνάδης).

Ανάμεσα στην εβραϊκή κηδεία της έναρξης (με υποβλητικό ραβίνο τη Μάγια Λυμπεροπούλου) και το φινάλε του Αγγελου (Σοφία Σεϊρλή), που υπόσχεται πως ο «Προφήτης έφτασε», μεσολαβεί μια αμαρτωλή Βαβέλ, όπου όλοι δραπετεύουν από τον εαυτό τους μέσω σεξ, ναρκωτικών, προδοσίας. Συγκλονιστική η σκηνή του άγριου, απρόσωπου σεξ δύο ανδρών σε πάρκο (Νίκος Χατζόπουλος, Οδ. Παπασπηλιώπουλος -πλήρως ενδεδυμένοι), που σαν καταραμένοι εκλιπαρούν τον οργασμό, τη συντροφιά, τον θάνατο.

Ορθιοι, με μικρόφωνα και σε απόσταση, οι ηθοποιοί προσπερνούν τις παγίδες του μελό, της καρικατούρας και το ρίγος μιας ουράνιας παρηγοριάς και με φελινική ελαφράδα μεταδίδουν φόβο χωρίς υστερίες, πόνο χωρίς κλάψες, απώλεια ψευδαισθήσεων χωρίς κυνισμό.

Ενας θρίαμβος, μείον το νεκρωτικό τελευταίο 40λεπτο. Και μια επίσημη συνδρομή στην εγχώρια γκέι κοινωνία.*

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: