«Οροι συμβολαίου» από τον Θεατρικό Οργανισμό Νέος Λόγος στο Στούντιο Μαυρομιχάλη

  • Καπιταλισμός σε παράκρουση

  • «Οροι συμβολαίου» από τον Θεατρικό Οργανισμό Νέος Λόγος στο Στούντιο Μαυρομιχάλη
  • Της ΣΩΤΗΡΙΑΣ ΜΑΤΖΙΡΗ
  • Ελευθεροτυπία, Σάββατο 10 Απριλίου 2010

Διαρκεί μόλις 50′, όμως η αμείλικτη επιτακτικότητα του έργου του 30χρονου Βρετανού Μάικ Μπάρτλετ προκαλεί τάσεις φυγής πολύ νωρίτερα.

Στέλλα Κρούσκα, Εκάβη Ντούμα στην παράσταση του Φώτη Μακρή

Στέλλα Κρούσκα, Εκάβη Ντούμα στην παράσταση του Φώτη Μακρή

Το θέμα της αυξανόμενης εισβολής των μεγάλων εταιρειών στην προσωπική ζωή των υπαλλήλων τους, εκτός από συγγραφική επινόηση, είναι και ένα απολύτως αληθοφανές ενδεχόμενο της διαστροφικής εξέλιξης του νεοφιλελευθερισμού και του δοκιμαζόμενου, πλην απέθαντου, τούρμπο-καπιταλισμού. Παρακολουθώντας το σενάριο ανατριχίλας ενός «Μεγάλου Αδελφού» μέχρι και μέσα στην κρεβατοκάμαρά μας, ως νόμιμη συνιστώσα των νέων συμβολαίων εργασίας, ίσως σκεφτούμε απηυδισμένοι καλύτερα η ανεργία από την υποταγή στον χαμογελαστό σαδισμό ενός απρόσωπου εργοδότη. Ομως η ύφεση έχει πολλά πλοκάμια.

Την ατμόσφαιρα εργασιακού εφιάλτη ενισχύει το αποστειρωμένο σκηνικό (Γιώργος Ζιάκας). Μακρόστενο γραφείο, στο κέντρο ένα συμβολικό ενυδρείο με χρυσόψαρα. Αριστερά, καθισμένη, η επιτομή του στεγνού τεχνοκράτη. Η προσωπάρχης. Μια «εγγαστρίμυθη» σε λάπτοπ, άψογο ταγέρ, σκληρή φράντζα, γυαλιά ηλίου, δρακουλίσια μειδιάματα, σερβιρισμένα με φονική ακρίβεια από τη Στέλλα Κρούσκα. Στην απέναντι άκρη, η καινούργια υπάλληλος του Τμήματος Πωλήσεων. Μια έξυπνη, γελαστή νέα, οπλισμένη με ανθεκτική ευγένεια μπροστά στην κλιμακούμενη βία της «συνέντευξης» – ανάκρισης. Απαγορεύεται «οιαδήποτε σχέση ανάμεσα σε συναδέλφους που μπορεί να χαρακτηριστεί σεξουαλική ή ρομαντική».

Οι απείθαρχοι απειλούνται με αγωγή για αθέτηση σύμβασης, ενώ οφείλουν να διευκρινίσουν πόσο καλό ήταν το παράτυπο σεξ, τον αριθμό των συνευρέσεων, οργασμών κ.ο.κ.

Για κάμποσο, η υπόθεση είναι σχεδόν διασκεδαστική στην εξωφρενική απιθανότητά της. Ομως η τακτική του Μπάρτλετ να διογκώνει την πραγματικότητα σε ύφος Θεάτρου του Παραλόγου και κατόπιν να ορμά με αδυσώπητη λογική ανεβάζει σταδιακά τη θερμοκρασία σε βαθμό βωβού μίσους, καθώς το έργο προδιαγράφει με ρεαλιστική σαφήνεια μια κοινωνία όπου η ανεργία θα αναγκάζει τον άνθρωπο σε ολοένα περισσότερη ενδοτικότητα απέναντι στην τάση των εταιρειών να ελέγχουν σώμα και ψυχή. Την οξεία αντίληψη του συγγραφέα των ημιτονίων βελούδινης υποκρισίας και επιθετικότητας σύγχρονων ανώνυμων εταιρειών και την προσβλητική αυταρέσκεια και χειριστικότητά τους χαρτογραφεί με μεσμεριστική ακαμψία και πειθώ η σκηνοθεσία του Φώτη Μακρή. Οι δύο αντίμαχοι δεν αλλάζουν ποτέ θέση. Εικόνα ίδια, παγωμένη σε τόνους δηλητηριώδους αβρότητας. Σε 14 συναντήσεις, γρήγορες, εξοργιστικές, ασφυκτικές, γινόμαστε μάρτυρες μιας μορφής βασανιστηρίου σε εξέλιξη. Ευχόμαστε διακαώς, η συμπαθής υπάλληλος να αρνηθεί τη «συνεργασία», να θυμώσει, να εκσφενδονίσει την καρέκλα της στον διώκτη της ή να απεργαστεί κάποια φρικτά αντίποινα. Ιδιαίτερα, όταν σε μια μακάβρια, νεο-ιακωβιανού τύπου σκηνή, καταθέτει το πτώμα του μωρού της σε κουτί παπουτσιών και η μάνατζερ σκουντά με το δάχτυλο το καπάκι με λεπτότητα ελεγκτή κρεάτων.

Η νεαρή γυναίκα δεν κομίζει το νεκρό βρέφος της σε μια σαλταρισμένη παρόρμηση εκδικητικότητας, αλλά ανταποκρινόμενη στο αυστηρό αίτημα της εταιρείας για αποδείξεις θανάτου, ως προϋπόθεση ανανέωσης της σύμβασης. Είναι η στιγμή που η εξαιρετική Εμμα της Εκάβης Ντούμα αγανακτεί, όμως χωρίς να χάσει το χαμόγελο και την αξιοπρέπειά της. «Τρέχει αίμα στις φλέβες σας;» ψελλίζει στην ανάλγητη εξουσία. Και ύστατη πράξη της είναι η αργή παράδοσή της στην εταιρεία. Η επιθετική ανυπακοή στους όρους εργασίας δεν οδηγεί πουθενά. Είναι έτσι; Η απειλή φαντάζει απαίσια πιθανή.

Μια έρευνα των Τάιμς της Νέας Υόρκης του 2008 αποκάλυπτε ότι 31 από 80 εταιρείες στην Αμερική ζητούν από το προσωπικό τους να δηλώσουν τις ερωτικές σχέσεις στον χώρο εργασίας.

(Μετάφραση: Χριστίνα Μπάμπου-Παγκουρέλη)

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: