*«Alpenstock» – Θέατρο «Πορεία»

  • Ο ποιητής των πόθων της Ευρώπης

Η Αγγελική Δημητρακοπούλου στην παράσταση που σκηνοθέτησε η Εστέρ Αντρέ Γκονζάλες

Το πάντα καθαρό και αμόλυντο σπιτάκι του Φριτς και της Γκρέτα, κάπου στις Αλπεις, διατρέχει σοβαρό κίνδυνο. Ολα ξεκίνησαν από το λάθος της Γκρέτα να επισκεφτεί την πολυεθνική αγορά της πόλης και να αγοράσει κάποιο αλλότριο απορρυπαντικό με μεθυστικό άρωμα, λάθος που έδωσε στους βάρβαρους αφορμή για μια νέα κάθοδο. Ο Γιόσιπ, Βαλκάνιος και Καρπάθιος και Τρανσυλβανός μαζί, ξένος δηλαδή εις τον κύβο, φτάνει μέχρι το σπίτι της Γκρέτα και την πολιορκεί ερωτικά, την ξεμυαλίζει και την αποπλανά. Μάταια αγωνίζεται ο Φριτς να αντιμετωπίσει τον εκμαυλισμό της συζύγου του: ο Γιόσιπ έρχεται και ξανάρχεται, σαν καρτούν πέφτει και ξανασηκώνεται, εξοντώνεται (με όλους τους πιθανούς τρόπους) και πολλαπλασιάζεται, καθώς το αίμα του μολύνει την άσπιλη λευκότητα του οίκου των Αλπεων. Στο τέλος ο φόνος δεν γίνεται πια για την περιφρούρηση της τιμής, αλλά για τη χαρά του φόνου.

Στο έργο του Γάλλου συγγραφέα Ρεμί ντε Βος η αγία οικογένεια της Κεντρικής Ευρώπης, με την αψεγάδιαστη εθνική συνείδηση και ηθική, τοποθετείται στη μέση του κάδρου. Πιο πίσω όμως, στο φόντο, εμφανίζεται για μία ακόμη φορά το φάντασμα του πρετ-α-πορτέ ευρωπαϊκού φασισμού. Η Μεξικανή στην καταγωγή και Γαλλίδα στην υπηκοότητα σκηνοθέτιδα Εστέρ Αντρέ Γκονζάλες, μέτοικος του θεάτρου μας τα τελευταία χρόνια, μπορεί να αισθανθεί την κριτική του Ρεμί ντε Βος στην ευρωπαϊκή πραγματικότητα. Μπορεί μαζί, σαν εξωτερικός παρατηρητής, να την εικονογραφήσει σε σχέση με τους δικούς μας φόβους, με τα δικά μας εθνικά σύνδρομα καθαρότητας.

Το σημείο στο οποίο επιμένει η Γκονζάλες είναι πως αυτό που φέρνει κοντά τον ξένο Οδυσσέα με την ντόπια Πηνελόπη, βρίσκεται στην ερωτική έλξη τους, στην ανομολόγητη επιθυμία των Αλπεων να νιώσουν την άγρια ελευθερία των Καρπαθίων. Αυτός είναι ο μοχλός ανατροπής στο έργο – αυτό, μαζί βέβαια με τη ριπή της ποίησης που μεταφέρει η ερωτική εξομολόγηση του Γιόσιπ. Ανάμεσα στα ξύλινα λόγια εθνικιστικού παραληρήματος του Φριτς, ο ξένος μοιάζει πράγματι να αφήνει στο κατώφλι του κουκλόσπιτου και στα πόδια της Γκρέτα ένα άνθος του λόγου. Η ερωτική έκφραση θυμίζει Λακλό στη χρήση της σαν πολιορκητικού κριού και εργαλείου διακόρευσης. Η ρητορική της αποπλάνησης ωστόσο μοιάζει ειλικρινής στο στόμα του αλλόγλωσσου ξένου. Μετασχηματίζεται σε ρητορική του σώματος.

Η παράσταση μοιάζει με παιχνίδι γύρω από τα όρια του γκροτέσκο, που στο τέλος αποκτά τον χαρακτήρα χιονοστιβάδας. Κάποια στιγμή βέβαια το θέμα χάνεται στην καρτουνίστικη υπερβολή και τη φάρσα. Σαν διαπραγμάτευση όμως του θέματος της μετανάστευσης κρύβει κάτω από τη μάσκα του εξπρεσιονισμού ευαισθησία, κριτική ματιά και, όσο και αν αυτό ακούγεται παράξενο, σκόπιμη βία.

Η Γκονζάλες κεντά πάνω στον καμβά του έργου μια μεγάλη γραμμή θεάτρου, από το βοντβίλ στο κουκλοθέατρο και το γκραν-γκινιόλ. Η Αγγελική Δημητρακοπούλου αποδίδει την Γκρέτα με κέντρο την υστερική αναστολή της επιθυμίας, δεν στερεί όμως από τον ρόλο τη συμπάθεια. Ο Δημήτρης Λιόλιος δίνει στον ρόλο του Φριτς έναν γελοίο και επικίνδυνο οικογενειάρχη, μανιακό με την καθαρότητα ειδών και φυλών. Η εμφάνιση όμως του Νέστορα Κοψιδά είναι μία από τις σημαντικότερες της περιόδου. Ο «βρώμικος» Γιόσιπ του, ο άπατρις σε πολλαπλά είδωλα, είναι ο ποιητής των πόθων της Ευρώπης για επιστροφή στη ρίζα του αέναου ταξιδιού. *

  • Του ΓΡΗΓΟΡΗ ΙΩΑΝΝΙΔΗ, ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ / 2 – 07/02/2009
Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: