* «Φθινοπωρινή ιστορία», θέατρο ΑΛΜΑ

  • Ρεσιτάλ υποκριτικής

  • Του ΓΡΗΓΟΡΗ ΙΩΑΝΝΙΔΗ
  • Ελευθεροτυπία, Σάββατο 7 Νοεμβρίου 2009

Πρόκειται για έξοχο παράδειγμα της γνωστής ρήσης ότι το αληθινά καλό θέατρο δεν γνωρίζει ούτε πατρίδα ούτε εποχή. Αλλιώς, η «Κωμωδία παλιάς μόδας» του Αλεξέι Αρμπούζοφ έρχεται από μια πραγματικά παλιά μόδα και από μια ακόμη παλιότερη ιστορία.

Ο Αλεξέι Αρμπούζοφ υπήρξε τυπικά πολίτης μιας «καινούργιας πολιτείας» που δεν υπάρχει πια, της Σοβιετικής Ενωσης, και τροβαδούρος ενός «μακρινού δρόμου» που δεν οδήγησε πουθενά. Κι όμως, το έργο του διασώζεται σε πείσμα των στοιχείων προέλευσης, ιδεολογικής καταγωγής και ιστορικής αναφοράς του, σε αντίθεση ακόμη και με το ίδιο το όραμα του συγγραφέα του. Ο λόγος είναι απλός. Ο Αρμπούζοφ ξέζεψε κάποια στιγμή το δραματουργικό τρακτέρ της κομματικής πειθαρχίας για να καβαλήσει το μόνιππο της ρωσικής παράδοσης. Η γνώμη μου είναι πως δεν υπήρξε ποτέ κάτι άλλο από σπουδαίος θεατρικός μεταπράτης, θαυμάσιος εκλαϊκευτής του ρωσικού ποιητικού ρεαλισμού και της μυστηριώδους ικανότητας των συγγραφέων του να ανάγουν το κοινότοπο και ταπεινό σε μέγιστο παράδειγμα. Το θέατρο του Αρμπούζοφ όμως κράτησε στις καλύτερες στιγμές του το κεντρικό ίχνος των παραδοτέων ιστοριών, διατήρησε την ιθαγενή τεχνική τού να κλείνεις καταιγίδες στο βυθό λιμνών.

Τώρα, για άλλους λόγους και σε άλλα κανάλια σκέψης, στην άλλη άκρη του κόσμου και της ιστορίας, στην Αμερική, οι συγγραφείς κινήθηκαν πάνω κάτω στην ίδια κατεύθυνση. Αυτός είναι ο λόγος που η «Φθινοπωρινή ιστορία» του Σοβιετικού Αρμπούζοφ, αποκαθαρμένη από τη σοσιαλιστική ιδέα, θυμίζει τόσο πολύ σήμερα αμερικανικό μελόδραμα, με τον απαραίτητο γυναικείο «συμπαθητικό τύπο», τον αστό γιατρό, με τη μοναξιά για φόντο και την ευαισθησία του κόσμου που γέρνει προς το τέλος του. Το μυστικό της επιτυχίας, όμως, βρίσκεται τελικά αλλού: ο Αρμπούζοφ και το θέατρό του απλώθηκαν από τη Σοβιετική Ενωση σε όλο τον κόσμο, κάνοντας πρώτα γκελ στον τοίχο του Πρωταγόρα: μέτρο για τα πάντα, απομένει, τελικά, ο άνθρωπος.

Ονομάζουμε το έργο «μελόδραμα», κρίνοντας από τα αισθήματα που προκαλεί, ωστόσο τα μεγάλα πάθη και οι κρίσεις του είδους απουσιάζουν. Μια πρώην τσιρκολάνα ασθενής θα φέρει στη φθινοπωρινή ζωή του αρχίατρου την αναλαμπή τής περασμένης άνοιξης, την αναταραχή και ανατροπή της απροσχημάτιστης αφέλειάς της. Η ρήξη της με την τάξη του σανατόριου θα προσεγγίσει μια ψυχή που έχει αποτραβηχτεί στον προσχηματικό μισογυνισμό και τον υπηρεσιακό κυνισμό της. Στο τέλος, οι δύο ζωές συγκλίνουν ελαφρά και ακουμπούν στο κοινό στοιχείο των ανθρώπων: όλοι ανήκουμε στο ίδιο πεπρωμένο και μοιραζόμαστε όλοι το ίδιο παρελθόν.

Η σκηνοθέτιδα Ιωάννα Μιχαλακοπούλου, χωρίς να ταράξει την ισορροπία του έργου, προσπάθησε να μεταδώσει το χαρακτήρα του. Εδωσε αίσθηση ροής στην αποσπασματική, κινηματογραφική του σύνθεση, χρησιμοποίησε έξυπνα το σκηνικό διάδρομο, έφερε στο έργο τη νότα μελαγχολίας και τρέλας του τσίρκου. Κυρίως εκμεταλλεύτηκε το αληθινό στήριγμα του έργου, που είναι βέβαια οι ερμηνείες του. Το υποδόριο χιούμορ του Γιώργου Μιχαλακόπουλου, η μοναδική του ικανότητα να παίζει με τα ημιτόνια, καθώς και η δύναμη της Κατερίνας Μαραγκού στην υποκριτική υπόδειξη αποτελούν τον απόλυτο εγγυητή της επιτυχίας. Ο κύριος αποδέκτης είναι βέβαια το αναμενόμενο μεσοαστικό κοινό του θεάτρου, το ενδιαφέρον ωστόσο σε ένα τέτοιο ρεσιτάλ υποκριτικής, και μάλιστα πάνω στο σταθερό σχήμα του παλιού θεάτρου πρόζας, οφείλει να είναι πλατύτερο. *

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: