* «Αττική Οδός» – Θέατρο Εμπορικόν

  • Μεγαλομεσαίοι και μικρομεσαίοι

  • Του ΓΡΗΓΟΡΗ ΙΩΑΝΝΙΔΗ
  • Ελευθεροτυπία, Σάββατο 21 Νοεμβρίου 2009

Θεμιτή η πρόθεση των συγγραφέων Θ. Παπαθανασίου και Μ. Ρέππα να βουτήξουν το κοινό τους σε νερά βαθύτερα και σκοτεινότερα από εκείνα που το έχουν γενικά συνηθίσει.

Ο Γιάννης Τσιμιτσέλης και  η Ελένη Γερασιμίδου δίνουν με άνεση στους ρόλους  τους βάρος και νόημα

Ο Γιάννης Τσιμιτσέλης και η Ελένη Γερασιμίδου δίνουν με άνεση στους ρόλους τους βάρος και νόημα

Λίγοι άλλωστε έχουν τη δική τους αίσθηση της σκηνής και ακόμα λιγότεροι το ταλέντο τους να βλέπουν ιστορίες κάτω από την καθημερινότητα. Το πρόβλημα όμως είναι πως όταν θέλει κανείς να προσεγγίζει φιλόδοξα σχέδια, χρειάζεται ανάμεσα στα άλλα και το προσόν της αφοσίωσης. Και εδώ το δίδυμο μοιάζει να υστερεί. Μπαίνει για λίγο στα βαθιά, για να βγει αμέσως ύστερα πίσω στα αβαθή.

Οπως διατείνονται οι συγγραφείς, στόχος στην «Ατική Οδό» υπήρξε η καταγραφή αυτής της περίφημης ελληνικής «μεσοαστικής» τάξης, στόχος που ξεκινά από τη διαπίστωση μιας περίεργης απουσίας στην ελληνική δραματουργία. Πράγματι είναι γεγονός ότι η σοβαρή δραματουργία μας στράφηκε μεταπολεμικά σε αντιληπτά φαινόμενα της αστικής ζωής που αφορούσαν συχνά εκφάνσεις της λαϊκής κουλτούρας και του περιθωρίου. Ο ρεαλισμός στο ελληνικό θέατρο έμπλεξε ώς έναν βαθμό τους στόχους του με αυτούς της ηθογραφίας και δέχτηκε στην αστική όψη της σκηνής του την απεικόνιση μιας κοινότητας που βρισκόταν σταθερά εκτός της πλατείας του.

Ωστόσο είναι γεγονός πως οι συγγραφείς δεν κινούνται στον μέσο όρο αυτής της «μεσοαστικής τάξης» αλλά μάλλον στα δύο άκρα της. Εκείνη που εμφανίζεται στην «Αττική οδό» είναι στην πραγματικότητα η μεγαλομεσαία αστική τάξη, που συμβιώνει με τη μικρομεσαία σε ένα σπίτι δίπλα στην Αττική οδό, στη βασιλική οδό της μεταπολιτευτικής αντιπαροχής και απαλλοτρίωσης. Η κυρία Αθηνά, λεπτεπίλεπτη αστή με καλλιέργεια και παιδεία καλής οικογενείας, έχει προσλάβει για οικιακή βοηθό της την κυρα-Ντίνα, που έρχεται από την επαρχία με τους δυο γιους της. Ο άνδρας τής πρώτης έλειπε χρόνια στην εξορία και παραμένει ουσιαστικά και τώρα χαμένος στα αλλεπάλληλα εγκεφαλικά και την προσκόλληση στο χαμένο παρελθόν του. Η ιστορία της δεύτερης είναι απλά κυνική: αυτήν ο άνδρας της την εγκατέλειψε για μια Ρωσίδα.

Πρόκειται επομένως για έργο και δράμα γυναικών. Που κατορθώνουν να αναστήσουν την οικογένειά τους και να την κρατήσουν ενωμένη. Είναι έργο που μιλά για τη γυναικεία αφοσίωση και αυταπάρνηση. Και ίσως μιλά ακόμη για τη γυναικεία μοναξιά. Ανάμεσα στις συζητήσεις των νεότερων αστών για αυτοκίνητα και χρήμα, για τη φανερή ή κρυφή εξουσία τους, η μόνη που μπορεί να καταλάβει τελικά την παλιά κυρία Αθηνά είναι μόνο αυτή η παλιά γυναίκα της επαρχίας.

Ανεξάρτητα από τις όποιες προθέσεις των συγγραφέων της, η «Αττική Οδός» παραμένει τυπική ηθογραφία, με έναν διόλου τυπικό αστερίσκο. Ακολουθώντας και αυτή την οδό του ελληνικού δράματος, καταδεικνύει ότι στο ελληνικό παράδειγμα ο άνθρωπος δεν αποδόθηκε μόνο ως αποτέλεσμα του περιβάλλοντος, της κληρονομικότητας ή της ταξικής του προέλευσης. Υπήρξε φορέας αξιών ικανών να διαμορφώσουν τη μεγάλη ή μικρή ιστορία του.

Είναι ασφαλώς ενδιαφέροντα όλα αυτά: θα λειτουργούσαν καλύτερα αν ήταν περισσότερο χωνεμένα. Οι συγγραφείς δυσκολεύονται να κρατήσουν χαμηλούς τους ρυθμούς και τα πράγματα χαμηλόφωνα. Κάνουν χοντροκομμένα σχήματα, σημεία κραυγαλέα, και οδηγούνται μοιραία στην υπερβολή. Καθώς διακατέχονται από το φόβο του κενού και της ανίας, γεμίζουν με την πληθωρική φαντασία τους την υπόθεση, ώσπου ο πυρήνας της να καταλήξει στο οικογενειακό μελόδραμα, στη νατουραλιστική εκζήτηση και άλλοτε, ακόμη χειρότερα, στους όρους του τηλεοπτικού σίριαλ.

Στα χαμηλά κοινωνικά στρώματα πάντως κινούνται εμφανώς πιο άνετα και βοηθούν την Ελένη Γερασιμίδου, τον Σταύρο Καραγιάννη και τον Γιάννη Τσιμιτσέλη να δώσουν στους ρόλους τους βάρος και νόημα. Η Τζένη Ρουσσέα είναι θαυμάσια στο δαντελένιο, γεμάτο αξιοπρέπεια και μελαγχολία προφίλ της. Οι υπόλοιποι έχουν να αντιμετωπίσουν πρόσωπα χωρίς επαρκή αιτιολόγηση. Αντιμετωπίζουν έτσι την ανάθεση με την επίκληση της τεχνικής: Γιώργος Τζώρτζης, Σταύρος Ζαλμάς, Σταύρος Μερμήγκης, Δάφνη Λαμπρόγιαννη, Βίβιαν Κοντομάρη και Κατερίνα Τσάβαλου. *

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: