* «Ο κλήρος του μεσημεριού» – Εθνικό Θέατρο – Πειραιώς

  • Ο κλήρος της τελειότητας
  • ΚΡΙΤΙΚΗ
  • Του ΓΡΗΓΟΡΗ ΙΩΑΝΝΙΔΗ

Νίκος Καραθάνος (πλάτη), Αμαλία Μουτούση και Νίκος Κουρής στον «Κλήρο του μεσημεριού»
  • Μέχρι πρόσφατα αναρωτιόμουν -μαζί φαντάζομαι με αρκετούς ακόμη-, για το ποια θα έπρεπε να θεωρηθεί φέτος η κεντρική παράσταση του Εθνικού Θεάτρου. Μέσα στην πληθώρα και την ανισότητα των προτάσεων -το φετινό Εθνικό αποτελεί ολόκληρη σεζόν από μόνο του-, είναι δύσκολο να καταλήξει κανείς στο πού τέλος πάντων βρίσκεται το κέντρο βάρους, η παράσταση που θα μπορούσε να χαρακτηρίσει από μόνη της τον φετινό απολογισμό της κρατικής σκηνής.
  • Φρόντισε να απαντήσει στην απορία μου η παράσταση του «Κλήρου του μεσημεριού» στην Πειραιώς. Είναι πρόωρη η εκτίμησή μου βέβαια, ωστόσο η ίδια η βαρύτητα της πρότασης, η σκηνοθεσία και η συμμετοχή των ηθοποιών με φορτίζουν από κοινού με ένταση. Θα πρόσθετα ακόμη και με καθαρό ενθουσιασμό, αν δεν υπήρχε η επιφύλαξη ότι πρόκειται στην πραγματικότητα για παλιότερη ξένη παραγωγή, που ανεβαίνει τώρα με Ελληνες ηθοποιούς. Αλλιώς, θα μιλούσαμε για μία από τις σημαντικότερες στιγμές του θεάτρου μας τα τελευταία χρόνια.
  • Οφείλω να θυμίσω εδώ το βαθμό δυσκολίας που κρύβει το ανέβασμα του συγκεκριμένου έργου. Ο «Κλήρος του μεσημεριού» είναι ένας ποταμός λόγου και μουσικής που γράφτηκε από όλους τους Κλοντέλ μαζί, με όλες τις ιδιότητες που διέθετε ο συγγραφέας ως πρέσβης, ποιητής και πιστός καθολικός: είναι φτιαγμένο από το ίδιο ποσοστό απόκρυψης, μετάθεσης και υπέρβασης. Και περιέχει περισσότερη σιωπή από λέξεις.
  • Ακολουθώντας το δικό του δρόμο, ο Πολ Κλοντέλ στάθηκε απέναντι στους καιρούς του και με δονκιχωτική διάθεση ζήτησε να κρατήσει ζωντανούς τους δικούς του ανεμόμυλους της πίστης. Νικήθηκε βέβαια, αλλά νικήθηκε θριαμβεύοντας: στέκει σήμερα νηφάλιος πάνω από τον αιώνα του, στη θέση για την οποία εργάστηκε και κόπιασε, ανάμεσα στο πάνθεον των αθανάτων και τον παράδεισο των θνητών. Οσο για τον «Κλήρο», αυτός παραμένει για το σύγχρονο θέατρο το ακριβό του έπαθλο: το να καταφέρει ένας σκηνοθέτης να εκτρέψει τον ποταμό στο χώρο της σκηνής θεωρείται, και αποτελεί, σημάδι ωριμότητας, δεξιοτεχνίας και τόλμης.
  • Και να το κατόρθωμα! Οσοι επισκεφτήκαμε την Πειραιώς θαυμάσαμε στη σκηνοθεσία του Γιόσι Βίλερ τη διαφάνεια και τη λεπτότητα, την ποιητική νύξη που, ξεκινώντας από το σώμα, κλιμακώνονται για να κατακτήσουν με πεποίθηση ολόκληρη τη σκηνή. Δίπλα σε αυτή τη σπουδαία σκηνοθεσία, τα κεκλιμένα σκηνικά της Ανια Ράμπες και οι έξοχοι φωτισμοί του Μαξ Κέλερ (υλοποιημένοι από τον Λευτέρη Παπαδόπουλο) μιλούσαν τα ίδια για τον κόσμο του Κλοντέλ, τον σκοτεινό και αγγελικό.
  • Δεν θα σταθώ όμως εδώ περισσότερο -βιάζομαι να στραφώ στους Ελληνες. Νομίζω ότι η Ιζέ της Αμαλίας Μουτούση θέτει την ηθοποιό αυτόματα στην κορυφή της γενιάς της. Ιδιαίτερα στο πρώτο μέρος της παράστασης μεταμορφώνεται σε ένα πλάσμα εξαϋλωμένο, φτιαγμένο από σκέψη, πόθο και φως. Η παράσταση παρακολουθεί τη βύθιση του πλάσματός της στο σκοτάδι, τη σήψη και την παραίτηση. Ο Νίκος Κουρής αντέχει στον Μεζά το βάρος ενός άλλου τιτάνιου προσώπου, προσωπίδα του ίδιου του Κλοντέλ, που παραδέρνει στο κολαστήριο των αναποφάσιστων και ακροβατεί στην καζαντζακική ρωγμή ανάμεσα στο πάθος και το χρέος. Ο Αμαλρίκ του Λάζαρου Γεωργακόπουλου δίνει το αρσενικό στην πιο αντιφατική εκδοχή του. Και ο Νίκος Καραθάνος είναι ο αγαθός και ετεροφωτισμένος Ντε Σιζ – ο μόνος που αξίζει τη σωτηρία.

Κουαρτέτο ηθοποιών που αγγίζει την τελειότητα και μάλιστα σε ρόλους τόσο θεμελιώδεις για το θέατρο του εικοστού αιώνα. Μια σπουδαία παράσταση. *

  • ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ / 2 – 14/03/2009
Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: