«ΑΛΚΗΣΤΙΣ» του Ευριπίδη στην Επίδαυρο από το Εθνικό Θέατρο

  • ΕΠΙΔΑΥΡΟΣ: Η «ΑΛΚΗΣΤΙΣ» ΑΠΟ ΤΟΝ ΘΩΜΑ ΜΟΣΧΟΠΟΥΛΟ, ΕΝΑ ΔΟΚΙΜΙΟ ΠΑΝΩ ΣΤΗΝ ΤΕΧΝΗ ΤΗΣ ΕΙΡΩΝΕΙΑΣ
  • Ο θάνατός σου η ζωή μου

  • «ΑΛΚΗΣΤΙΣ» του Ευριπίδη στην Επίδαυρο από το Εθνικό Θέατρο
  • Της ΣΩΤΗΡΙΑΣ ΜΑΤΖΙΡΗ, Ελευθεροτυπία, Δευτέρα 20 Ιουλίου 2009

Η Αρτεμις τιμωρεί το βασιλιά Αδμητο με θάνατο γιατί παρέλειψε μια θυσία, όμως του επιτρέπει να ζήσει εάν κάποιος άλλος πάρει τη θέση του.

Θα μπορούσε να ήταν μέρος μιας χοροθεατρικής δουλειάς: ήταν όμως τα συμπλέγματα με τα οποία αναβίωναν γνωστές σκηνές από επιτύμβιες στήλες, ο βαμμένος στο χρώμα της τερακότας Αδμητος - Χρήστος Λούλης και η πάλλευκη Αλκηστη-Μαρία Σκουλά

Θα μπορούσε να ήταν μέρος μιας χοροθεατρικής δουλειάς: ήταν όμως τα συμπλέγματα με τα οποία αναβίωναν γνωστές σκηνές από επιτύμβιες στήλες, ο βαμμένος στο χρώμα της τερακότας Αδμητος – Χρήστος Λούλης και η πάλλευκη Αλκηστη-Μαρία Σκουλά

Οι φίλοι ούτε να το σκεφτούν, το ίδιο και οι υπέργηροι γονείς του. Ετσι προσφέρεται η γυναίκα του Αλκηστις («τι να την κάνω τη ζωή χωρίς εσένα;»), με όρο την αιώνια πίστη του. Οταν ο Ηρακλής πληροφορείται τη θυσία, αποσπά την Αλκηστη από το Θάνατο και την επαναφέρει στο παλάτι. Ο Αδμητος γοητεύεται από τη μυστηριώδη ύπαρξη και ζορίζεται τα μάλα με τον όρκο πίστης στη νεκρή, μέχρι ο Ηρακλής να τραβήξει το πέπλο…

Μήτε τραγωδία μήτε κωμωδία, η «Αλκηστις» είναι έργο πρωτόγνωρα διφορούμενο για την εποχή του, από έναν πρόδρομο της υπαρξιακής αυτογνωσίας που, κατά κάποιους μελετητές, έκλεινε το μάτι στους νεωτεριστές φίλους του, κρατώντας μια προσποιητή πίστη σε θεούς και θαύματα για τον αθηναϊκό όχλο. Σε αυτό το παλαιότερο σωζόμενο έργο του ο Ευριπίδης καταπιάνεται με την ψυχολογική ερμηνεία της θυσίας σχεδόν με όρους κυνικού μοντερνισμού. Ολοι την κοπανούν από το φρικτό κάλεσμα, ακόμη και οι γεννήτορες. Γέροι, νέοι, θεοί έχουν ίσο κόλλημα με τη ζωή. Ηρακλής στον Αδμητο: «Πίνε και κάνα ποτηράκι κάπου κάπου!»

Με πέπλο στο πρόσωπο και βουβή επανεμφανίζεται στην Ορχήστρα η Αλκηστη-Μαρία Σκουλά: ο Ηρακλής νίκησε τον Αδη και την ξανάφερε στη ζωή

Με πέπλο στο πρόσωπο και βουβή επανεμφανίζεται στην Ορχήστρα η Αλκηστη-Μαρία Σκουλά: ο Ηρακλής νίκησε τον Αδη και την ξανάφερε στη ζωή

Υπό το πρίσμα μιας ρεαλιστικής ευριπίδειας αντίληψης της ανθρώπινης εγωπάθειας και ενός ύμνου στη ζωή η αυτοθυσία της Αλκηστης είναι ένα αίνιγμα. Θάνατος από έρωτα; Πράξη γυναικείας αυταπάρνησης, όμως ύποπτης ακεραιότητας, καθώς εγκαταλείπονται παιδιά χάριν ενός δειλού συζύγου; Ή ηδονιστική επιλογή ηθικής ανωτερότητας που καθιστά τη μάρτυρα αλησμόνητη σε άνδρα και παιδιά; («Είχες την καλύτερη γυναίκα, παιδιά μου είχατε την καλύτερη μητέρα»).

Είναι εκπληκτικό πώς ο Θωμάς Μοσχόπουλος (απόδοση-σκηνοθεσία) καταφέρνει να αφηγηθεί αυτή την αρχαϊκή ιστορία τράμπας ανάμεσα σε θεούς και ανθρώπους, ζωή και θάνατο, μεταφράζοντας την αμφισημία της σε ένα μαεστρικό πορτρέτο της ανθρώπινης φύσης. Σε μια ορχήστρα στρωμένη κόκκινη χοντρόκοκκη άμμο, με μιαν ογκώδη διακεκομμένη οθόνη στο βάθος ψηλά για τα κοντινά πλάνα της Αλκηστης και τις εισόδους-εξόδους των παλατιανών (σκηνικά-κοστούμια Ελλη Παπαγεωργακοπούλου), ιλαρά μπρα ντε φερ έκπαγλης ιδιοτέλειας ακροζυγίζονται με καταστάσεις πικρής αυτογνωσίας, αρχαιοπρεπείς εικόνες και συμπεριφορές με την ωμότητα ανθρώπινης μικροψυχίας (κίνηση Μάρθα Κλουκίνα).

Η παράσταση είναι η ίδια ένα δοκίμιο πάνω στην τέχνη της ειρωνείας, με κορυφαίο αγωγό τον Χρήστο Λούλη-Αδμητο. Εναν ημίγυμνο νάρκισσο, που υποδύεται μεθοδικά συντριβή σε πόζες αρχαιοελληνικών αγγείων μέχρι την οδυνηρή αφύπνισή του.

Πάλλευκη, ολομέταξη οπτασία, η Αλκηστις της Μαρίας Σκουλά είναι σχεδόν μια άμεμπτη περσόνα, εάν ο Ευριπίδης δεν την τορπίλιζε με ανθρώπινες αδυναμίες («Εγώ πεθαίνω για χάρη σου κι ας μην ήταν η ώρα μου…»).

Τη φίνα χορογραφία της υποκρισίας διαταράσσουν ο Ηρακλής-Αργύρης Ξάφης -χοντροκομμένη μακαριότητα σε βρώμικη στολή σαφάρι, σακίδιο, πλαστικό ρόπαλο- και ο σκυλοκαβγάς πατέρα/γιου, με έναν έξοχο Κώστα Μπερικόπουλο. Προβεβλημένος αλλά ασαφής είναι ο 13μελής Χορός, που οργώνει τα χαλίκια σε σύγχρονα ενδύματα κομψού πένθους (τα τακούνια, ένα πρόβλημα), τραγουδώντας μετρίως ή πολύ καλά (δύο τενόροι ανάμεσά του) αφήνοντάς μας μια γεύση αμηχανίας.

Ανάμεσα στην ανόρεχτη συντήρηση κλασικών και στα νεωτερικά ξεθεμελιώματα ο Θωμάς Μοσχόπουλος, με την ψυχωμένη ομάδα του της ζηλευτής χημείας, συνέλαβε μια «όπερα» με ζωντανή ορχήστρα (συνθέτης Κορνήλιος Σελαμσής) cool, ευφυή, παιγνιώδη, με κλίση στην παρωδία. Η Αλκηστις παρέχει τα περιθώρια. *

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: