«Πάκμαν» του Γιώργου Παλούμπη, σε σκηνοθεσία του ίδιου στο θέατρο Χώρα- Μικρή Σκηνή

  • Τσιμπολογήματα

  • «Πάκμαν» του Γιώργου Παλούμπη, σε σκηνοθεσία του ίδιου στο θέατρο Χώρα- Μικρή Σκηνή

  • ΛΟΥΙΖΑ ΑΡΚΟΥΜΑΝΕΑ | Κυριακή 11 Απριλίου 2010

Ο Γκέοργκ Β΄ Δούκας του Σαξ Μαϊνινγκεν, ήταν από τους πρώτους ανθρώπους του θεάτρου που αναγνώρισε τη συμβολή του ρεαλιστικού ντεκόρ στην αληθοφάνεια μιας παράστασης καθώς και την ευεργετική επίδραση που μπορεί να ασκήσει στους ερμηνευτές της. «Αποτελεί πάντοτε πλεονέκτημα για τον ηθοποιό να μπορεί να αγγίζει ένα έπιπλο ή ένα αντικείμενο στη φυσική του διάσταση:αυτό ενισχύει την εντύπωση της πραγματικότητας» έγραφε στα τέλη του 19ου αιώνα ο διανοούμενος αυτός γερμανός δούκας που θεωρείται από πολλούς σήμερα ο πρώτος μοντέρνος σκηνοθέτης. Τα διδάγματα του Γκέοργκ ακολούθησε με ενθουσιασμό ο σύγχρονός του, γάλλος σκηνοθέτης Αντρέ Αντουάν που υποστήριξε με τη σειρά του ότι «δεν πρέπει να φοβόμαστε την αφθονία των μικρών αντικειμένων» εφόσον αυτά, στο πλαίσιο του σκηνικού χώρου, «δημιουργούν μιαν αίσθηση οικειότητας και προσδίδουν αυθεντικότητα στο περιβάλλον το οποίο ο σκηνοθέτης αναζητεί να αναπλάσει». Ο Αντουάν αποδείχθηκε τόσο φανατικά αποφασισμένος να οδηγήσει την ψευδαίσθηση της αυθεντικότητας στα άκρα ώστε σε μια από τις πρεμιέρες του Τh tre Libre δεν δίστασε να κρεμάσει αληθινά σφαχτάρια στη σκηνή προκειμένου να πείσει το κοινό ότι το έργο διαδραματίζεται πράγματι σε ένα χασάπικο.

Ολα αυτά τα θυμήθηκα παρακολουθώντας έναν δίσκο με τυριά και αλλαντικά να τοποθετείται στο κέντρο του τραπεζιού όπου εκτυλισσόταν το δείπνο γενεθλίων της Εκάβης, ηρωίδας του «Πάκμαν». Αργότερα συνειδητοποίησα ότι δεν ήταν μόνο τα ορεκτικά: το κόκκινο κρασί στα ποτήρια των συνδαιτυμόνων έμοιαζε επίσης κανονικό- αν και ποτέ δεν μπορεί να ξέρει κανείς με βεβαιότητα και ας κάθεται στη δεύτερη σειρά. Αναρωτήθηκα πόσο καιρό είχα να δω «αληθινή» τροφή επί σκηνής. Αν εξαιρέσουμε τις παραστάσεις του Μαρμαρινού- και μάλιστα εκείνη με τη ρεβιθόσουπα-, δεν μπορούσα να ανακαλέσω στη μνήμη μου άλλο πρόσφατο περιστατικό. Ο Μαρμαρινός βέβαια δεν θα κατέφευγε ποτέ σε μια τόσο κυριολεκτική λύσητο φαγητό πάντα θα συμβολίζει κάτι «άλλο» στον δικό του θεατρικό χώρο-, στην περίπτωση του Γιώργου Παλούμπη, όμως, φοβούμαι δεν υπήρχαν τέτοιες προοπτικές. Οι μεζέδες ήταν «μεζέδες». Το κρασί ήταν «κρασί». Ακόμη και οι ήρωες του έργου είχαν τα ονόματα των ηθοποιών που τους ενσάρκωναν: η Ειρήνη Μαργαρίτη υποδυόταν την Ειρήνη, ο Μάνος Κανναβός τον Μάνο, η Εκάβη Ντούμα την Εκάβη και ο Θάνος Αλεξίου τον Θάνο.

Η εμμονή με τον άκρατο ρεαλισμό διαπερνούσε όχι μόνο τον ουρανίσκο αλλά και τους διαλόγους, όπως έγινε ξεκάθαρο από τα πρώτα λεπτά: οι ήρωες αναφέρονταν διαρκώς σε μέρη όπου οι συνομήλικοί τους τριαντάρηδες συχνάζουν, όπως το Νixon ή το Ηoxton στο Γκάζι, σχολίαζαν αμερικανικές σειρές όπως το CSΙ Μiami, φορούσαν μπλούζες με logo Ρepe Jeans και περιέγραφαν με περισσή άνεση τις εμπειρίες τους από το Facebook. Χρησιμοποιούσαν διαδεδομένες φράσεις, όπως «έχει φάει χοντρό πακέτο» ή «δεν υπάρχει!», και μιλούσαν για πράγματα που απασχολούν πολλούς από εμάς: τις δόσεις του δανείου που πήραμε για να ξεχρεώσουμε την πιστωτική κάρτα, το reunion με τους κολλητούς από τον στρατό, το shopping therapy με παπούτσια, το δώρο γάμου για τους φίλους που παντρεύονται σε έναν μήνα, και όλα αυτά στο πλαίσιο φυσιολογικών συνευρέσεων που λαμβάνουν χώρα στη θαλπωρή του διαμερίσματος, ενώ τα λαζάνια ψήνονται στον φούρνο και τα κινητά χτυπούν εκνευριστικά. Ο ήχος από το καζανάκι της τουαλέτας έρχεται να βεβαιώσει πως καμία πλευρά της καθημερινότητας των ηρώων δεν θα μείνει εκτός σκηνικής αναπαράστασης.

Διαβάζω στο πρόγραμμα ότι το «Πάκμαν» «είναι ένα έργο που δημιουργήθηκε (γράφτηκε και σκηνοθετήθηκε) αποκλειστικά στη διάρκεια των προβών.Η επιλογή αυτή εμπεριείχε σαφώς ένα ρίσκο,εφόσον η θεατρική ομάδα ξεκίνησε από το τίποτα.Δημιούργησε όμως και μιαν ενδιαφέρουσα κατάσταση εγρήγορσης όπου τα μέλη της ομάδας αναγκάστηκαν να αντιδράσουν με τους πιο άμεσους προβληματισμούς τους». Μέσα σε αυτήν την «κατάσταση εγρήγορσης» οι ηθοποιοί έπλασαν τέσσερις ήρωες, που αποτελούν ουσιαστικά δύο ζευγάρια: το πρώτο, δήθεν προοδευτικό και τρέντι, ζει στο Παλαιό Ψυχικό και ψηφίζει Τσίπρα, ενώ το δεύτερο δεν είναι καθόλου τρέντι αλλά πολύ αγαπησιάρικο. Λίγο από ΄δώ, λίγο από ΄κεί, το βράδυ των γενεθλίων ξεσπά η μεγάλη κρίση που φέρνει τα ζευγάρια αντιμέτωπα με τα μυστικά και τα ψέματά τους. Δεν αμφισβητεί κανείς την πιθανότητα ρήξης στη σχέση δύο ανθρώπων, όταν αποκαλυφθεί πως ο ένας πήρε δάνειο στα κρυφά και ο άλλος απέκρυψε το γεγονός της απόλυσής του από τη δουλειά. Οι συντελεστές της παράστασης όμως αγχώθηκαν τόσο πολύ με την καταγραφή των εξωτερικών γνωρισμάτων των ηρώων- τι τρώνε, τι φοράνε, πώς περνάνε τον ελεύθερο χρόνο τους- ώστε κατέληξαν να είναι ορθοί κοινωνιολογικά αλλά ανιαροί δραματουργικά. Το τσιμπολόγημα δεν είναι σε καμία περίπτωση πλήρες δείπνο: σαν να τσεκάρεις ένα ένα τα θέματα στη λίστα με «τα πιο δημοφιλή» χωρίς τελικά να εμβαθύνεις σε κανένα από αυτά. Εχει νόημα να κατεβαίνεις στις πορείες; Είναι κακό να βλέπεις κουτσομπολίστικες εκπομπές στην τηλεόραση; Είναι οπισθοδρομικό να θέλεις γάμο με στεφάνι και παιδιά; Το σπασμωδικό, επιπόλαιο και προπαντός αφελές χοροπηδητό γύρω από όσα συζητούν σήμερα οι παρέες των τριάντα και κάτι καταλήγει να παράγει ακόμη περισσότερα κλισέ από όσα ξεκινάει να καυτηριάσει.

Η συμβατική σκηνοθεσία και οι «εξωτερικές» ερμηνείες των ηθοποιών- χαρακτηριστική η «μουτρωμένη» Ντούμα σε ρόλο αδικημένου ασχημόπαπου- καλλιεργούν κλίμα εκνευρισμού που δεν εκτονώνεται ποτέ.

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: