Ατίκ Ραχίμι: Η πέτρα της υπομονής, Τζον Πάτρικ Στάνλεϊ: Η αμφιβολία

  • Με υπερβολές, χωρίς… αμφιβολία
  • Του Σπυρου Παγιατακη, Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, 07/03/2010
  • Η αμφιβολία, Τζον Πάτρικ Στάνλεϊ, σκην.: Γιώργος Μιχαηλίδης. Θέατρο: Μέλι
  • Η πέτρα της υπομονής, Ατίκ Ραχίμι, σκην.: Γ. Νανούρης. Θέατρο: Χώρα – Σκηνή Μικρή Χώρα

Ο καθολικός ιερέας Μπρένταν Φλιν (Γιώργος Χριστοδούλου) δείχνει λίαν ύποπτος. Διαθέτει κάποιες αδυναμίες οι οποίες δίνουν αφορμή ώστε να δημιουργούνται μύριες όσες αμφιβολίες για τον χαρακτήρα του. Για παράδειγμα, βάζει τρεις κουταλιές ζάχαρη στο τσάι του (!), καπνίζει (!), γράφει με μολύβι διαρκείας αντί με κονδυλοφόρο (!) και αφήνει τα νύχια του μακρύτερα απ’ ό,τι συνηθίζεται(!). Και δεν είναι μόνο αυτά που βάζουν ψύλλους στ’ αυτιά της αδελφής Αλόισιους (Δήμητρα Χατούπη) και διευθύντριας ενός γυμνασίου αρρένων στην Αμερική της δεκαετίας του ’60. Υπάρχουν και χειρότερα. Οπως τότε που ένας νεαρός -μαύρος- μαθητής γύρισε από το γραφείο του παπά με την αναπνοή του να μυρίζει οινόπνευμα και κάτι άλλα αδιευκρίνιστα σημάδια τα οποία έβαζαν σε πονηρές σκέψεις τις ευλαβείς παιδαγωγούς του. Λέτε να…; Σαφείς αποδείξεις, βέβαια, δεν υπήρξαν, όμως, πάλι τόσα και τόσα μήπως δεν ακούγονται για ιερείς οι οποίοι δείχνουν υπερβολική συμπάθεια προς τους εφήβους που κατηχούν;

Πάντως, για την αδελφή Αλόισιους Μποβιέ, η αμφιβολία του τίτλου του έργου του Τζον Πάτρικ Στάνλεϊ δείχνει να έχει δώσει τη θέση της μάλλον σε στέρεη σιγουριά: Τα πράγματα δείχνουν -κατ’ αυτήν- άσχημα. Κι όταν μάλιστα καλεί τη μητέρα του μαθητή για να της μιλήσει κι αυτή αφήνει κάποια υπονοούμενα ότι κι ο πατέρας του μικρού κάτι δείχνει να έχει αντιληφθεί, τότε τα πράγματα ξεκαθαρίζουν όχι μόνο για τη διευθύντρια – καλόγρια αλλά και για το κοινό της παράστασης. Κι εκεί ακριβώς βρίσκεται η αδυναμία ενός θεατρικού έργου το οποίο στοχεύει ν’ αφήσει τα πράγματα σε ομίχλη. Εμ, δεν τ’ αφήνει!

Με διάθεση ελληνικής τηλεοπτικής εκπομπής (της «ελεύθερης» απογευματινής τηλεόρασης) όπου τα υπονοούμενα μεγεθύνονται υπέρμετρα και βγάζουν μάτι, το έργο αρέσκεται περισσότερο να γαργαλάει παρά να καταγγέλλει. Αλλωστε οι μεγεθύνσεις και οι ηθελημένες υπερβολές στην παράσταση που σκηνοθέτησε ο Γιώργος Μιχαηλίδης είναι αυτές που δίνουν εδώ τη σφραγίδα τους. Πρόκειται για ένα είδος διογκώματος, για ένα «υπερπαίξιμο», κάτι το οποίο είχε γνωρίσει κανείς ακόμα και σ’ εκείνη την ομώνυμη ταινία του Τζον Πάτρικ Στάνλεϊ με την πολύφερνη Μέριλ Στριπ.

Προσωπικά ποτέ δεν μου άρεσε η πολυσχιδής Μέριλ Στριπ. Το ξέρω ότι θεωρείται μια από κορυφαίες ερμηνεύτριες του κινηματογράφου, σ’ αυτές οι οποίες μπορούν και κάνουν «τα πάντα». Από αλήτισσες μέχρι βασίλισσες. Ομως -για το δικό μου τουλάχιστον γούστο- είναι τόσο υπερβολικά «έντεχνη», τόσο διαφανής στην άψογη -είναι η αλήθεια- τεχνική της, τόσο προβλέψιμη στους χαρακτήρες της που καταντά γραφική. Η Δήμητρα Χατούπη που παίζει εδώ την αδελφή Αλόισιους είναι -δόξα τω Θεώ!- καλύτερη.

Με εντυπωσιακή -κι αυτή- τεχνική στις λεπτομέρειες και στο φινίρισμα των «αμφιβολιών» της, φτάνει συχνά στο χείλος κάποιας υπερμεγέθυνσης – δίχως όμως να γλιστρήσει στο χάος που καιροφυλακτεί. Στον χαρακτήρα της αφοσιωμένης θεούσας μπορεί κανείς να διακρίνει και μερικά πολύ ανθρώπινα στοιχεία ενός καταπιεσμένου πάθους προς τον αντίδικό της ιερέα. Κι αυτό είναι που δίνει στην παράσταση την αμφίσημη διάστασή της. Με δυο λόγια, η Δ. Χατούπη υπηρετεί τον τίτλο του έργου -δηλαδή την αμφιβολία- επιτυχέστερα κι από τον ίδιο τον συγγραφέα.

Δίχως να φανερώνει κανένα μυστικό, στον ρόλο του ιερέα ο Γιώργος Χριστοδούλου πέτυχε κι αυτός την δέουσα αμφισημία δημιουργώντας έναν ενδιαφέροντα πατέρα Φλιν. Η Ξανθή Γεωργίου στάθηκε καλά στα πόδια της με την πρώτη της εμφάνιση στο θέατρο και η Νίκη Σερέτη άφησε να διαφανούν περισσότερα απ’ όσα ήταν γραμμένα στο ρόλο της. Ενα έργο γεμάτο υπονοούμενα, λοιπόν, το οποίο απαιτεί ειδική μεταφραστική μαεστρία (στην συγκεκριμένη περίπτωση της Μαρλένας Γεωργιάδη).

  • Μια γυναίκα αφηγείται

Αν αντέχετε ν’ ανεβείτε τέσσερα πατώματα με τα πόδια κάποιο Κυριακοδεύτερο ή Τρίτη τότε πηγαίνετε να δείτε μία καλή ηθοποιό: την Νεκταρία Γιαννουδάκη. Στο πλευρό του λαβωμένου -και σε κώμα- Αφγανού άντρα της, μία καταπιεσμένη μουσουλμάνα αφηγείται όσα δεν θα τολμούσε ποτέ να πει σε κανονικές συνθήκες μπροστά του. Δίχως ίχνος γλυκαντικού και επίπλαστης, έντεχνης θηλυκότητας, η Ν. Γιαννουδάκη αποκαλύπτει τη θαρραλέα προσωπικότητα μιας θρησκευτικά καταπιεσμένης γυναίκας. Το βραβευμένο -από Γάλλους- «Πέτρα της υπομονής» του Αφγανού Ατίκ Ραχίμι είναι η μαρτυρία μιας γυναίκας που ζει σε μια δογματική και αναχρονιστική κοινωνία. Παρ’ όλο που «Η πέτρα της υπομονής» είναι λιτά και έντεχνα σκηνοθετημένη -από τον Γ. Νανούρη- το ενδιαφέρον της παράστασης επικεντρώνεται ολοκληρωτικά στην ερμηνεύτριά του.

Μια αμφίσημη παράσταση, με αδύναμο έργο, αλλά επιτυχημένες ερμηνείες

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: