«WUNSCHKONZERT» Του Φρανς-Ξάβερ Κρετς Από Μηχανής Θέατρο (Εταιρεία Θεάτρου Συν-Επί)

  • Ζωές ανύπαρκτες

  • «WUNSCHKONZERT» Του Φρανς-Ξάβερ Κρετς Από Μηχανής Θέατρο (Εταιρεία Θεάτρου Συν-Επί)
  • Της ΣΩΤΗΡΙΑΣ ΜΑΤΖΙΡΗ
  • Ελευθεροτυπία, Σάββατο 8 Μαΐου 2010

Μια μεσήλικη γυναίκα επιστρέφει σπίτι από τη δουλειά. Ανοίγει τηλεόραση, ακούει ραδιόφωνο, ετοιμάζει το λιτό βραδινό της, πλένεται, βάζει το ξυπνητήρι και πέφτει στο κρεβάτι. Δεν έχει ύπνο, ξανασηκώνεται, ρίχνει μια ματιά ικανοποίησης στο εργόχειρό της, καταπίνει ένα κουτί ηρεμιστικά και πεθαίνει.

Η  Δέσποινα Κούρτη κάνει μια πολύ καλή ερμηνεία

Η Δέσποινα Κούρτη κάνει μια πολύ καλή ερμηνεία

Τίποτε σε αυτή τη συγκλονιστική «παντομίμα σε πέντε πράξεις» του Κρετς δεν μας προετοιμάζει για την κατάρρευση της ηρωίδας του. Τίποτε δεν επισκιάζει τη μεθοδικότητά της ως κραυγή απόγνωσης. Τίποτε οξύ δεν διαταράσσει τη συμμετρία της βαρετής πλην ήσυχης καθημερινότητας, την οποία η Δεσποινίς Ρας διεκπεραιώνει με ακρίβεια και επιδεξιότητα, ενίοτε με ενδείξεις ευχαρίστησης. Σιωπηλή (η αγλωσσία των πνευματικά στερημένων χαρακτήρων του Κρετς εδώ στην κυριολεξία της), περιποιημένη, δραστήρια μέσα στην πένθιμη τάξη του σπιτιού της, δείχνει πλήρως συντονισμένη με τη ζωή χωρίς προοπτικές μιας εργαζόμενης γεροντοκόρης.

Για τον πολιτικό συγγραφέα Κρετς, το WUNSCHKONZERT (1971) είναι ένα πορτρέτο σωπασμένων ανθρώπων χωρίς ιδιότητες. Μια περιγραφή χωρίς λόγια (όλο το έργο είναι μια σκηνοθετική οδηγία) της καταστροφικής επιρροής του καπιταλισμού στον άνθρωπο. Η βωβή αυτόχειράς του ανήκει στις ταλαίπωρες στρατιές «εργαζόμενων ζώων» εκτεθειμένων στην απάθεια, το έγκλημα ή την αυτοκτονία. Στη σχολαστική «φωτογράφηση» μιας ασήμαντης καθημερινότητας, το νόημα προκύπτει από την ειρωνική αντίστιξη της προγραμματισμένης ευδιαθεσίας της πρωταγωνίστριας και της αδιέξοδης μοναξιάς της.

Στην παράσταση του Μεταξουργείου (σκηνοθεσία Ζωή Χατζηαντωνίου) παρακολουθούμε με τσιτωμένο ενδιαφέρον τη νατουραλιστική καταγραφή μιας τραγικής εξέλιξης, μέσα από τη συστηματική αποσυναισθηματοποίηση των δραστηριοτήτων και την αψόγως συμπτωματική νοικοκυροσύνη ενός ανθρώπου που καταφεύγει στην επανάληψη, γιατί ξεστράτισμα από τη ρουτίνα σημαίνει σκέψη και σκέψη ολέθρια, απορρύθμιση. Συναντούμε τη σύγχρονη Δεσποινίδα Ρας στη μοντέρνα γκαρσονιέρα της, αποστειρωμένη σαν βιτρίνα του ΙΚΕΑ. Καμιά ζάρα, κανένα ψίχουλο. Από το παράθυρο αγναντεύουμε τις ίδιες γκρίζες πολυκατοικίες απέναντι, σε μια ευρηματική προσαγωγή της απρόσωπης μάζας, ταριχευμένης στα διαμερίσματα-κουτιά (σκηνογραφία Μαρία Κονομή).

Η Δέσποινα Κούρτη είναι η εξελιγμένη εκδοχή της μοναχικής εργαζόμενης Ρας. Δυναμική, πολύ νεότερη της πρωτότυπης, αλογοουρά, ίσια παπούτσια, κουκουλωμένη (όχι άφαντη) θηλυκότητα. Παρέα με τον βόμβο της τηλεόρασης και το αγαπημένο της μουσικό πρόγραμμα στο ραδιόφωνο, θα δειπνήσει την έτοιμη σούπα της, θα καθαρίσει τα λιγοστά ίχνη της σε τραπέζι και νεροχύτη, στον υπολογιστή θα παρακολουθήσει οδηγίες πλεξίματος της ροζ κουβέρτας της -τεκμήριο αμέτρητων αξόδευτων βραδιών-, θα κρεμάσει με φροντίδα τα ρούχα της, θα ετοιμάσει αυτά της επόμενης μέρας, θα ανοίξει τον καναπέ-κρεβάτι.

Προδίδει η ηρεμία της γυναίκας κάποια αδιόρατα, τρομακτικά σημάδια πλήξης και απόγνωσης; Σκέφτεται ίσως πως όλη της η ζωή είναι ένα σκότωμα χρόνου; Σαν να αντιλαμβάνεται ξαφνικά το μέγεθος της ανυπαρξίας της, η άλαλη φίλη μας αδειάζει χωρίς βιασύνη ένα κουτί ηρεμιστικά, ολοκληρώνοντας με λίγη φθηνή σαμπάνια…

Συνειδητοποιούμε πόσο πιο επίκαιρη είναι από μια άποψη η ηρωίδα του Κρετς σήμερα, φορτωμένη όλη την παθογένεια της εποχής μας. Ομως, δίχως το ιστορικό πλαίσιο της Γερμανίας των πρώιμων ’70ς, το κοινωνικό μονόδραμα στερείται γερού μέρους της αυθεντικότητάς του. Η δροσερή Δέσποινα Κούρτη είναι πολύ νέα για να πεθάνει, πολύ άθικτη από τη διαβρωτική επίδραση της μοναξιάς και του εργασιακού αυτοματισμού. Αντί του μουσικού προγράμματος για μαραμένους μεσήλικες, ακούει Bowie και Cohen και η τουαλέτα της έχει στο μεταξύ μπανιέρα και ζεστό νερό, ενώ τα μίζερα σύμβολα μικροαστικής μεταπολεμικής αισθητικής απέκτησαν μεσοαστικό λούστρο. Παρά ταύτα, η αναβίωση της «σκατοζωής» της είναι συγκινητική, χάρη σε μια πολύ καλή ερμηνεία και σε μια ευφυή σκηνοθεσία. *

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: