Μπέκετ με επίμονη εμβάθυνση και στοχασμό

* «Το τέλος του παιχνιδιού» Θέατρο Τόπος Αλλού

Του ΓΡΗΓΟΡΗ ΙΩΑΝΝΙΔΗ, Ελευθεροτυπία, Σάββατο 23 Ιανουαρίου 2010

Η επιλογή του Νίκου Καμτσή να επανέλθει στον Μπέκετ δύο μόλις χρόνια μετά το «Περιμένοντας τον Γκοντό» δείχνει πως, αν μη τι άλλο, αντιμετωπίζει το θέατρο του Ιρλανδού δραματουργού σαν κάτι παραπάνω από περιστασιακή πρόκληση.

Ν. Αλεξίου, Π. Πολυκάρπου, Ν. Στυλιανού, Π. Ροκίδης: ερμηνείες που ξαφνιάζουν ευχάριστα

Ν. Αλεξίου, Π. Πολυκάρπου, Ν. Στυλιανού, Π. Ροκίδης: ερμηνείες που ξαφνιάζουν ευχάριστα

Το «Τέλος του παιχνιδιού» μοιάζει να δίνει το ερέθισμα για ένα παραπέρα βήμα, για μια ακόμα κίνηση προς το σημείο μηδέν του σύγχρονου θεάτρου.

Στον τυπικό μη-τόπο του μπεκετικού θεάτρου, σε μια σκηνή που αρνείται να αποκτήσει σημασία ή αναφορά, οι φιγούρες του Χαμ και του Κλοβ παραμένουν στο διηνεκές δεμένες στο αλώνι της ύπαρξης, της ανάγκης και της φθοράς. Το παιχνίδι της ανθρώπινης επικοινωνίας έχει χάσει πια το νόημά του από την επανάληψη ή την έλλειψη στόχου και έχει απομείνει να ανατροφοδοτεί τον ίδιο τον εαυτό του σαν λογικό παράδοξο μεταξύ αρνήσεων. Το ιδιαίτερο, όμως, με το θέατρο του Μπέκετ είναι πως ακόμα και αυτές οι δυσνόητες αναγωγές στην αφηρημένη υπαρξιακή κατάσταση και τη συλλογιστική του τίποτα, δίνονται μέσα από την όψη ενός αδρού ρεαλισμού, μιας καθημερινότητας που θα μπορούσε να είναι δική μας, ακόμα και σε πείσμα του αφιλόξενου κόσμου που την περιβάλλει. Η αντιμεταφυσική κλοουνερί του μπεκετικού θεάτρου θα μπορούσε να είναι στην πραγματικότητα μια οποιαδήποτε συζήτηση μεταξύ οποιωνδήποτε ανθρώπων, αν δεν μεταφερόταν στη σκηνή με τόση έντεχνη και βίαιη αποσπασματικότητα, ώστε η έλλειψη εξωτερικού νοήματος και σημασίας να γίνεται τελικά το περιεχόμενό της.

Ο έξοχος καμποτίνος Χαμ του Πολύκαρπου Πολυκάρπου (βασική αιτία για να επισκεφτεί κάποιος την παράσταση της Κυψέλης), συνθέτει μαζί με τον γοητευτικό Κλοβ του Νίκου Αλεξίου ένα ντουέτο, κωμικό στις συγκρούσεις του, τραγικό στην αδυναμία του επανένωσης. Στο «Τέλος του Παιχνιδιού» το ένα και αδιαίρετο ον κομματιάζεται, σύμφωνα με την επιταγή του δυϊσμού, σε έναν ανίκανο να αισθανθεί (και να κινηθεί) «νου» (Χαμ) και σε ένα ανίκανο να φανταστεί (και να καθίσει) «σώμα» (Κλοβ). Τα γρανάζια της μνήμης φέρνουν στην επιφάνεια τις μορφές του Ναγκ (Πάνος Ροκίδης) και της Νελ (Ναταλία Στυλιανού). Στα πρόσωπά τους τα εκζέματα της φθοράς διακόπτονται από το χαμόγελο μιας αμελητέας και ωστόσο φαιδρά ευγνώμονος υπάρξεως. Στην εμφάνιση των δύο αυτών μισών ανθρώπων κάτι το τρομακτικό και εύθραυστο αναδίδεται, η φρίκη κλείνεται στο ίδιο μέρος του μυαλού με το έλεος.

Ο Καμτσής μάλιστα ακολουθεί και μια ψυχαναλυτική προσέγγιση του έργου. Εφιαλτικές εικόνες τροφοδοτούν τα βιντεογουόλ στο βάθος της σκηνής. Λέξεις μιας εσωτερικής φωνής αποτυπώνονται από τον Κλοβ αυθόρμητα στο πάτωμα της φυλακής του. Ο Καμτσής πιστεύει ότι στον Μπέκετ το θέατρο είναι κάτι πολύ αληθινό για να είναι όνειρο. Θέλει λοιπόν οι μηχανισμοί τού θεάτρου να επιδεικνύονται, οι ανελκυστήρες και τα γρανάζια να ακούγονται δυνατά: πίσω από το παιχνίδι του θεάτρου δεν υπάρχει «μία πραγματικότητα». Δεν υπάρχει στην πραγματικότητα «τίποτα άλλο».

Δύο πράγματα ξαφνιάζουν θετικά στην παράσταση του «Τόπος Αλλού». Πρώτον, η εξαιρετικά σαφής και στοχαστική οπτική του Καμτσή, από την οποία απουσιάζουν οι περιττές ακροβασίες και οι άκαιροι σκηνοθετισμοί. Δεύτερον, οι ερμηνείες των ηθοποιών. Αρκεί να δει κανείς το πρόγραμμα της παράστασης για να ανακαλύψει την αιτία πίσω από αυτά: είναι φανερό πως έχει προηγηθεί μελέτη και έρευνα, επίπονη εμβάθυνση και στοχασμός εντός του μπεκετικού λαβυρίνθου. Ετσι το θέατρο του «Τόπος Αλλού» παραδίδει έναν Μπέκετ τον οποίο έχει το ίδιο αισθανθεί, βιώσει και -κυρίως- μελετήσει σε βάθος. *

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: